herAI.tech is een nieuw Nederlands initiatief dat zich richt op het voorkomen dat kunstmatige intelligentie de huidige ongelijkheden bestendigt. De organisatie formuleert zowel statistische alarmbellen als concrete doelstellingen: op dit moment wordt slechts 7,3 procent van de Nederlandse AI-bedrijven geleid door een vrouw in een C-suite-positie, en op de Brightlands Data & AI Campus zijn van de 41 startups er maar vier opgericht door een vrouw.
Waarom dit initiatief?
De initiatiefnemers stellen dat representatie niet louter een kwestie van zichtbaarheid is, maar van macht en middelen: wie beslissingen neemt, wie investeringsmandaten krijgt en wie toegang heeft tot netwerken bepaalt welke technologieën ontstaan en voor wie deze werken. Dat maakt gelijkwaardige vertegenwoordiging in AI volgens hen zowel een technisch als sociaal vraagstuk.
"Diversiteit is te lang verward met zichtbaarheid. Een vrouw op een podium zetten verandert niet wie daarna de beslissingen neemt. Het gaat om wie het mandaat krijgt. Wie over het geld gaat. Wie toegang krijgt tot het netwerk."
De uitspraak komt van Liesbeth Wijlaars, oprichter van herAI.tech en CEO van The AI Playground. Zij benadrukt dat het probleem niet alleen in aanwezigheid zit, maar in zeggenschap en financiering.
Concrete doelen en acties
herAI.tech legt de lat hoog met een ambitie voor 2036: 50 procent van de startups op Brightlands moet tegen die tijd door vrouwen zijn opgericht. Dat is een scherp contrast met de huidige cijfers en vereist ingrijpende verandering in ondernemerschap, investeringspraktijken en campusbeleid.
- In november reist een delegatie van zes vrouwen naar de Web Summit in Lissabon om een internationale campagne en onderzoek naar genderdiversiteit in AI te voeren.
- Op 12 december wordt een Women & AI-event georganiseerd op Brightlands, in samenwerking met Universiteit Maastricht en SVOPL, toegankelijk vanaf twaalf jaar.
- herAI.tech zegt geen exclusief vrouwennetwerk te willen zijn, maar een systeemverandering na te streven die de toegang tot kapitaal en besluitvormingsmacht herverdeelt.
Walter Pijls, CEO van Brightlands Data & AI Campus, noemt in hetzelfde verband bestuurlijke verantwoordelijkheid: als in 2036 nog steeds vooral mannen gefinancierd en benoemd worden, dan is dat volgens hem een falen van bestuurders en niet van het beschikbare talent.
Context: waarom dit relevant is voor gebruikers en beleid
De discussie raakt aan bredere vragen over hoe AI-systemen beslissingen nemen en voor wie die systemen ontworpen zijn. Eerder publiceerde de redactie al over autonome AI-agenten die meer dagelijkse beslissingen overnemen en over de EU AI Act, bedoeld om die technologie te reguleren. De vraag wie systemen bouwt en wie de normen stelt, beïnvloedt dus ook de uitkomst van regulering en maatschappelijke effecten.
| Indicator | Huidige stand |
|---|---|
| Aandeel vrouwen in C-suite bij Nederlandse AI-bedrijven | 7,3% |
| Startups op Brightlands opgericht door vrouwen | 4 van 41 |
| Doelstelling herAI.tech voor Brightlands in 2036 | 50% |
Voor gebruikers van AI en beleidsmakers heeft dit consequenties. Als de ontwikkelteams en beslissers homogeen blijven, groeit het risico dat systemen vooringenomenheden versterken of groepen structureel uitsluiten. Tegelijkertijd is het een praktische uitdaging: veranderen van financieringscultuur en bestuurspraktijken vraagt tijd, middelen en meetbare prestatie-indicatoren.
Vervolg en kritische vragen
herAI.tech kondigt stappen aan met evenementen, onderzoek en internationale zichtbaarheid. Belangrijk wordt of die activiteiten daadwerkelijk toegang tot kapitaal en zeggenschap opleveren voor vrouwelijke oprichters en bestuurders, of dat het vooral zichtbaarheid genereert. Om de doelstelling van 50 procent haalbaar te maken zijn gedetailleerde meetplannen, tijdspaden en betrokkenheid van investeerders en campusbestuur nodig — elementen die herAI.tech zal moeten uitwerken en rapporteren.
De lancering legt een relevante knoop bloot: technologische toekomst en sociale gelijkheid zijn met elkaar verweven. Hoe die knoop wordt ontwart, kan bepalen voor wie AI daadwerkelijk werkt.
