เมื่อวันที่ 11 กันยายน รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย พลพีร์ สุวรรณฉวี ลงพื้นที่ตรวจสอบสุสานชาวยิวชื่อ "JEWISH CEMETERY THAILAND" ในหมู่ 2 ตำบลเสม็ดใต้ อำเภอบางคล้า จังหวัดฉะเชิงเทรา เพื่อติดตามความคืบหน้าการดำเนินการตามคำสั่งของจังหวัดและตรวจสอบข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการอนุญาตและการปฏิบัติงานภายในพื้นที่ดังกล่าว
ประเด็นการอนุญาตและการฝังศพในช่วงที่ใบอนุญาตหมดอายุ
จากการตรวจสอบเบื้องต้น พบว่าเอกสารการขออนุญาตจัดตั้งสุสานเริ่มตั้งแต่ปี พ.ศ. 2564 และได้รับใบอนุญาตในปีเดียวกัน แต่ใบอนุญาตนั้นหมดอายุในปี พ.ศ. 2566 โดยต่อมามีการยื่นขอต่อใบอนุญาต อย่างไรก็ตาม เจ้าหน้าที่อำเภอและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องพบความไม่เป็นไปตามหลักเกณฑ์ด้านสภาพพื้นที่และการก่อสร้าง โดยเฉพาะเรื่องระยะห่างจากถนนและแหล่งน้ำ จึงไม่ได้อนุญาตให้ต่ออายุใบอนุญาต
ขณะเดียวกันมีรายงานว่า ภายในสุสานมีร่างผู้เสียชีวิตที่ถูกนำมาฝังในช่วงที่ยังไม่มีการต่อใบอนุญาต ซึ่งประเด็นนี้เป็นหนึ่งในข้อกังวลหลักที่ พลพีร์ สั่งการให้ตรวจสอบข้อเท็จจริงอย่างละเอียด
ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับตัวบุคคลในหลุม
จำนวนร่างที่ถูกอ้างถึงในพื้นที่มีความแตกต่างระหว่างแหล่งข่าว โดยมีรายงานว่าเป็น 4 ร่าง ในขณะที่แหล่งข่าวบางฉบับระบุว่าจะเคลื่อนย้าย 3 ร่าง ไปยังสุสานยิวบนถนนเจริญกรุง กรุงเทพมหานคร ทั้งนี้ พลพีร์เน้นย้ำว่าการเคลื่อนย้ายจะต้องไม่เป็นการละเลยกระบวนการพิสูจน์ตัวบุคคล
"ก่อนดำเนินการต้องมีการตรวจสอบและนำหลักฐานมาแสดงให้ชัดเจนว่า ผู้เสียชีวิตทั้งหลายเป็นใคร อยู่ที่ไหน เสียชีวิตเมื่อใด และเสียชีวิตด้วยสาเหตุอะไร รวมถึงต้องมีเอกสารหลักฐานยืนยันข้อมูลของผู้เสียชีวิตแต่ละรายอย่างครบถ้วน"
คำชี้แจงดังกล่าวแสดงให้เห็นแนวทางปฏิบัติที่ให้ความสำคัญต่อการยืนยันตัวบุคคลและการดำเนินการตามกฎหมาย ก่อนจะอนุญาตให้เคลื่อนย้ายร่างไปยังสถานที่อื่นตามความประสงค์ของผู้เกี่ยวข้อง
การตรวจสอบเส้นทางการถือครองที่ดินและนิติบุคคล
นอกจากประเด็นการอนุญาตและการฝังศพแล้ว พลพีร์ยังสั่งให้ขยายผลตรวจสอบผู้เกี่ยวข้องกับการถือครองที่ดินและการประกอบธุรกิจที่เชื่อมโยงกับสุสานดังกล่าว โดยเน้นตรวจสอบกรณีที่มีบุคคลต่างชาติร่วมอยู่ในโครงสร้างการถือหุ้นหรือการบริหาร
