IJssel zichtbaar teruggetrokken; gevolgen voor wateraanvoer en scheepvaart
De waterstand van de IJssel bij Deventer is momenteel uitzonderlijk laag: rond 0,40 meter boven NAP. Dat cijfer ligt duidelijk onder de laagste standen van de afgelopen twee jaren en heeft niet alleen veranderingen in het rivierbeeld tot gevolg, maar zet ook de regionale waterhuishouding onder druk.
Wie de rivier langs de Welle, het Pothoofd of de uiterwaarden bekijkt, ziet zandbanken, blootliggende oevers en delen van de rivierbodem. Waar de stad in natte perioden rekening houdt met hoogwater, laat de IJssel nu opvallend veel waterruimte achter.
De IJssel trekt zich terug
Pompen bij gemaal Ankersmit beginnen moeite te krijgen
De lage stand raakt operationele voorzieningen. Bij gemaal Ankersmit, dat water aanvoert naar de haven van Deventer en naar delen van Salland, zijn van de vier pompen twee pompen inmiddels minder bruikbaar geworden doordat zij lucht aanzuigen. De twee dieper gelegen pompen functioneren vooralsnog wel.
Waterschap Drents Overijsselse Delta heeft als voorzorg een tijdelijke noodpomp geplaatst. Deze pomp kan dieper water innemen en zo een deel van de pompcapaciteit overnemen mocht de rivier verder zakken. Het waterschap waarschuwt dat de situatie spannend wordt wanneer de droogte aanhoudt en de afvoer uit de rivier verder terugloopt.
Afhankelijk van Rijn en regen
De waterstand van de IJssel wordt sterk beïnvloed door de aanvoer via de Rijn en door neerslag in het stroomgebied. Rijkswaterstaat meldt momenteel lage waterstanden op Rijn en IJssel, die voor deze tijd van het jaar lager zijn dan gebruikelijk. Blijft neerslag uit, dan bestaat het risico dat het niveau verder daalt.
- Direct zichtbare effecten: zandbanken en drooggevallen oevers langs Deventer.
- Operationele druk: twee pompen van gemaal Ankersmit functioneren niet optimaal.
- Regionale afhankelijkheid: aanvoer via de Rijn en lokale regenval bepalen verdere ontwikkeling.
Waarom dit voor Deventer belangrijk is
De IJssel is meer dan een decor voor de historische binnenstad van Deventer. De rivier speelt een rol bij scheepvaart, recreatie, natuur en de regionale watervoorziening. Het huidige, lage niveau zet juist die functies onder druk. Als de afvoer verder terugloopt, kunnen praktische problemen ontstaan bij bevoorrading van de haven en bij landbouw en natuurherstel in Salland.
Het waterschap en Rijkswaterstaat volgen de situatie nauwgezet en hebben maatregelen genomen om de eerste effecten op te vangen. Voor de korte termijn biedt de noodpomp extra garanties voor de wateraanvoer vanuit het gemaal, maar het is afhankelijk van weersomstandigheden en de aanvoer uit de Rijn of verdere stappen nodig worden.
| Moment | Waterstand (m boven NAP) |
|---|---|
| Huidige stand | 0,40 |
| Laagste stand vorig jaar | 1,50 |
| Laagste stand twee jaar geleden | 2,18 |
Voor inwoners van Deventer betekent dit dat scheepvaart op onderdelen kan worden bemoeilijkt en dat lokale voorzieningen die afhankelijk zijn van rivierwater extra aandacht krijgen. Vooralsnog ontbreken aanwijzingen dat er direct drinkwatervoorzieningstekorten dreigen binnen de stad, maar de situatie benadrukt de kwetsbaarheid van de regionale waterhuishouding bij langdurige droogte.
Bewoners en gebruikers van de rivier worden opgeroepen zich bewust te zijn van veranderende stromings- en dieptesituaties: ondiepe stukken kunnen gevaarlijk zijn voor recreatiebootjes en zwemmers. Het waterschap houdt de stand en de werking van ondersteunende pompen scherp in de gaten en zal communiceren als aanvullende maatregelen nodig blijken.
