วันที่ 26 สิงหาคม พ.ศ. 2569 เหตุการณ์ลักลอบขุดค้นโบราณวัตถุที่บ้านหนองปลาไหล ตำบลวังใหญ่ อำเภอวิเชียรบุรี จังหวัดเพชรบูรณ์ ถูกจับตาเมื่อชาวบ้านแจ้งพบหลักฐานสำคัญหลายรายการ เจ้าหน้าที่อำเภอเข้าตรวจสอบพื้นที่และรายงานพบชิ้นส่วนโบราณหลายประเภท ซึ่งทางจังหวัดออกคำสั่งให้เร่งติดตามเบาะแสผู้ลักลอบขุด เพื่อนำตัวมาดำเนินคดีและประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้องตรวจสอบทางวิชาการ
ของที่พบและการประสานงานทางวิชาการ
จากรายงานเบื้องต้น เจ้าหน้าที่พบเศษเครื่องปั้นดินเผา ชิ้นส่วนกระดูกมนุษย์ ฟอสซิล ชิ้นส่วนเครื่องสำริด และเครื่องปั้นดินเผาสภาพค่อนข้างสมบูรณ์จำนวนหนึ่ง ซึ่งมีผู้ตั้งข้อสังเกตว่าอาจเป็นหลักฐานจากยุคทวารวดีและมีความเชื่อมโยงกับเมืองโบราณศรีเทพ ทางอำเภอจึงได้ประสานงานกับอุทยานประวัติศาสตร์ศรีเทพเพื่อส่งเจ้าหน้าที่เข้าเก็บข้อมูลและตรวจสอบ
| รายการที่พบ | ลักษณะ |
|---|---|
| เครื่องปั้นดินเผา | เศษและชิ้นสมบูรณ์บางส่วน |
| ชิ้นส่วนกระดูกมนุษย์ | พบร่วมกับชิ้นงาน |
| ฟอสซิล | พบร่วมในชั้นดิน |
| ชิ้นส่วนเครื่องสำริด | เศษชิ้นส่วนโลหะ |
นายศรัณยู มีทองคำ ผู้ว่าราชการจังหวัดเพชรบูรณ์ เปิดเผยว่า จังหวัดยังไม่ได้รับรายงานอย่างเป็นทางการจากอุทยานประวัติศาสตร์ศรีเทพ แต่ได้สั่งให้ฝ่ายปกครองประสานงานและให้กรมศิลปากรตรวจสอบอายุและยุคสมัยของโบราณวัตถุ รวมทั้งสำรวจเชิงวิชาการพื้นที่โดยรอบอย่างละเอียด เพราะพื้นที่ดังกล่าวถือเป็นพื้นที่ที่มีความน่าสนใจทางประวัติศาสตร์
“ถ้ามีการขุดค้นเรื่องแหล่งประวัติศาสตร์ดั้งเดิม โดยเฉพาะพื้นที่ใกล้เคียงอุทยานประวัติศาสตร์ศรีเทพ ซึ่งมีหลายชั้นประวัติศาสตร์ ก็น่าสนใจว่าหลักฐานที่ขุดพบครั้งนี้จะอยู่ในชั้นใด และสามารถสันนิษฐานได้หรือไม่ว่ามนุษย์ในยุคนั้นเข้ามาอยู่ในพื้นที่ช่วงใด ทุกอย่างสำคัญและน่าสนใจ แต่ขณะนี้ยังต้องรอการตรวจสอบทางวิชาการก่อน”
การคุ้มครองพื้นที่ ความกังวลของชาวบ้าน และขั้นตอนทางกฎหมาย
ประชาชนในพื้นที่แสดงความกังวลว่า การพบโบราณวัตถุอาจส่งผลกระทบต่อกรรมสิทธิ์ที่ดิน แต่ผู้ว่าฯ ชี้แจงว่าการตรวจสอบและการดำเนินการต้องเป็นไปตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง หน่วยงานหลักในการตรวจสอบอายุและความสำคัญของโบราณวัตถุคือกรมศิลปากร การดำเนินการใด ๆ จะต้องอยู่ภายใต้กรอบกฎหมายและหลักวิชาการเพื่อปกป้องมรดกทางวัฒนธรรมและสิทธิของประชาชน
ผู้ว่าราชการจังหวัดยังเน้นให้ฝ่ายปกครองเร่งติดตามเบาะแสกลุ่มผู้ลักลอบขุดเพื่อดำเนินคดี และขยายผลสอบสวนว่ากลุ่มดังกล่าวได้รับข้อมูลเกี่ยวกับพื้นที่จากแหล่งใด โดยหน่วยงานท้องถิ่นจะประสานกับเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องเมื่อได้รับผลการตรวจสอบจากอุทยานประวัติศาสตร์ศรีเทพและกรมศิลปากร
ความสำคัญทางประวัติศาสตร์และคำแนะนำต่อชุมชน
การพบโบราณวัตถุในพื้นที่ชนบทถือเป็นเรื่องสำคัญทั้งในแง่มูลค่าทางประวัติศาสตร์และข้อมูลเกี่ยวกับการตั้งถิ่นฐานของมนุษย์ หากตรวจสอบแล้วยืนยันความเชื่อมโยงกับยุคทวารวดีหรือเมืองโบราณศรีเทพ อาจเปิดมุมมองใหม่ในการศึกษาประวัติศาสตร์ของพื้นที่ อย่างไรก็ตาม การขุดค้นโดยไม่ได้รับอนุญาตและไม่มีหลักวิชาการอาจทำลายบริบททางโบราณคดีและทำให้ข้อมูลสูญหาย ไม่สามารถนำกลับคืนได้
- หากประชาชนพบเบาะแสการลักลอบขุด ขอให้แจ้งต่อหน่วยงานราชการ เช่น กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน หรือสำนักงานอำเภอทันที
- หลีกเลี่ยงการเคลื่อนย้ายชิ้นส่วนหรือขุดค้นเพิ่มเติม เพื่อลดความเสียหายต่อบริบททางโบราณคดี
- รอผลการตรวจสอบจากกรมศิลปากรและอุทยานประวัติศาสตร์ก่อนที่จะมีการตัดสินใจใดเกี่ยวกับที่ดินหรือการใช้ประโยชน์
จังหวัดเพชรบูรณ์อยู่ระหว่างรอรายงานจากอุทยานประวัติศาสตร์ศรีเทพในขั้นต่อไป เมื่อได้ผลการตรวจสอบอย่างเป็นทางการจะรวบรวมข้อมูลจัดทำรายงานเพื่อพิจารณาดำเนินการตามกระบวนการทั้งทางวิชาการและกฎหมายต่อไป