Groningen Airport Eelde komt in het eigen jaarverslag als een luchthaven naar voren die structureel afhankelijk is van publieke steun en waar prognoses de werkelijkheid ver overschatten. De cijfers wijzen op een krimpende markt: veel bestemmingen vervielen en de luchthaven noteerde opnieuw een aanzienlijk verlies, ondanks dat provinciale overheden recent nog instemden met langdurige subsidieafspraken.
"regionale motor"
Passagiersprognoses blijken onjuist
De luchthaven berekende in 2023 dat er in 2025 sprake zou zijn van 185.000 passagiers. Volgens het jaarverslag kwamen er in werkelijkheid 108.400 passagiers, en het CBS noteert zelfs een lager cijfer: 102.600. Die discrepantie is zodanig groot dat critici in het verslag spreken van wensdenken of zelfs misleiding richting subsidiegevers.
Voor inwoners van de regio kan dat heel concreet voelen: waar een vakantievlucht die je vroeger vanaf Eelde kon nemen — denk aan een familiebestemming in de Middellandse Zee — nu vaak uitblijft, staat de reiziger voor de keuze extra reistijd en kosten te accepteren om via Schiphol of Duitse luchthavens te vliegen.
Financiële plaatje: voorspelling versus realiteit
De financiële verwachting voor 2025 was optimistisch: Eelde voorzag een winst van €650.000. In werkelijkheid werd het een verlies van €745.000. De direct genoemde oorzaken zijn hogere personeelslasten en extra uitgaven voor reparaties en onderhoud, maar de kern blijft volgens het verslag: te weinig passagiers en te weinig vraag.
| Kengetal | Prognose 2025 | Werkelijkheid (jaarverslag) | CBS |
|---|---|---|---|
| Passagiers | 185.000 | 108.400 | 102.600 |
| Resultaat | Winst €650.000 | Verlies €745.000 | — |
- Provincies stemden recent in met langdurige subsidieafspraken, inclusief een aanwijzing van structurele bijdragen.
- De luchthaven ontvangt volgens het verslag €4,6 miljoen per jaar aan subsidie.
- Veel vakantiebestemmingen vielen weg; resterende vluchten vormen volgens critici een fragiele basis.
Markt toont weinig interesse
Eelde wijst op externe factoren, zoals het vasthouden van slots door grote luchthavens, concurrentie uit Duitsland door lagere vliegbelastingen en het vertrekkende Corendon. Maar het jaarverslag suggereert dat die externe verklaringen slechts deels het probleem raken. De kern is volgens het document dat luchtvaartmaatschappijen elders stabielere marges zien; bestemmingen komen en gaan, waardoor Eelde geen eigen, betrouwbare markt heeft.
Voor regionale beleidsmakers betekent dat een lastige afweging. Publieke steun kan tijdelijke continuïteit bieden, maar als de vraag structureel ontbreekt staan provinciale middelen in dienst van een businesscase die mogelijk niet levensvatbaar is. Dat roept vragen op over doelmatigheid van uitgaven die ook naar andere regionale voorzieningen zouden kunnen gaan — bijvoorbeeld extra treinen of betere busverbindingen waarmee reizigers sneller naar grotere luchthavens kunnen reizen.
Gevolgen en vervolgstappen
Het verslag schetst een luchthaven die probeert haar positie te behouden, onder meer door opnieuw te pleiten voor verlaging van de vliegbelasting. Critici zien daarin echter vooral een poging om de exploitatie van een verlieslijdend vliegveld langer vol te houden. Als kleine regionale vliegvelden structureel rekening moeten houden met publieke steun, verandert dat de spelregels voor regionale luchtvaart en voor de keuzes van provincies en gemeenten.
Concreet liggen er voor de komende tijd politieke vragen klaar: willen provincies doorgaan met miljoenensteun op lange termijn, of moet er een herbeoordeling komen van de investeringsstrategie? En hoe verhouden regionale subsidieregelingen zich tot nationale klimaat- en mobiliteitsdoelen? Voor de reiziger van Groningen kan de uitkomst direct merkbaar zijn: meer reizen via grotere hubs of een duurder alternatief wanneer lokale vluchten verdwijnen.
Het jaarverslag van Groningen Airport Eelde legt een aanhoudend spanningsveld bloot tussen ambitie, marktrealiteit en publiek geld. De komende politieke keuzes zullen bepalen of de luchthaven op langere termijn blijft rekenen op provinciale steun of dat er nieuwe scenario’s moeten worden onderzocht.
