Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından hazırlanan 2027-2029 Orta Vadeli Program (OVP) 6 Eylül 2026 tarihinde kamuoyuna duyuruldu. Programda ekonominin 2027, 2028 ve 2029 yılları için büyüme ve istihdam hedefleri ile ihracata ilişkin hedefler açıklandı.
Temel makro hedefler
OVP’ye göre ekonominin büyümesi için yıllık hedefler şu şekilde belirlendi: %4,2 (2027), %4,6 (2028) ve %5,0 (2029). İşsizlik oranında da kademeli bir iyileşme öngörüldü; programda 2026 sonu için beklenen işsizlik oranı %8,1, 2029 hedefi ise %7,6 olarak yer aldı.
İhracat hedefleri ve finansal destek mekanizmaları
Program, dış talebi güçlendirecek adımlar çerçevesinde ihracat hedeflerini de güncelledi. Buna göre 2026 sonunda beklenen ihracat tutarı 282 milyar dolar olurken, 2029 hedefi 316 milyar dolar olarak konuldu. İhracatı desteklemek amacıyla programda şu araçlar öne çıkarıldı:
- Reeskont kredilerinin artırılması ve kredi tahsis süreçlerinin hızlandırılması,
- KOBİ’lere öncelik verilerek Kredi Garanti Mekanizması kapasitesinin genişletilmesi,
- Vadeli satış yapan işletmelerin tahsilat riskini azaltmak için Devlet Destekli Alacak Sigortasının daha etkin kullanılması.
KOBİ, emek yoğun sektörler ve bölgesel yansımalar
OVP’de tekstil, hazır giyim, deri, mobilya gibi emek yoğun sektörlerde faaliyet gösteren KOBİ’lerin dönüşümü ve istihdamın korunması hedeflendi. Programda KOSGEB aracılığıyla bu sektörlere yönelik desteklerin genişletileceği belirtildi ancak destek tutarları, başvuru koşulları ve uygulanma takvimi henüz metinde yer almadı. Bölgesel düzeyde örnek teşkil eden Uşak için programda öne çıkan noktalar şunlar:
- Uşak’ın Temmuz 2025–Haziran 2026 döneminde ihracatı 474 milyon 350 bin dolar olarak kaydedildi; kentte tekstil, geri dönüştürülmüş elyaf ve iplik, deri, halı, seramik ve gıda ürünleri öne çıkıyor.
- Desteklerin ivmesi, sipariş zayıflığı, enerji giderleri ve finansmana erişim sorunları yaşayan KOBİ’lerde doğrudan etki yaratma potansiyeline sahip.
Enerji ve su verimliliği hedefleri
OVP, sanayide düşük karbonlu üretime geçişi, enerji verimliliği yatırımlarının desteklenmesini ve su tüketiminin azaltılmasını öncelikler arasında saydı. Programda ayrıca arıtılmış atık suyun yeniden kullanımının yaygınlaştırılmasına vurgu yapıldı. Bu önlemler özellikle enerji yoğun sektörler ile su kullanımının öne çıktığı üretim dallarında maliyetleri aşağı çekme ve rekabet gücünü artırma amacı taşıyor.
Uygulama ayrıntıları ve belirsizlikler
Programda hedeflenen araç ve destek mekanizmalarının etkinliği büyük ölçüde uygulama ayrıntılarına bağlı olacak. KOSGEB destekleri, reeskont kredilerinin genişletilmesi, Kredi Garanti Mekanizması kapasitesinin artırılması ve alacak sigortası uygulamalarının detayları kamuoyuna henüz net olarak yansımadı. Bu belirsizlikler, yerel düzeyde etki tahminlerini sınırlandırıyor; uygulama takvimi ve maliyetler açıklanıncaya kadar sektörlerin ve işletmelerin planlama süreci risk barındırıyor.
| Göstergeler | 2026 (beklenti) | 2029 (hedef) |
|---|---|---|
| İhracat (milyar $) | 282 | 316 |
| İşsizlik oranı (%) | 8,1 | 7,6 |
| Büyüme hedefi (%) | 2027: %4,2 • 2028: %4,6 • 2029: %5,0 | |
OVP ile belirlenen çerçeve, büyüme ve ihracat hedeflerine ulaşılması için finansmana erişim, KOBİ desteklerinin etkinliği ve enerji-su verimliliği yatırımlarının yaygınlaşması gibi unsurların somut adımlara dönüşmesine bağlı. Programın uygulama safhasındaki düzenlemeler ve kaynak dağılımı açıklandıkça, sektörel ve bölgesel etkiler daha net ortaya çıkacak.
