เมื่อวันที่ผ่านมา ที่โรงเรียนโบว์มอนท์ร่วมพัฒนา อำเภอซับใหญ่ จังหวัดชัยภูมิ พล.ต.ต.รมย์สิทธิ์ วีริยาสรร สมาชิกวุฒิสภา พร้อมคณะ ส.ว. ลงพื้นที่จัดกิจกรรมภายใต้โครงการ "สว.พอเพียง ปลูกผักกินเอง" เพื่อให้ความรู้และสาธิตการปลูกผักสำหรับรับประทานเองแก่นักเรียนในโรงเรียนดังกล่าว
เน้นการเรียนรู้จากการลงมือทำ
รูปแบบการจัดกิจกรรมมีทั้งการบรรยายสั้น ๆ และการฝึกปฏิบัติจริง โดยคณะ ส.ว.แนะนำตั้งแต่การเตรียมพื้นที่ปลูก การคัดเลือกเมล็ดพันธุ์และดินที่เหมาะสม เทคนิคการปลูก รวมทั้งการดูแลรักษาและการเก็บเกี่ยว ทั้งนี้การสอนเน้นการให้เด็ก ๆ ได้ปฏิบัติด้วยตัวเอง เพื่อให้เกิดความเข้าใจและสามารถนำความรู้ไปใช้ต่อได้ในชีวิตประจำวัน
ผู้เข้าร่วมกิจกรรมที่เป็นครูและนักเรียนต่างกล่าวว่า การเรียนรู้แบบลงมือทำช่วยให้เห็นภาพของการจัดการสวนครัวในบ้านมากขึ้น และเชื่อว่าจะช่วยลดค่าใช้จ่ายด้านอาหารในครัวเรือนได้จริงถ้านำไปปฏิบัติอย่างต่อเนื่อง
"โครงการต้องการส่งเสริมให้เด็กและเยาวชนเข้าใจความหมายของคำว่า 'พอเพียง' ผ่านกิจกรรมที่สามารถทำได้จริง"
เป้าหมายของโครงการและผลที่คาดหวัง
ตามที่คณะ ส.ว.ระบุ โครงการมีเป้าหมายหลักเพื่อปลูกฝังแนวคิดการพึ่งพาตนเองและการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า โดยเริ่มจากวิธีที่ง่ายและสามารถปฏิบัติได้ เช่น ปลูกผักกินเองในบริเวณบ้านหรือโรงเรียน คณะยังคาดหวังว่านักเรียนจะนำความรู้ที่ได้กลับไปสอนต่อให้ครอบครัวและชุมชน เพื่อให้แนวคิดการดำเนินชีวิตตามหลักความพอเพียงแพร่ขยายเป็นรูปธรรมในระดับครัวเรือน
ประโยชน์เชิงปฏิบัติที่ชัดเจน
จากการจัดกิจกรรม คณะผู้จัดสรุปประโยชน์สำคัญที่คาดว่าจะเกิดขึ้นได้เป็นข้อ ๆ ดังนี้
- ลดค่าใช้จ่าย ในครัวเรือนจากการมีผักสดใช้บริโภคเอง
- สร้างทักษะ ให้เยาวชนด้านเกษตรกรรมพื้นฐานและการวางแผนชีวิต
- ส่งเสริมการพึ่งตนเอง และการใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ
- เชื่อมสัมพันธ์ชุมชน เมื่อความรู้ถูกนำไปเผยแพร่ในครอบครัวและเพื่อนบ้าน
ขั้นตอนการเรียนรู้ที่สาธิต
ในกิจกรรมมีการสาธิตเป็นขั้นตอนให้เด็กและครูเห็นภาพชัดเจน โดยจัดแสดงเป็นตารางสรุปดังนี้
| ลำดับ | กิจกรรม | ผลลัพธ์ที่คาดหวัง |
|---|---|---|
| 1 | เตรียมพื้นที่และวัสดุปลูก | พื้นที่เหมาะสมสำหรับปลูกผักตามขนาดครัวเรือน |
| 2 | การปลูกและจัดการเมล็ดพันธุ์ | มีผักสดสำหรับบริโภคในระยะสั้น-กลาง |
| 3 | การดูแลรักษาและป้องกันศัตรูพืช | ลดการสูญเสียของผลผลิต |
| 4 | การเก็บเกี่ยวและการใช้ประโยชน์ | นำผลผลิตเข้าครัวและแบ่งปันในชุมชน |
มุมมองจากพื้นที่
ผู้ปกครองและครูในพื้นที่อำเภอซับใหญ่กล่าวว่า โครงการลักษณะนี้เหมาะกับบริบทของชุมชนชนบทซึ่งมีพื้นที่ว่างและความต้องการเสริมสร้างจิตสำนึกด้านการพึ่งพาตนเอง ทั้งนี้การต่อยอดให้เกิดผลยั่งยืนอาจต้องมีการติดตาม ให้คำปรึกษา และจัดหาทรัพยากรเบื้องต้นให้กับครอบครัวที่ยังมีข้อจำกัด
โครงการของคณะ ส.ว.ที่นำมาใช้ในโรงเรียนครั้งนี้เป็นตัวอย่างการนำแนวคิดความพอเพียงไปสู่การปฏิบัติในวงกว้าง หากได้รับการสนับสนุนอย่างต่อเนื่อง ย่อมมีโอกาสขยายผลไปยังโรงเรียนและชุมชนอื่นในจังหวัดชัยภูมิได้
สำหรับประชาชนที่สนใจโครงการลักษณะนี้ ควรเริ่มจากการสำรวจพื้นที่ สอบถามข้อมูลจากหน่วยงานท้องถิ่น และร่วมมือกับโรงเรียนหรือกลุ่มชุมชนเพื่อแลกเปลี่ยนความรู้และวัสดุอุปกรณ์พื้นฐาน เพื่อให้การปลูกผักกินเองเป็นไปได้จริงและภาคปฏิบัติสามารถสร้างผลประโยชน์ให้ครอบครัวได้อย่างเป็นรูปธรรม