Oplichters versturen nepberichten waarin wordt gesuggereerd dat iemand een openstaande boete van het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB) heeft. Vaak staat er druk achter: binnen 24 uur moet worden betaald om verhoging te voorkomen. Wie op zo’n bericht reageert, riskeert identiteits- of geldverlies via phishing.
Wat is er aan de hand?
Criminelen proberen steeds creatievere manieren te vinden om persoonsgegevens of betaalgegevens te bemachtigen. Een van de nieuwste methoden is het verzenden van geloofwaardige e-mails, sms’jes of berichten via chatapps waarin wordt gesteld dat er een boete openstaat. Daarbij worden soms referentienummers en formele taal gebruikt om het bericht echt te laten lijken.
Belangrijk onderscheid: hoe het CJIB werkt
Het meest doorslaggevende signaal dat het om fraude gaat: volgens de organisatie zelf neemt het CJIB geen contact op via e-mail, sms of app om te informeren over boetes, aanmaningen of betalingsachterstanden.
"Het CJIB mailt, sms’t of appt nooit over boetes, aanmaning of betalingsachterstand."
Hoe u nepberichten herkent
Er zijn meerdere aanwijzingen die kunnen wijzen op phishing. Let op de volgende zaken:
- Het bericht eist spoedbetaling, vaak binnen 24 uur.
- Het e-mailadres of telefoonnummer van de afzender wijkt af van officiële contactgegevens.
- Er wordt druk uitgeoefend met dreigementen over extra kosten of verhaalsmaatregelen.
- Er wordt gevraagd om persoonlijke inloggegevens, kopieën van identiteitsbewijzen of betaalgegevens.
Wat u direct kunt doen
Volg deze stappen om uzelf te beschermen:
- Betaal nooit direct vanuit een e-mail of sms zonder eerst te controleren bij de officiële instantie.
- Controleer het contactkanaal: bel het CJIB via de officiële telefoonnummers op de website of log in op uw MijnOverheid-account voor officiële berichten.
- Open geen bijlagen en klik niet op links in verdachte berichten; die kunnen leiden naar vervalste websites die gegevens verzamelen.
Visueel overzicht: verdachte signalen versus CJIB-praktijk
| Kenmerk | Verdacht bericht | Hoe het CJIB handelt |
|---|---|---|
| Communicatiemiddel | E-mail, sms of app | CJIB gebruikt deze middelen niet voor boete-informatie |
| Spoed en dreiging | Betalen binnen 24 uur, extra kosten bij niet betalen | Geen directe digitale aanmaning met betalingsdreiging |
| Vragen om gegevens | Inloggegevens, betaalgegevens of ID-kopie | CJIB vraagt niet om inlog- of betaalgegevens via e-mail/sms |
Waarom dit belangrijk is
Dergelijke pogingen tot oplichting zijn niet alleen vervelend: ze leiden regelmatig tot financieel verlies en identiteitsfraude. Phishing richt zich op uiteenlopende gegevens, van bankgegevens tot identiteitsbewijzen. Zodra die in verkeerde handen vallen, is herstel vaak langdurig en ingrijpend.
Voor mensen die twijfelen over de echtheid van een bericht geldt: neem geen overhaaste beslissingen. Controleer de informatie via officiële kanalen en vraag desnoods hulp bij familie, vrienden of uw bank. Meld verdachte berichten bij de politie en bij het CJIB zodat instanties zicht houden op de werkwijze van fraudeurs.
Wie geconfronteerd wordt met zo’n nepbericht moet in de eerste plaats rustig blijven en controleren. Dat is precies wat oplichters willen voorkomen met hun dwingende taal.
