In 2028 bestaat Overijssel precies 500 jaar als zelfstandige provincie. Provinciale Staten hebben deze week besloten om €4,5 miljoen beschikbaar te stellen voor een provinciaal jubileumjaar dat niet vanuit één centraal programma maar juist decentraalt en participatief vormgegeven moet worden. De provincie wil het jubileum gebruiken om inwoners, verenigingen en instellingen te betrekken bij activiteiten die zowel naar het verleden kijken als naar actuele maatschappelijke thema’s.
Participatie en regionale invulling
De provincie benadrukt dat het programma geen kant-en-klare blauwdruk uit het provinciehuis wordt. In plaats daarvan is er ruimte voor initiatieven van buurten, dorpen, culturele makers, stichtingen, onderwijsinstellingen en het bedrijfsleven. Voorstellen die nu naar voren komen variëren van reizende evenementen onder de naam De Overijsselkaravaan tot thematische belevingsroutes en decentrale, gelijktijdige openingen in historische steden en voormalige ridderschappen.
“Het jubileumjaar biedt prachtige kansen om de verbinding met elkaar en onze omgeving een nieuwe impuls te geven: door de rijkdom aan verhalen uit het verleden opnieuw te ontdekken en te verbinden met het heden. En door samen te verkennen wat deze verhalen kunnen betekenen voor de toekomst”, aldus Commissaris van de Koning Andries Heidema.
Terugkijken én vooruitkijken
De provincie wil met het jubileumjaar niet alleen terugblikken op de geschiedenis — sinds 1528 heeft Overijssel vele stormen, oorlogen en maatschappelijke veranderingen doorgemaakt — maar de verhalen uit het verleden ook koppelen aan actuele dossiers zoals wonen, energie en leefbaarheid. Volgens de provincie kan die koppeling de verhalen van inwoners en locaties meer betekenis geven voor huidige en toekomstige opgaven.
Ambitie: blijvende maatschappelijke en educatieve impact
Provinciale Staten leggen nadruk op een blijvende maatschappelijke en educatieve impact van de activiteiten. Dat betekent dat programmaonderdelen idealiter ook na 2028 nut hebben: onderwijsprogramma’s, erfgoedprojecten en lokale initiatieven die kennis en betrokkenheid vergroten. De provincie noemt daarnaast een tijdelijke economische impuls voor horeca, recreatie en toerisme als aanvullende opbrengst van het jubileumjaar.
Voorstellen en betrokken actoren
De provincie zegt de afgelopen periode veel contact te hebben gehad met lokale partijen over mogelijke initiatieven. Concrete voorbeelden die al genoemd zijn:
- De Overijsselkaravaan: reizende activiteiten door de provincie
- Thematische belevingsroutes die plekken en verhalen verbinden
- Decentrale startmomenten in historische steden en oude ridderschappen
Daarnaast is er aandacht voor het belichten van de schaduwzijden van de geschiedenis. De provincie noemt expliciet onderwerpen als de drostendiensten en het trans-Atlantische slavernijverleden, die zorgvuldig onderdeel moeten zijn van het programma.
| Jaar | Gevierd | Beschikbaar budget |
|---|---|---|
| 1528 | Begin zelfstandigheid Overijssel | — |
| 2028 | 500-jarig jubileum | €4,5 miljoen |
Wat betekent dit voor inwoners en organisaties?
Voor inwoners en lokale organisaties opent het beschikbare budget mogelijkheden om projecten in te dienen die aansluiten bij de provinciale doelen: verbinding tussen mensen en plekken vergroten, verhalen zichtbaar maken en maatschappelijke thema’s versterken. De nadruk op decentraal georganiseerde activiteiten betekent dat initiatieven afkomstig uit wijken, dorpen en lokale samenwerkingsverbanden een goede kans hebben om onderdeel van het programma te worden.
De provincie noemt bovendien kansen voor de lokale economie. Evenementen en routes kunnen bezoekers trekken, wat tijdelijk extra omzet voor horeca en recreatie kan opleveren. Preciese toekenning van middelen en criteria voor subsidie zijn nog niet nader uitgewerkt in de openbare stukken die bij dit bericht bekend zijn gemaakt.
Volgende stappen
De komende periode verwacht de provincie verdere uitwerking van het programma en communicatie over hoe initiatiefnemers voorstellen kunnen indienen. Voor betrokken organisaties en inwoners is het raadzaam de provinciale kanalen en lokale gemeenteberichten te volgen om op tijd mee te doen aan consultaties en subsidiemogelijkheden.
Het jubileumjaar moet enerzijds een feest van en voor Overijsselaars worden, anderzijds een duurzaam project met educatieve en maatschappelijke opbrengsten. Met de vrijgegeven €4,5 miljoen is er financieel ruimte om dat streven vorm te geven, mits de uitvoering breed en inclusief wordt georganiseerd.
