In de havenkom van Almere Buiten zijn opnieuw dode vissen gevonden. Hengelsportvereniging Almere meldde de vissterfte op Facebook en verbindt het incident aan een sterke toename van kroos die leidt tot een tekort aan zuurstof in het water. Eerder werden al honderden vissen aangetroffen in de Kottertocht, eveneens in Almere Buiten.
Aard en oorzaak van de sterfte
Volgens betrokkenen veroorzaakt de snelle groei van het waterplantje kroos zuurstoftekort, omdat het plantje zuurstof uit het water onttrekt en zelf grote oppervlakken afsluit. Dat maakt het moeilijk voor vissen om voldoende zuurstof te vinden, vooral bij warme, windstille dagen.
Waterschap Zuiderzeeland, de instantie die verantwoordelijk is voor de kwaliteit van vaarten en tochten in de provincie, benadrukt dat het bestrijden van kroos complex is. Het waterschap raadt aan om kroos zo weinig mogelijk van voedingsstoffen te voorzien; daarbij spelen zowel gemeentelijke als huishoudelijke omstandigheden een rol.
"Wat een ellende is dit zeg. Dat moet volgend jaar echt wel anders."
De uitspraak komt van Hengelsportvereniging Almere, die al langer pleit voor een gerichte aanpak om herhaling te voorkomen en de visstand te beschermen.
Waterschap: aanpak heeft grenzen
Het waterschap stelt dat het weghalen van kroos vaak weinig effect heeft. Kroos groeit snel en kan doordat het drijft op grote schaal verplaatsen, waardoor plaatselijk verwijderen snel teniet kan worden gedaan. Daarnaast noemt de organisatie het een gedeelde verantwoordelijkheid: gemeenten, bewoners en recreanten kunnen bijdragen door minder voedingsstoffen in het water te brengen.
Concreet noemt het waterschap voorbeelden van bronbelasting: bladeren van struiken of bomen die in het water hangen, maaisel dat vanaf de kant in het water belandt en weggegooide etensresten. Deze vormen voedingsstoffen waarop kroos reageert en die de explosieve groei kunnen voeden.
Wat betekent dit voor bewoners en recreanten?
Voor wie aan of bij het water woont en voor recreanten zijn er praktische aandachtspunten om verdere verslechtering te helpen voorkomen:
- Voorkom dat maaisel of tuinafval in sloten en vaarten terechtkomt.
- Laat geen etensresten achter bij het water; ook kleinschalige vervuiling telt mee.
- Voorkom dat takken en bladeren structureel over water hangen of in het water zakken.
Hengelsporters en omwonenden ervaren de gevolgen direct: viswateren die zonder zichtbare oorzaak leeg raken, minder biodiversiteit en een verminderd recreatief gebruik van deze wateren.
Lokaal perspectief en vervolg
De recente melding in de havenkom komt kort nadat honderden dode vissen werden gevonden in de Kottertocht, wat aantoont dat hetzelfde fenomeen op meerdere plekken in Almere Buiten optreedt. De hengelsportvereniging roept op tot een verbeterde aanpak en pleit voor maatregelen die structureel effect hebben in plaats van incidenteel opruimen.
Het waterschap wijst op de complexiteit van de aanpak: schaalgrootte, stromingspatronen en de mobiele aard van kroos beperken de mogelijkheden. Tegelijkertijd benadrukt het de rol van gemeenten en inwoners om het water minder voedzaam te maken voor kroos, zodat toekomstige uitbraken worden vertraagd of voorkomen.
Overwegingen voor beleid en beheer
De herhaling van vissterfte in korte tijd roept vragen op over de effectiviteit van huidige beheersmaatregelen. Mogelijke beleidsvragen voor lokale bestuurders en beheerorganisaties zijn onder meer:
- Welke structurele maatregelen kunnen voorkomen dat voedingsstoffen het oppervlaktewater bereiken?
- Zijn er mogelijkheden voor gerichte verbetering van doorstroming of waterkwaliteit in kwetsbare wateren?
- Hoe kan samenwerking tussen waterschap, gemeenten en bewoners concreet worden vormgegeven?
Tot die antwoorden voorhanden zijn, blijft het voorkomen van lokale vervuilingsbronnen en bewust gedrag van bewoners en recreanten van belang om de kans op nieuwe sterftegevallen te verkleinen.
De situatie in Almere Buiten blijft zich ontwikkelen. Waterschap Zuiderzeeland en lokale organisaties houden de waterkwaliteit in de gaten en communiceren bij nieuwe ontwikkelingen over mogelijke maatregelen of advies aan bewoners.
