Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, yeşil dönüşümün Türkiye’nin ekonomi programında merkezi bir konumda bulunduğunu belirterek, karbon salımının azaltılmasının ihracatçıların uluslararası pazarlardaki rekabet gücü açısından kritik hale geldiğini söyledi. Şimşek, açıklamalarını Türkiye’nin ev sahipliğinde düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamındaki İhracat Kredi Kuruluşu Finansman Zirvesi’nde yaptı.
Türk Eximbank ile İngiltere’nin ihracat finansman kuruluşu UK Export Finance tarafından düzenlenen zirvede, İngiltere İklim Bakanı Katie White da konuştu. Şimşek, COP31 çerçevesindeki temel mesajın yeni taahhütler açıklamaktan çok, uygulamaya geçirilebilen ve finansman bulabilen projeler geliştirmek olduğunu ifade etti. Bakan, bu projelerin aynı zamanda istihdam ve ekonomik büyüme oluşturması gerektiğine dikkati çekti.
Avrupa pazarına erişimde karbon etkisi
Şimşek’in değerlendirmesine göre küresel ekonomi, jeopolitik gerilimler ve ticarette parçalanma gibi başlıkların etkisi altında bulunuyor. Bu ortamda karbonsuzlaşma, tedarik zincirlerinin yeniden kurulması ve altyapının dayanıklılığının artırılması, hem iklim politikalarının hem de ekonomik gündemin öne çıkan konuları arasında yer alıyor.
Bu dönüşümün yalnızca çevre politikasıyla sınırlı olmadığını belirten Şimşek, sermayenin yönünü ve ticaretteki fiyatlama mekanizmalarını etkileyen yeni bir ekonomik çerçevenin oluştuğunu kaydetti. Avrupa Birliği’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizmasının yürürlükte olduğunu hatırlatan Şimşek, Türkiye ekonomisinin Avrupa ve Avrupa değer zincirleriyle güçlü biçimde bağlantılı olduğunu vurguladı.
«Karbon salımınızı azaltmazsanız, bazı ürünlerinizi uluslararası pazarlarda rekabetçi şekilde satamazsınız.»
| Gösterge | Şimşek’in aktardığı oran |
|---|---|
| Türkiye’nin Avrupa’ya ihracatı | Yaklaşık yüzde 55 |
| Türkiye’nin Avrupa Birliği ülkelerine ihracatı | Yüzde 43 |
İhracatın önemli bölümünün Avrupa pazarlarına yönelmesi, karbon yoğun üretim yapan sektörler açısından dönüşümün maliyet ve rekabet boyutunu öne çıkarıyor. Şimşek, karbonun artık ekonomik açıdan dikkate alınması gereken bir maliyet unsuru olduğunu belirterek, üretim süreçlerinin daha düşük emisyonlu hale getirilmesinin dış ticaretteki konum bakımından önem taşıdığını ifade etti.
Enerji güvenliği ve verimlilik bağlantısı
Bakan, yeşil dönüşümü yalnızca emisyonların azaltılması olarak değerlendirmedi. Bu süreci verimlilik, rekabet gücü, sanayinin modernizasyonu ve enerji güvenliği ile birlikte ele aldı. Şimşek’e göre doğru uygulanan bir dönüşüm, enerji ithalatı faturasının düşürülmesine ve makroekonomik istikrarın güçlenmesine katkı sağlayabilir.
Şimşek, COP31 kapsamında düzenlenen Enerji Güvenliği Yuvarlak Masa Toplantısı’nda da Türkiye’nin enerji alanındaki önceliklerine değindi. Türkiye’nin son 20 yılda petrol ve doğal gaz ithalatı için yaptığı harcamalara ilişkin değerlendirmesinin devamı, paylaşılan kaynak içeriğinde yer almadı. Bu nedenle söz konusu başlıkta ayrıca bir tutar veya yeni hedef açıklanmadı.
Finansman ihtiyacı öne çıkıyor
Zirvenin ihracat kredi kuruluşları tarafından düzenlenmesi, yeşil dönüşümün finansman boyutunu da gündeme taşıdı. Şimşek, küresel ölçekte ihtiyaç duyulanın yalnızca hedef belirlemek olmadığını, projelerin hayata geçirilmesini sağlayacak finansman mekanizmalarının oluşturulması gerektiğini söyledi. Bu yaklaşım, ihracatçıların ve sanayi şirketlerinin çevresel dönüşüm yatırımlarına erişebileceği kaynakların önemini ortaya koyuyor.
- Karbonsuzlaşma: Avrupa pazarlarında rekabet gücüyle doğrudan ilişkilendiriliyor.
- İhracat bağlantısı: Türkiye’nin dış satımında Avrupa’nın ağırlığı, dönüşüm baskısını artırıyor.
- Ekonomik sonuç: Verimlilik ve enerji güvenliği, yeşil dönüşümün tamamlayıcı başlıkları olarak öne çıkıyor.
Şimşek’in açıklamaları, Türkiye’nin yeşil dönüşüm gündemini iklim hedeflerinin yanı sıra ihracatın sürdürülebilirliği ve sanayinin gelecekteki rekabet koşulları üzerinden ele aldığını gösterdi. Avrupa Birliği ile ticari bağların yoğunluğu dikkate alındığında, karbon emisyonlarının azaltılması Türkiye açısından çevresel bir yükümlülüğün ötesinde, dış pazarlara erişimin ve üretim kapasitesinin korunmasıyla bağlantılı bir ekonomi politikası başlığı olarak öne çıkıyor.