Twee onderzoekers van de Technische Universiteit Eindhoven hebben elk een prestigieuze Europese beurs gekregen: een ERC Starting Grant van €1,5 miljoen. De subsidie moet hen in staat stellen omvangrijke en risicovolle onderzoeksprojecten op te zetten naar het gedrag van respectievelijk elektronen en eiwitten, thema's met zowel fundamentele als technische implicaties.
Wat is toegekend
De European Research Council (ERC) kent met deze grants jonge onderzoekers financiering om hun eigen groepen te starten en ambitieuze programma's te realiseren. De twee TU/e-onderzoekers maken deel uit van een groep van 421 onderzoekers die in deze beoordelingsronde werden beloond. De capaciteit van de ERC dit jaar bedroeg in totaal €705 miljoen, met een toekenningpercentage van ongeveer 8,8 procent van de aanvragen.
De projecten
De gehonoreerde wetenschappers werken aan uiteenlopende onderwerpen:
- Sara Giarrusso, hoogleraar Mathematics and Computer Science, ontwikkelt het project "CURRENt". Zij richt zich op het modelleren van de beweging en interacties van elektronen. Het doel is nauwkeurigere wiskundige beschrijvingen te maken die toepassingen kunnen vinden in technologieën zoals efficiëntere zonnecellen en toekomstige quantumapparaten.
- Julius Huijts, hoogleraar Applied Physics, leidt het project "Cool T-ReX". Dat project focust op de ontwikkeling van een nieuwe hogesnelheidselektronenmicroscoop om de snelle bewegingen van eiwitten op moleculair niveau vast te leggen. Huijts streeft ernaar deze dynamiek in beeld te brengen als een soort 'moleculaire film'.
Betekenis en mogelijke impact
De toegekende subsidies geven beide onderzoekers de infrastructuur en personele middelen om teams op te bouwen en experimenteel of theoretisch onderzoek op grotere schaal uit te voeren. Voor Nederland is dat relevant op meerdere niveaus:
- Het vergroot de internationale zichtbaarheid van de TU/e als centrum van geavanceerd onderzoek.
- Technologische doorbraken op het terrein van elektronendynamica kunnen directe toepassingen hebben in energietechnologie en quantumhardware.
- Nieuwe methoden voor het in beeld brengen van eiwitdynamiek kunnen fundamenteel inzicht in biologische processen leveren en mogelijk leiden tot innovaties in biotechnologie en geneeskunde.
De ERC Starting Grants zijn expliciet bedoeld om jonge onderzoekers meer vrijheid en schaalgrootte te geven dan vaak mogelijk is met nationale subsidies. Voor de TU/e betekent dit ook dat er extra expertise en mogelijke samenwerkingsovereenkomsten kunnen ontstaan binnen Nederland en internationaal.
Financieringscontext
De huidige toekenningen maken deel uit van een groter Europees financieringspakket. In deze ronde ontvingen 421 onderzoekers van de ERC een subsidie, uit een fonds van €705 miljoen. Het lage toekenningspercentage (8,8%) benadrukt de concurrentie om zulke prestigieuze beurzen en onderstreept de waarde van de gehonoreerde projecten voor de ontvangende instellingen.
| Kenmerk | Waarde |
|---|---|
| Aantal gehonoreerde onderzoekers (ronde) | 421 |
| Totaal ERC-budget (ronde) | €705 miljoen |
| Succespercentage aanvragen | 8,8% |
| Subsidie per TU/e-onderzoeker | €1,5 miljoen |
Voor het brede publiek is vooral de belofte van concrete toepassingen interessant: betere zonnecellen en robuuste quantumapparaten lijken op langere termijn haalbaarder als modelleerwerk en nauwkeurige experimentele technieken elkaar versterken. Tegelijkertijd is het maken van een 'moleculaire film' van eiwitten een bijzondere stap in de richting van het direct waarnemen van biologische processen die tot nu toe grotendeels op statische beelden leunden.
De komende jaren zal duidelijk worden hoe snel resultaten uit deze projecten vertaald kunnen worden naar industriële of medische toepassingen. Voor nu vertegenwoordigen de beurzen een stevige investering in fundamenteel en experimenteel onderzoek binnen Nederland, met mogelijke mondiale implicaties.