- บริษัทที่ซื้อที่ดินระบุชื่อว่าเป็น "บริษัท กาน ชาบาด" ซึ่งมีผู้ถือหุ้นเป็นชาวอิสราเอล 3 คน แต่มีข้อมูลว่า 2 ในจำนวนนี้ได้รับสัญชาติไทย
- มีการเชื่อมโยงการถือครองที่ดินและกิจการไปยังพื้นที่อื่น เช่น กิจการชาบัดที่ป่าตอง จังหวัดภูเก็ต
- มีคำสั่งให้ตรวจสอบเส้นทางการเงินและความเชื่อมโยงกับบริษัทในพื้นที่จังหวัดชลบุรีที่มีการตรวจค้นก่อนหน้านี้
พลพีร์ระบุด้วยว่า หากการตรวจสอบพบการกระทำผิดตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการถือครองสัญชาติหรือการใช้สิทธิใด ๆ อาจดำเนินการทางกฎหมายจนถึงขั้นการเพิกถอนสัญชาติได้ตามกรณีที่กฎหมายกำหนด
ขั้นตอนต่อไปและการมีส่วนร่วมของหน่วยงาน
เจ้าหน้าที่อำเภอ ผู้ว่าราชการจังหวัด หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และฝ่ายกฎหมายได้รับมอบหมายให้รวบรวมข้อมูลหลักฐานทั้งหมดเพื่อชี้แจงต่อศาลปกครองในเรื่องการอนุญาตเดิมและเหตุผลที่ไม่ต่ออายุใบอนุญาต พลพีร์กำชับให้การดำเนินการมีความรัดกุม โปร่งใส และสามารถนำเสนอข้อมูลต่อหน่วยงานต้นสังกัดได้อย่างครบถ้วน
นอกจากนี้ พลพีร์ยังสั่งให้ขยายผลตรวจสอบสุสานยิวบนถนนเจริญกรุง กรุงเทพมหานคร ซึ่งมีข้อมูลว่าอาจมีการบรรจุร่างผู้เสียชีวิตชาวยิวจำนวนมาก เพื่อให้แน่ใจว่าการแบ่งพื้นที่ การออกใบอนุญาต และการปฏิบัติการเป็นไปตามกฎหมาย
| ประเด็นที่ตรวจสอบ | สถานะตามรายงาน |
|---|---|
| การออกใบอนุญาตตั้งสุสาน | ได้รับอนุญาตปี พ.ศ. 2564, หมดอายุปี พ.ศ. 2566, คำขอต่ออยู่ระหว่างการอุทธรณ์/ศาลปกครอง |
| การฝังร่างในช่วงไม่มีใบอนุญาต | มีรายงานว่าพบร่างผู้เสียชีวิตนำมาฝังในช่วงที่ไม่มีใบอนุญาต |
| การถือครองที่ดินโดยนิติบุคคล | บริษัท กาน ชาบาด มีผู้ถือหุ้นชาวอิสราเอลที่เกี่ยวข้อง และมีการขยายผลตรวจสอบเส้นทางการเงิน |
ทั้งนี้มีการนัดหารือร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในที่ทำเนียบรัฐบาลในวันที่ 15 กันยายน เพื่อสรุปผลการตรวจสอบเบื้องต้นและกำหนดแนวทางปฏิบัติให้ชัดเจน ส่วนผลการตรวจสอบทางนิติวิทยาศาสตร์หรือการยืนยันตัวบุคคลของร่างผู้เสียชีวิตจะต้องรายงานกลับภายในกรอบเวลาที่กำหนดตามคำสั่งของผู้รับผิดชอบ
เหตุการณ์นี้สร้างความกังวลให้แก่ชุมชนตำบลเสม็ดใต้ ซึ่งบางส่วนได้เคยเรียกร้องให้ย้ายสุสานออกจากพื้นที่ด้วยเหตุผลด้านสิ่งแวดล้อมและการมีส่วนร่วมของชุมชน ขณะเดียวกันการตรวจสอบข้อเท็จจริงเชิงกฎหมายและหลักฐานจะเป็นข้อยุติสำคัญในการตัดสินใจขั้นต่อไป
