Yerel üretimde kârlılık sorgulanıyor
CHP Yalvaç İlçe Başkanı Önder Erdoğdu, Yalvaç köylerinde hayvancılıkla geçimini sağlayan aile işletmelerinin artan girdi maliyetleri nedeniyle üretimde sürdürülebilirlik sorunu yaşadığını bildirdi. Erdoğdu, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin yem, mazot, elektrik, ilaç ve veteriner giderleri ile mücadele ettiğini vurguladı.
Maliyet ile satış fiyatı arasındaki makas
Erdoğdu açıklamasında, Ulusal Süt Konseyi tarafından 1 Mayıs 2026 itibarıyla belirlenen çiğ inek sütü tavsiye satış fiyatının litre başına 24,30 TL olduğunu hatırlattı. Buna karşılık Tüm Süt, Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği (TÜSEDAD) tarafından açıklanan son maliyet hesaplamasında bir litrenin maliyetinin 29,34 TL seviyesine ulaştığına dikkat çekildi. Yerel üreticiler için bunun anlamı, satılan sütün işletme giderlerini karşılamaması ve üreticinin zarar riskiyle karşı karşıya kalmasıdır.
- Satış tavsiye fiyatı: 24,30 TL/litre (Ulusal Süt Konseyi, 1 Mayıs 2026)
- Üretim maliyeti: 29,34 TL/litre (TÜSEDAD, Eylül hesabı)
- Sonuç: Üreticinin gelirleri giderleri karşılamıyor; borçlanma ve üretimden çekilme riski artıyor
«Süt üreticisinin artık dayanacak gücü kalmadı.»
Yalvaç ekonomisi ve köylerin geçim kaynağı
Yalvaç’ın birçok köyünde hayvancılık, hane halkı gelirinin önemli bölümünü oluşturuyor. Erdoğdu’nun değerlendirmesine göre, sütün fiyatının sabit kalması ve maliyetlerin yükselmesi, özellikle aile işletmelerini doğrudan etkiliyor; üreticiler hayvanlarını satmak ya da üretimden çekilmek zorunda kalma tehdidiyle karşı karşıya.
Yerel tarım üzerinde olası etkiler
Bu tablo, hem kırsal gelirler hem de yerelde hayvancılık hizmetleri ve yan sektörler üzerinde zincirleme etki yaratabilir. Besi ve süt üretimiyle ilişkili veterinerlik, yem tedariki ve taşıma gibi faaliyetler de talep daralmasından etkilenebilir. Erdoğdu’nun açıklaması, bu tür bir geri çekilmenin kırsal istihdamı ve köy ekonomisini zayıflatacağı uyarısını içeriyor.
Hükümet ve sektör politikaları beklentisi
Erdoğdu, üreticinin emeğinin karşılığını alamadığı ve borçlanmanın arttığı ortamda siyasi ve sektörel müdahale çağrısı yaptı. Açıklamada doğrudan bir talep listesi yer almamakla birlikte mevcut fiyat mekanizmalarının gözden geçirilmesi ve üreticiyi koruyacak önlemler gerektiği vurgulanıyor. Üreticiler açısından kısa vadede fiyat güncellemesi, uzun vadede ise maliyetleri etkileyen girdi fiyatlarındaki dalgalanmalara karşı destekleyici programlar kritik olacak.
| Kalem | TL/litre |
|---|---|
| Tavsiye satış fiyatı (Ulusal Süt Konseyi) | 24,30 |
| Üretim maliyeti (TÜSEDAD) | 29,34 |
Yalvaç’ta hayvancılıkla uğraşan ailelerin büyük bölümü için aradaki fark, sürdürülebilir bir üretim modeli oluşturulamaması halinde üretimden çekilme kararlarını hızlandırabilir. Yerel ekonomik yapı ve kırsal istihdamın korunması açısından hem piyasa aktörleri hem de yerel yönetimler için çözüm yolları üzerinde hızlı adımlar atılması bekleniyor.
Ferhat Çukurova
Akdeniz Muhabiri, WE NEWS
