İskenderun'da kültürel miras için restorasyon çalışması
Hatay'ın İskenderun ilçesinde, 1876 yılında inşa edilen ve yaklaşık 150 yıllık geçmişe sahip Karasun Manuk Ermeni Kilisesinde restorasyon çalışmaları resmen başladı. Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023 depremlerinde sunak bölümü ile temelde hasar oluşan yapı için Kültür ve Turizm Bakanlığı katkılarıyla destek sağlandığı açıklandı.
Kilisede yapılacak restorasyonun miktarı kamuoyuna 5 milyon TL olarak duyuruldu. Restorasyon kararları, Hatay Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu ve Anıtlar Kurulu değerlendirmeleri doğrultusunda alındı. Yerel yönetimler ve kilise vakfı arasındaki koordinasyonla başlayan çalışmalar, öncelikli olarak yapının korunması ve kullanılabilirliğinin sağlanması amacı taşıyor.
Hasarın niteliği ve öncelikli müdahaleler
Kilisede depremin yol açtığı hasarın ana unsurları, sunak bölümündeki yıkım, ana yapı ve temel hareketliliği ile müştemilata ilişkin ağır hasar olarak belirlendi. Vakıf yönetimi, bazı duvarlarda bombe oluştuğunu ve müştemilatın yeniden inşa edilmesi gerektiğini bildirdi. Ayrıca kiliseye gelir sağlayan dükkanlarda da deprem hasarı olduğu belirtildi; bu alanlar da restorasyon kapsamına alındı.
"Zemindeki hareketlilik nedeniyle bazı duvarlarda bombe oluştu. Müştemilat ağır hasarlı; bu bölüm tamamen yeniden yapılacak"
Bu ifadeler, Karasun Manuk Ermeni Kilisesi Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı tarafından yapılan açıklamadan alınmıştır.
Çalışma planı, kısıtlamalar ve turizme etkisi
Restorasyon programında öncelikli hedefler şu şekilde sıralandı:
- Çatının yenilenmesi
- Zemin ve temel restore edilerek drenaj sorununun çözülmesi
- Sunakların yeniden yapılması
- Dış cephe ve tadilat gerektiren duvarların onarımı
- Müştemilat ve gelir getiren dükkanların yeniden inşası
Bu çalışma sürecinde kilise ziyaretleri ve ayinler geçici olarak durdurulacak; yetkililer restorasyonun güvenlik ve yapının uzun ömürlü korunması amacıyla yapıldığını vurguluyor. Turizm açısından tarihi dokunun korunması, uzun vadede ziyaretçi güvenini ve bölge kültür turizmini güçlendirecek bir unsur olarak değerlendiriliyor.
| Hususlar | Planlanan müdahale |
|---|---|
| Çatı | Yenileme |
| Zemin/Temel | Restore edilip drenaj sorunu çözülecek |
| Sunak | Yeniden yapılacak |
| Müştemilat ve dükkanlar | Yeniden inşa edilecek |
Yerel ekonomi ve kültürel miras perspektifi
İskenderun için tarihi yapıların onarımı, kent turizmi ve yerel ekonomi açısından somut sonuçlar doğuruyor. Korunmuş ve işlevsel bir tarihî yapı, ziyaretçi trafiğini canlı tutarak çevre esnafına gelir sağlayabiliyor; ayrıca kültürel çeşitliliğin görünürlüğü korunuyor. Restorasyon sürecinde istihdam ihtiyacı doğması beklenirken, kullanılan kaynakların şeffaflığı ve çalışma planının sürekliliği, projenin başarısı açısından kritik olacak.
Yetkililer ve vakıf temsilcileri, restorasyonun tamamlanmasının ardından kilisenin hem ibadete hem de ziyaretçilere tekrar açılmasını hedefliyor. Kısa vadede ayinlerin geçici olarak durdurulması, uzun vadede yapının gelecek kuşaklara aktarılması amacıyla gerekçelendiriliyor.
İskenderun merkezindeki bu restorasyon, deprem sonrası bölgedeki kültürel mirasın korunmasına yönelik daha geniş kapsamlı çalışmalara da örnek teşkil edebilir; önümüzdeki dönem için benzer yapıların durumunun da takip edilmesi bekleniyor.
