เมื่อวันที่ 5 สิงหาคม พ.ศ. 2569 สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ประจำจังหวัดลพบุรี พร้อมด้วยชมรม STRONG – จิตพอเพียงต้านทุจริต ลงพื้นที่ติดตามตรวจสอบโครงการติดตั้งรั้วสองข้างทางตามแนวเขตทางรถไฟ ช่วง สถานีลำนารายณ์–สถานีช่องสำราญ 1 ในพื้นที่อำเภอชัยบาดาล ซึ่งเป็นโครงการภายใต้การดูแลของศูนย์อาคารและสถานที่ ฝ่ายการช่างโยธา การรถไฟแห่งประเทศไทย (รฟท.)
เหตุผลของการตรวจสอบ
โครงการดังกล่าวมีวงเงินงบประมาณสูงถึง 104,980,000 บาท โดยรฟท. ระบุวัตถุประสงค์เพื่อป้องกันการบุกรุกพื้นที่แนวเขตทางรถไฟและลดความเสี่ยงอุบัติเหตุ ป.ป.ช. จึงได้ตั้งข้อสังเกตและเฝ้าระวังความเสี่ยงในกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างเพื่อสกัดกั้นการฮั้วประมูลและทุจริตเชิงโครงสร้าง
“โครงการงานติดตั้งรั้วสองข้างทางตามแนวเขตทางรถไฟ ระหว่างสถานีลำนารายณ์ – สถานีช่องสำราญ 1”
ข้อกังวลที่ ป.ป.ช. เน้นย้ำ
จากการลงพื้นที่ ป.ป.ช. ให้ความสำคัญกับประเด็นที่มักเป็นช่องโหว่ในโครงการประเภทนี้ ได้แก่ ความเสี่ยงต่อการลดคุณภาพวัสดุงานก่อสร้างและการออกแบบให้ต่ำกว่ามาตรฐาน เพื่อลดต้นทุนของผู้รับเหมา ซึ่งอาจแสดงออกในรูปของ
- การใช้เหล็กหรือวัสดุที่ไม่ตรงตามมาตรฐาน
- การวางฐานรากหรือระบบยึดเสาที่ไม่มั่นคง
- การกำหนดระยะเสาหรือรายละเอียดทางวิศวกรรมที่ไม่ตรงตามแบบและรายการ (TOR)
ความสำคัญของการตรวจสอบเชิงโครงสร้าง
ป.ป.ช. มองว่าโครงการก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐานที่มีวงเงินหลักสิบล้านขึ้นไป หากขาดการกำกับดูแลอย่างใกล้ชิดมีความเสี่ยงที่จะเกิดการทุจริตเชิงโครงสร้าง เช่น การบิดเบือนคุณลักษณะของงานให้ต่างจากสเปกจริง ซึ่งไม่เพียงแต่ทำให้ผู้รับเหมาได้ประโยชน์ที่ไม่เป็นธรรม ยังทำให้ผลประโยชน์ของประชาชนในรูปของความคุ้มค่าภาษีและความปลอดภัยลดลง
ข้อมูลโครงการ (สรุป)
| รายการ | ข้อมูล |
|---|---|
| ชื่อโครงการ | ติดตั้งรั้วสองข้างทางตามแนวเขตทางรถไฟ (สถานีลำนารายณ์–สถานีช่องสำราญ 1) |
| ผู้รับผิดชอบ | ศูนย์อาคารและสถานที่ ฝ่ายการช่างโยธา การรถไฟแห่งประเทศไทย |
| งบประมาณ | 104,980,000 บาท |
| สถานที่ลงพื้นที่ตรวจ | อำเภอชัยบาดาล จังหวัดลพบุรี |
การสกัดกั้นและบทบาทของหน่วยงานต่อไป
การลงพื้นที่ของ ป.ป.ช. ร่วมกับชมรม STRONG แสดงให้เห็นถึงความพยายามติดตามเชิงพื้นที่เพื่อป้องกันความเสี่ยงล่วงหน้า กล่าวคือไม่รอการร้องเรียนหรือปัญหาหลังการก่อสร้าง แต่เป็นการตรวจสอบตั้งแต่ขั้นตอนการวางแผน TOR และการดำเนินงาน เพื่อยืนยันว่าโครงการจะต้องเป็นไปตามข้อกำหนดทั้งด้านคุณภาพและความคุ้มค่าทางการเงิน
ในบริบทของการบริหารงานภาครัฐ โครงการก่อสร้างรั้วตามแนวทางรถไฟมีทั้งมิติด้านความปลอดภัยสาธารณะและการใช้ทรัพยากรของรัฐ การกำกับดูแลให้ชัดเจนทั้งมาตรฐานวัสดุ การทดสอบความมั่นคงของฐานราก และการตรวจรับงานตามสเปกจึงเป็นสิ่งจำเป็น
การติดตามของ ป.ป.ช. ครั้งนี้ถือเป็นสัญญาณไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและผู้ประกอบการว่าการจัดทำงานสาธารณะต้องโปร่งใสและยึดโยงกับผลประโยชน์สาธารณะ หากมีการพบความผิดปกติ กระบวนการสืบสวนและมาตรการป้องปรามจะเป็นไปตามบทบัญญัติของกฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้อง
ในขั้นตอนต่อไปสาธารณชนยังต้องการความชัดเจนว่า การตรวจสอบจะนำไปสู่การปรับปรุงกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างอย่างไร และมีการกำหนดมาตรการป้องกันซ้ำซ้อนหรือไม่ เพื่อให้โครงการที่เกี่ยวกับความปลอดภัยของประชาชนดำเนินไปอย่างมีประสิทธิภาพและคุ้มค่าต่อเงินภาษี
