ยะลา — บรรยากาศที่ ตลาดสดยะลา เมื่อเช้าวันที่ 26 กันยายน พ.ศ. 2569 เต็มไปด้วยความคึกคักของพี่น้องชาวไทยพุทธที่ออกมาจับจ่ายซื้อของสำหรับประกอบพิธีบุญสารทเดือนสิบ หรือที่คนในพื้นที่เรียกกันว่า วันรับตายาย เพื่อเตรียมทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้บรรพบุรุษในวันรุ่งขึ้น
ตลาดคึกคัก คนทยอยซื้อของตามประเพณี
ผู้ประกอบการแผงขายอาหารและขนมดั้งเดิมระบุว่าในปีนี้ประชาชนยังคงนิยมซื้อขนมตามประเพณีหลัก ๆ โดยการสังเกตเห็นได้จากกลุ่มลูกค้าที่มาต่อคิวเลือกซื้อ ทั้งคนหนุ่มสาว ผู้สูงอายุ และครอบครัวที่ต้องการนำไปทำบุญที่วัดใกล้บ้าน บางร้านจัดแพ็กบรรจุเป็นถุงเพื่อความสะดวกของผู้ซื้อ
รายการขนมตามประเพณีที่ได้รับความนิยม ได้แก่
- ขนมต้ม
- ขนมลา
- ขนมพอง
- ขนมบ้า
- ขนมเจาะหู
ราคายังทรงตัว พร้อมแพ็กถุงอำนวยความสะดวก
ผู้ขายรายหนึ่งระบุว่าราคาขนมเดือนสิบในปีนี้ไม่ได้ปรับขึ้นมากเมื่อเทียบกับปีที่ผ่านมา ซึ่งช่วยให้ประชาชนสามารถจัดเตรียมข้าวของเพื่อประกอบพิธีได้ง่ายขึ้น ทางร้านจึงได้จัดแพ็กถุงขนาดเล็กเพื่อจำหน่ายในราคาย่อมเยาเพื่อตอบความต้องการของลูกค้าที่ต้องการซื้อไปประกอบพิธีทันที
| รายการ | ราคา |
|---|---|
| ขนมลา (พับครึ่ง) | 70 บาท ต่อ 0.5 กก. |
| ขนมเทียน | 100 บาท ต่อ 0.5 กก. หรือถุงเล็ก 20–50 บาท |
| ขนมต้ม | 75 บาท ต่อ 0.5 กก. / 150 บาท ต่อ 1 กก. |
| ขนมเจาะหู | 200 บาท ต่อ 1 กก. |
| ขนมพอง ขนมกง ขนมบ้า | จัดเป็นถุงพร้อมจำหน่าย 20–50 บาท ต่อถุง |
ความหมายของประเพณีและช่วงเวลาการทำบุญ
ประเพณี บุญสารทเดือนสิบ เป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่ชุมชนสืบทอดมาเพื่อแสดงความกตัญญูกตเวทิตาต่อบรรพบุรุษ ผู้มีพระคุณ และผู้ล่วงลับ โดยการทำบุญจะถูกแบ่งเป็น 2 ช่วงสำคัญ ดังนี้
- บุญแรก หรือ วันรับตา-รับยาย ตรงกับวันแรม 1 ค่ำ เดือน 10 ประจำปีนี้ตรงกับวันที่ 27 กันยายน พ.ศ. 2569
- บุญหลัง หรือ วันส่งตา-ส่งยาย ตรงกับวันแรม 15 ค่ำ เดือน 10 ประจำปีนี้ตรงกับวันที่ 11 ตุลาคม พ.ศ. 2569
ความเชื่อดั้งเดิมระบุว่าในช่วงวันสารทญาติผู้ล่วงลับได้รับอนุญาตให้กลับมาเยี่ยมญาติในเมืองมนุษย์ ดังนั้นประชาชนจะเตรียมเครื่องเซ่นและอาหารเพื่ออุทิศให้แก่บรรพบุรุษ ผู้คนจึงมักมาแวะซื้อขนมและวัตถุดิบประกอบอาหารที่ตลาดก่อนวันงาน
ผลกระทบต่อเศรษฐกิจท้องถิ่นและคำแนะนำ
นอกจากเป็นการรักษาวัฒนธรรมแล้ว การจับจ่ายซื้อของในช่วงเทศกาลยังเป็นแรงขับเคลื่อนเศรษฐกิจท้องถิ่นให้คึกคัก ผู้ประกอบการแผงลอยและร้านค้ารายย่อยได้ยอดขายเพิ่มขึ้นในช่วงนี้ ผู้บริโภคที่ต้องการหลีกเลี่ยงความแออัดควรวางแผนและไปซื้อในช่วงเช้าตรู่หรือช่วงบ่ายที่ไม่ใช่วันหยุดนัก เพื่อความสะดวกและเพื่อลดเวลารอคิว
สำหรับผู้ที่ต้องการนำขนมไปทำบุญ ควรตรวจสอบสภาพความสะอาดและวันผลิตของสินค้า โดยเฉพาะขนมที่เป็นผลิตผลสดหรือไม่มีการแปรรูปที่เก็บรักษาได้นาน เพื่อให้การทำบุญเป็นไปอย่างเรียบร้อยและปลอดภัยต่อสุขภาพ
ประเพณีบุญสารทเดือนสิบยังคงเป็นเสน่ห์ของชุมชนยะลา ซึ่งสะท้อนทั้งความเชื่อ ความกตัญญู และการร่วมแรงร่วมใจของคนในพื้นที่ในการอนุรักษ์วัฒนธรรมท้องถิ่นต่อไป
