Bedrijven in de Nederlandse afval- en recyclingsector luiden de alarmbel in aanloop naar Prinsjesdag. Een voorgestelde kostenverzwaring van €567 miljoen per jaar voor de branche ligt als een donkere wolk boven investeringen in sortering, hoogwaardige recycling en circulair productontwerp, waarschuwen partijen waaronder REMONDIS, ARN, Attero, AVR en EEW.
Actie zichtbaar in de stad
De zorg van de sector is zichtbaar gemaakt met een opvallende actie: de boodschap is op afvalwagens in Den Haag te zien, zodat bezoekers en inwoners die naar de troonrede komen niet om de kwestie heen kunnen. De betrokken bedrijven zeggen daarmee gezamenlijk aandacht te vragen voor wat zij zien als een ongunstige beleidsrichting die juist de transitie naar minder gebruik van primaire grondstoffen zou schaden.
Volgens REMONDIS hangt de heffing al ruim een jaar boven de sector. De maatregel werd vorig jaar voorgesteld toen het vorige kabinet afzag van een belasting op plastic; als alternatief werd een deel van de benodigde inkomsten gezocht bij afval- en recyclingbedrijven. De brancheorganisatie vreest dat zo’n extra last de rek uit het ondernemingsklimaat haalt, waardoor investeringen uitblijven.
Investeringen en dagelijks leven
De sector benadrukt dat een slecht investeringsklimaat ook concrete gevolgen heeft voor burgers. Inwoners merken het bijvoorbeeld aan minder efficiënte inzameling of hogere kosten voor het scheiden van afval. Een simpele, herkenbare situatie: wie nu makkelijker wil recyclen omdat de buurt containers heeft voor glas, papier en plastic, kan een tegenvaller meemaken als investeringen in dat systeem niet doorgaan en containers minder frequent geleegd worden of uit de buurt verdwijnen.
REMONDIS stelt dat Nederland minder afhankelijk moet worden van primaire grondstoffen van buiten Europa en dat daarvoor de hele keten financiële prikkels nodig heeft. Dat betekent dat circulaire keuzes voor producenten en verwerkers lonend moeten zijn, zodat er ruimte is om te investeren in betere sortering en hoogwaardige recycling.
Reacties uit de sector en politiek
De bedrijven ontvangen volgens REMONDIS signalen uit politiek Den Haag dat er opnieuw naar de invulling van de maatregelen wordt gekeken. Dat wordt gezien als een positieve beweging, maar er is ook terughoudendheid: uiteindelijk gaat het erom wat er dinsdag in de troonrede en de begrotingsplannen op papier komt te staan.
“Als recycling en het terugwinnen van grondstoffen echt zoveel duurder worden als tot voor kort nog werd voorzien, staat dat haaks op de circulaire ambities van Nederland en Europa.”
Deze woorden van Wouter van Aggelen, directeur Corporate Affairs van REMONDIS Nederland, vatten de kern van de kritiek samen: de voorgestelde heffing zou tegenstrijdig werken met beleid dat juist meer hergebruik en minder virgin materiaalgebruik nastreeft.
- €567 miljoen is het bedrag waar de sector bezwaar tegen maakt;
- De heffing werd bedacht nadat een geplande belasting op plastic werd geschrapt;
- Bedrijven vrezen minder investeringen in sortering en hoogwaardige recycling.
Wat staat er op het spel?
Voor de branche gaat het om twee concrete zaken: ruimte voor geplande investeringen (machines voor betere sortering, faciliteiten voor terugwinning van grondstoffen) en de prikkelstructuur voor producenten om producten beter recyclebaar te ontwerpen. Zonder die investeringen blijft het potentieel van de circulaire economie onbenut, aldus REMONDIS en de samenwerkende partijen.
| Onderdeel | Gevolg bij heffing |
|---|---|
| Investeringen in sortering | Minder ruimte voor nieuwe faciliteiten of modernisering |
| Hergebruik en hoogwaardige recycling | Lagere rendabiliteit; projecten uitgesteld |
| Consumentendiensten (inzameling) | Mogelijk slechtere dienstverlening, hogere kosten |
De komende dagen, rond Prinsjesdag, wordt duidelijk of het kabinet de richting bijstelt die vorig jaar werd ingezet. Voor de sector is het belangrijk dat politieke signalen nu ook in concrete beleidsregels en begrotingskeuzes worden omgezet, zodat de transitie naar een circulaire economie niet wordt gefrustreerd door hogere operationele lasten.
Voor consumenten betekent het debat uiteindelijk keuzes over kosten en service: blijven gemeenten en bedrijven voldoende investeren in inzameling en recycling of stijgen de lasten door extra heffingen? Het antwoord ligt nu bij beleidsmakers die deze week hun plannen presenteren.
