สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 6 จังหวัดชลบุรี (สคร.6) แจ้งรายงานการเสียชีวิตจากโรคเมลิออยโดสิส หรือที่รู้จักกันในชื่อ "โรคไข้ดิน" ของจังหวัดสระแก้ว จำนวน 1 ราย เป็นหญิงอายุ 48 ปี จากตำบลสระแก้ว อำเภอเมืองสระแก้ว ผู้ป่วยรายนี้มีประวัติเป็นผู้มีโรคประจำตัวหลายโรคและมีประวัติการประกอบอาชีพที่เสี่ยงต่อการสัมผัสดิน
ลำดับเหตุการณ์และผลตรวจยืนยัน
แผนการรักษาโรคและเหตุการณ์ล่าสุดระบุว่า ผู้ป่วยเดินทางเมื่อวันที่ 4 สิงหาคม เพื่อมุ่งหน้ากลับภูมิลำเนา ระหว่างการเดินทางมีอาการเหนื่อยหอบและถูกนำตัวเข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลมงกุฎวัฒนะ แพทย์พบภาวะต่างๆ รวมทั้งพบว่ามีมะเร็งเต้านมและระดับโพแทสเซียมในเลือดต่ำ โดยแพทย์เก็บตัวอย่างเลือดส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการ
ต่อมาผู้ป่วยปฏิเสธการรักษาและขอกลับภูมิลำเนา เมื่อวันที่ 5 สิงหาคม และเสียชีวิตเมื่อวันที่ 7 สิงหาคม ผลการตรวจแล็บที่ได้เมื่อวันที่ 8 สิงหาคม ยืนยันการพบเชื้อแบคทีเรีย Burkholderia pseudomallei ซึ่งเป็นสาเหตุของเมลิออยโดสิส
ปัจจัยเสี่ยงที่เกี่ยวข้อง
การสอบสวนโรคเบื้องต้นระบุว่าผู้ป่วยมีโรคประจำตัวหลายโรค ได้แก่ ความดันโลหิตสูง เบาหวาน และมะเร็งเต้านม นอกจากนี้ยังมีประวัติทำงานรับจ้างถอนหญ้าและตัดหญ้าในพื้นที่จังหวัดสระแก้วภายในระยะเวลา 4–5 เดือนก่อนหน้า ซึ่งการสัมผัสดิน น้ำ หรือฝุ่นละอองที่มีเชื้อปนเปื้อนเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญที่อาจนำไปสู่การติดเชื้อที่แพร่สู่กระแสเลือดได้
มาตรการเฝ้าระวังและการแจ้งเตือน
สคร.6 ได้ประสานงานไปยังสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสระแก้วเพื่อเร่งดำเนินการลงพื้นที่เฝ้าระวัง และออกคำแนะนำแด่ประชาชนโดยเฉพาะกลุ่มเสี่ยง โดยเน้นให้ปฏิบัติตามมาตรการป้องกันเมื่อมีความจำเป็นต้องสัมผัสดินหรือน้ำ
- สวมรองเท้าบู๊ตยางและถุงมือทุกครั้งเมื่อทำงานกับดินหรือน้ำ
- หลีกเลี่ยงการลุยน้ำหรือลุยโคลนหากมีบาดแผลหรือภาวะเจ็บป่วยเรื้อรัง
- รีบอาบน้ำชำระร่างกายทันทีหลังเสร็จภารกิจที่สัมผัสดิน
- กลุ่มผู้มีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน โรคไต ควรระมัดระวังเป็นพิเศษเนื่องจากมีความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตสูง
สถานการณ์ระดับประเทศและเขตสุขภาพ
ตัวเลขสรุปสถานการณ์เมลิออยโดสิสที่รายงานถึงวันที่ 12 สิงหาคม พ.ศ. 2569 ระบุว่าตั้งแต่วันที่ 1 มกราคมถึงวันดังกล่าว พบผู้ป่วยสะสมรวม 1,937 ราย และมีผู้เสียชีวิตสะสมรวม 91 ราย สำหรับเขตสุขภาพที่ 6 ซึ่งครอบคลุมพื้นที่ที่ สคร.6 รับผิดชอบ พบผู้ป่วยสะสม 141 ราย และผู้เสียชีวิตรวม 5 ราย
| ช่วงเวลา | ผู้ป่วยสะสม | ผู้เสียชีวิตสะสม |
|---|---|---|
| 1 ม.ค. - 12 ส.ค. พ.ศ. 2569 (ประเทศ) | 1,937 | 91 |
| เขตสุขภาพที่ 6 | 141 | 5 |
ความเสี่ยงต่อชุมชนและคำแนะนำเชิงปฏิบัติ
เมลิออยโดสิสเป็นโรคติดเชื้อจากแบคทีเรียที่พบในดินและน้ำ โดยผู้ที่มีภาวะภูมิคุ้มกันต่ำหรือมีโรคเรื้อรัง เช่น เบาหวาน มักมีความเสี่ยงรุนแรงกว่ากลุ่มอื่น ดังนั้นการให้ข้อมูลแก่ชุมชน ผู้ประกอบอาชีพเกษตรกรรม ผู้รับจ้างทำนา ถอนหญ้า หรืองานที่สัมผัสดินเป็นประจำจึงมีความจำเป็น การป้องกันเชิงปฏิบัติไม่จำเป็นต้องพึ่งยาเสมอไป แต่การสวมอุปกรณ์ป้องกัน การรักษาความสะอาด และการรีบไปพบแพทย์เมื่อมีไข้หรือบาดแผลที่ไม่หายเป็นสิ่งสำคัญ
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสระแก้วและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องยังคงเร่งติดตามสถานการณ์ในพื้นที่ พร้อมให้คำแนะนำแก่ประชาชนเพื่อป้องกันการเกิดเหตุการณ์ซ้ำ และขอให้กลุ่มเสี่ยงติดต่อหน่วยบริการสุขภาพหากมีอาการผิดปกติ
