Op de conferentie Connect!, die op vrijdag 25 september plaatsvond in de Gasfabriek in Deventer, hebben vertegenwoordigers van overheden, bedrijven, maatschappelijke organisaties en kennisinstellingen uit heel Oost-Nederland zich gebogen over de vraag hoe de regio weerbaarder gemaakt kan worden tegen crises en ontwrichting.
Werken aan weerbaarheid vóór een crisis
Deelnemers bespraken aan thematafels concrete vraagstukken rond communicatie, mobiliteit, voedselvoorziening en maatschappelijke continuïteit. Uit de gesprekken kwam naar voren dat voorbereiding al begint voor een crisis. Organisaties moeten inzicht hebben in zowel hun eigen taken als in de afhankelijkheden van anderen, luidde één van de centrale conclusies.
Dat inzicht gaat verder dan losse plannen: het vraagt om afstemming tussen publieke en private partijen en om gezamenlijke oefeningen en scenario‑oefeningen. De conferentie legde nadruk op het belang van netwerkvorming en het delen van kennis tussen betrokken partijen.
Publieke regie op data en technologie
Hoogleraar data science en voormalig hoofd van geheime politieoperaties Peter de Kock wees op de groeiende invloed van technologiebedrijven en de noodzaak van publieke regie. Hij waarschuwde dat, wanneer commerciële partijen meer over de samenleving weten dan de overheid, het lastiger wordt om publieke belangen te beschermen.
“Wanneer commerciële partijen meer weten over onze samenleving dan de overheid, wordt het moeilijker om publieke belangen te beschermen.”
De Kock benadrukte dat weerbaarheid niet alleen een technische opgave is. Essentieel is volgens hem de samenwerking tussen mensen en organisaties: in een tijd van toenemende individualisering wordt collectieve samenwerking juist belangrijker.
Vitale voorziening en afhankelijkheden
De thematafels brachten uiteenlopende scenario’s en kwetsbaarheden in kaart. Thema’s die expliciet aan bod kwamen:
- communicatie tijdens uitval van systemen,
- mobiliteit en bereikbaarheid bij calamiteiten,
- voedselvoorziening en logistieke ketens,
- het waarborgen van maatschappelijke continuïteit bij langdurige uitval van vitale voorzieningen.
De deelnemers concludeerden dat het essentieel is dat organisaties niet alleen weten wat zij moeten doen, maar ook welke partijen van hen afhankelijk zijn en wie zij zelf nodig hebben in een crisissituatie.
Bestuurlijk moed en leiderschap
Aan het einde van de dag reflecteerde Ahmed Aboutaleb, oud‑burgemeester van Rotterdam en voorzitter van de Wetenschappelijke Raad voor Integrale Veiligheid, op de bestuurlijke opgaven waar Nederland voor staat. Hij riep op tot vooruitkijken en daadkracht. Volgens Aboutaleb behoort leiderschap naast regels ook te bestaan uit morele afwegingen en verantwoordelijkheid nemen voordat zich een crisis voordoet.
“Het gaat niet om een goed besluit, maar om het nemen”
Aboutaleb noemde bestuurlijke moed een belangrijke factor: bestuurders moeten niet alleen sturen met wetten en regels, maar ook vanuit het besef van hun maatschappelijke verantwoordelijkheid.
Wat betekent dit voor Overijssel?
Voor gemeenten, waterschappen en regionale partners in Overijssel levert de conferentie concrete aanknopingspunten. De nadruk op samenwerking en op publiek toezicht bij technologie raakt provinciale en lokale beleidskeuzes op het gebied van digitale infrastructuur, crisisbeheersing en civiele bescherming. Voor bedrijven en maatschappelijke organisaties bevestigt de bijeenkomst het belang van ketenoverleg en gezamenlijke voorbereiding.
| Thema | Focus tijdens Connect! |
|---|---|
| Communicatie | Continuïteit en redundantie bij systeemuitval |
| Mobiliteit | Toegankelijkheid en bereikbaarheid tijdens incidenten |
| Voedselvoorziening | Logistieke kwetsbaarheden en regionale opstellingen |
| Maatschappelijke continuïteit | Bescherming van vitale diensten bij langdurige uitval |
Volgende stappen
De conferentie vormde een startpunt; vervolgacties zijn nodig om de besproken ideeën om te zetten in concrete afspraken en oefeningen. Belangrijke vragen daarbij zijn wie het voortouw neemt in het vormen van regionale afspraken en hoe publieke regie op data en technologie juridisch en praktisch vormgegeven kan worden.
Deelnemers, waaronder regionale overheden en kennisinstellingen, gaven aan dat ze dit proces willen voortzetten en uitbreiden naar meer partijen binnen Oost‑Nederland. De uitdaging is om in de dagelijkse praktijk de samenwerking te institutionalise-ren, zodat niet alleen in goedweer, maar juist ook in crisissituaties de gezamenlijke weerbaarheid geborgd blijft.
