สมาคมนักเรียนเก่าพิษณุโลกพิทยาคมรังวัดยืนยันกรรมสิทธิ์ที่ดินใกล้พระราชวังจันทน์เพื่อพัฒนาศูนย์ศิษย์เก่า

เมื่อวันที่ 17 กันยายน พ.ศ. 2569 พล.ต.นพดล วัชรจิตบวร ผู้บัญชาการมณฑลทหารบกที่ 39 และในฐานะนายกสมาคมนักเรียนเก่าพิษณุโลกพิทยาคม ได้นำคณะกรรมการสมาคม พร้อมด้วยช่างรังวัดจากสำนักงานที่ดินจังหวัดพิษณุโลก เข้าทำการรังวัดหลักเขตที่ดินของสมาคมฯ ที่มีเนื้อที่กว่า 1 ไร่เศษ ซึ่งติดกับพื้นที่โบราณสถานพระราชวังจันทน์ อำเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก

ที่มาของข้อพิพาทและการยืนยันกรรมสิทธิ์

ตามประวัติที่ปรากฏ ที่ดินแปลงนี้เริ่มต้นการเป็นของสมาคมนักเรียนเก่าพิษณุโลกพิทยาคมตั้งแต่ปี พ.ศ. 2516 เมื่อ นายละเมียน อัมพวะศิริ ในฐานะนายกสมาคมในขณะนั้น ใช้งบประมาณของสมาคมประมาณ 4.2 ล้านบาทจัดซื้อเพื่อก่อสร้างโรงอาหารและหอประชุมรองรับนักเรียนที่เพิ่มขึ้น ต่อมาในปี พ.ศ. 2537 กรมศิลปากรได้ประกาศให้พื้นที่ภายในรั้วโรงเรียนเดิมเป็นเขตโบราณสถาน ครอบคลุมที่ดินของสมาคมฯ ส่งผลให้เกิดข้อข้องใจเรื่องเขตการใช้ประโยชน์และกรรมสิทธิ์มานาน

จากการหารือระหว่างสมาคมนักเรียนเก่าโรงเรียนพิษณุโลกพิทยาคมกับ สำนักศิลปากรที่ 6 ได้ข้อยุติร่วมกันว่าที่ดินแปลงดังกล่าวยังคงเป็นกรรมสิทธิ์ถูกต้องตามกฎหมายของสมาคมนักเรียนเก่า ขณะที่กรมศิลปากรจะเข้ามากำกับการอนุมัติแบบก่อสร้างเพื่อให้สอดคล้องกับข้อกำหนดการใช้พื้นที่ในเขตโบราณสถาน

แผนการใช้ประโยชน์และความหมายเชิงวัฒนธรรม

พล.ต.นพดลระบุว่า สมาคมจะใช้ที่ดินแปลงนี้เป็นที่ตั้งสมาคมนักเรียนเก่าถาวร และจัดสร้างห้องประชุมสำหรับการพบปะของศิษย์เก่าทุกรุ่น เพื่อเป็นศูนย์รวมกิจกรรมเชื่อมสัมพันธ์ระหว่างศิษย์เก่าและศิษย์ปัจจุบัน รวมทั้งเปิดเป็นพื้นที่สาธารณประโยชน์สำหรับการจัดกิจกรรมสาธารณะและการดูแลศาลสมเด็จพระนเรศวรมหาราช

"วันนี้ได้ร่วมกับคณะกรรมการสมาคมชุดเก่าและชุดใหม่ มาทำการรังวัด...เพื่อจะพิสูจน์ทราบว่าในใบโฉนดของที่ดินสมาคมนั้นยังมีอยู่จริง และยังมีหมุดหลักอยู่จริง" — พล.ต.นพดล วัชรจิตบวร

การยืนยันหลักเขตและกรรมสิทธิ์ของสมาคมมีความสำคัญทางสัญลักษณ์และด้านการอนุรักษ์ เพราะพื้นที่ตั้งอยู่ติดกับเขตพระราชฐานของพระราชวังจันทน์ ซึ่งเป็นแหล่งมรดกทางประวัติศาสตร์ การดำเนินโครงการก่อสร้างใด ๆ จึงต้องผ่านการพิจารณาของกรมศิลปากรเพื่อให้เหมาะสมและคงความสง่างามตามระเบียบการใช้พื้นที่โบราณสถานร่วมกัน

ผลกระทบต่อชุมชนท้องถิ่นและแนวทางการบริหารจัดการ

ความชัดเจนด้านกรรมสิทธิ์จะช่วยให้สมาคมสามารถวางแผนพัฒนาพื้นที่เพื่อประโยชน์สาธารณะได้อย่างมั่นคง ทั้งในมิติการอนุรักษ์ประวัติศาสตร์ของโรงเรียนซึ่งเคยตั้งอยู่ ณ แห่งนี้ และการเป็นจุดเชื่อมโยงให้ลูกหลานของศิษย์เก่าได้เรียนรู้ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น นอกจากนี้การร่วมมือกับกรมศิลปากรยังหมายความว่าการใช้พื้นที่จะต้องคำนึงถึงความเหมาะสมของรูปแบบสถาปัตยกรรมและภูมิทัศน์โดยรอบ

• พื้นที่ที่รังวัด: กว่า 1 ไร่เศษ
• ปีที่เริ่มจัดซื้อที่ดินโดยสมาคม: พ.ศ. 2516
• ปีที่กรมศิลปากรประกาศเขตโบราณสถาน: พ.ศ. 2537
• วันที่รังวัดยืนยันกรรมสิทธิ์: 17 กันยายน พ.ศ. 2569

การดำเนินการครั้งนี้ได้รับความร่วมมือจากคณะกรรมการสมาคมทั้งชุดเก่าและชุดใหม่ รวมถึงศิษย์เก่าจากหลายรุ่นที่มาร่วมเป็นสักขีพยาน ขณะที่ขั้นตอนต่อไปจะเป็นการประสานงานเพื่อขออนุมัติแบบก่อสร้างจากกรมศิลปากรและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้การพัฒนาพื้นที่สอดคล้องทั้งด้านการใช้งานและการอนุรักษ์มรดกท้องถิ่น

สำหรับชาวพิษณุโลก การมีพื้นที่สาธารณะที่เชื่อมโยงประวัติศาสตร์ของโรงเรียนและพื้นที่โบราณสถาน ถือเป็นโอกาสในการฟื้นฟูความทรงจำร่วมและส่งต่อคุณค่าทางวัฒนธรรมให้คนรุ่นหลังได้เห็นภาพประวัติศาสตร์ของท้องถิ่นอย่างเป็นรูปธรรม