Bedrijven verplaatsen in rap tempo AI-verkeer naar goedkopere modellen, waardoor de kosten per token dalen ondanks hogere totale uitgaven. Dat blijkt uit de nieuwste AI Gateway Production Index van Vercel over juli, die een duidelijke verandering in de modelmix en het marktaandeel van aanbieders registreert.
Meer tokens, lagere prijs per token
Volgens de index groeide het tokenvolume via Vercel’s AI Gateway in juli met 59 procent vergeleken met juni. Tegelijkertijd namen de totale uitgaven toe met 37 procent, maar daalde de gemiddelde prijs per token met 13,6 procent. Vercel wijst deze ogenschijnlijke tegenstelling toe aan een actieve verschuiving van organisaties naar goedkopere modellen.
Snelle aanpassing van modelmix door teams
Vercel signaleert dat teams die in zowel juni als juli meer dan 10 miljoen tokens verwerkten hun modelkeuze vaak aanpassen:
- Driekwart wijzigde minimaal 10 procent van de gebruikte modelmix.
- Drie op de vijf teams wijzigden zelfs minimaal 25 procent van hun modelmix.
Die flexibiliteit wijst op actieve optimalisatie door ontwikkelteams en infrastructuurbeheerders om kosten te drukken zonder per se minder capaciteit te gebruiken.
Open-weight modellen en DeepSeek als groeiers
Open-weight modellen zagen een sterke opmars: hun aandeel in het totale tokenvolume steeg van 11 procent in april naar 36 procent in juli. Ook hun aandeel in de uitgaven nam toe, van minder dan 4 procent in de voorgaande maanden naar 8,6 procent in juli. Nieuwe modellen van aanbieders zoals Moonshot en Z.ai dragen bij aan die groei.
Een opvallende ontwikkeling is de snelle toename van DeepSeek. In april was DeepSeek nog goed voor minder dan 1 procent van het tokenvolume via AI Gateway; in juli bedroeg het aandeel ongeveer 25 procent. Google daarentegen viel terug naar 10,7 procent van het tokenvolume. DeepSeek verwerkte in juli ruim twee keer zoveel tokens als Google, en het goedkoopste model van DeepSeek, DeepSeek V4 Flash, verwerkte alleen al bijna een vijfde van het totale tokenvolume via AI Gateway.
| Metric | Juni → Juli |
|---|---|
| Tokenvolume | +59% |
| Totale uitgaven | +37% |
| Gemiddelde prijs per token | -13,6% |
| Aandeel Open-weight modellen (april → juli) | 11% → 36% |
| Aandeel DeepSeek (april → juli) | <1% → 25% |
| Aandeel Google (juli) | 10,7% |
Gevolgen voor bedrijven en aanbieders
De cijfers hebben meerdere implicaties. Ten eerste: bedrijven die grote hoeveelheden tokens verwerken, kunnen snel geld besparen door over te stappen op efficiënt geprijsde modellen zonder direct in te leveren op verwerkingsvolume. Ten tweede: aanbieders van open-weight en goedkope modellen winnen marktaandeel snel, wat druk zet op grote modelbouwers om prijs en prestaties anders te positioneren.
Voor gebruikers van AI-diensten betekent dit dat prijsvergelijking en modelkeuze een dynamischer onderdeel van architectuurkeuzes wordt. Devops- en kostenbeheerteams zullen vaker experimenteren met modelmixen om een optimale balans tussen performance en uitgaven te vinden.
De trend vergroot ook de concurrentiedruk binnen de markt voor AI-modellen. Aanbieders als Moonshot, Z.ai en DeepSeek bewijzen dat agressieve prijsstelling en schaalbare open modellen snel adoptie kunnen afdwingen, wat op termijn kan leiden tot verdere prijsdruk en innovatie in efficiency.
Voor Nederlandse organisaties die afhankelijk zijn van cloudgebaseerde AI-diensten is de ontwikkeling relevant: zowel voor strategisch inkopen van AI-capaciteit als voor het inrichten van monitoring en kostenallocatie binnen teams. De vraag blijft of grote spelers zoals Google reageren met prijsverlagingen, nieuwe modellen of extra value-added diensten om hun positie te stabiliseren.
De AI Gateway Production Index van Vercel biedt een actuele momentopname van de markt. De snelle verschuivingen tussen april en juli tonen aan dat de AI-infrastructuurmarkt momenteel meer op snelheid en kostenoptimalisatie dan op merkentrouw lijkt te sturen.
