โฆษก ตร.ชี้ชัด สิทธิป้องกันตัวเมื่อตกเป็นเหยื่อบุกรุก บ้านในเลยต้องรู้กฎหมายก่อนใช้กำลัง

สรุปหลักกฎหมายและคำชี้แจงจากโฆษก ตร.

เมื่อวันที่ 12 สิงหาคม พ.ศ.2569 พล.ต.ท.ไตรรงค์ ผิวพรรณ รองจเรตำรวจแห่งชาติและโฆษกสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ออกโพสต์ชี้แจงกรณีที่สังคมตั้งคำถามเกี่ยวกับการใช้กำลังตอบโต้ผู้บุกรุกเข้าบ้าน โดยระบุชัดเจนว่า ไม่มีหลักเกณฑ์ตายตัว ที่จะสรุปได้ว่า "ยิงได้เลยในทุกกรณี" หรือในทางกลับกันว่าเจ้าของบ้านต้องผิดเสมอ

“เมื่อมีบุคคลถูกยิงจนถึงแก่ความตาย ถือว่ามีเหตุอันเกี่ยวเนื่องกับคดีอาญาที่เจ้าหน้าที่ตำรวจต้องดำเนินการสืบสวนสอบสวน ตรวจสอบข้อเท็จจริง และรวบรวมพยานหลักฐานว่าเกิดอะไรขึ้น”

หัวใจสำคัญ: พฤติการณ์ขณะเกิดเหตุและพยานหลักฐาน

โฆษก ตร.เน้นว่าในการพิจารณาว่าการกระทำเป็นการป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ ต้องพิจารณาจากข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานที่ปรากฏในแต่ละคดี ไม่สามารถอ้างกรอบกว้างๆ เพียงว่า "ผู้เสียชีวิตเป็นผู้บุกรุก" หรือ "เหตุเกิดภายในบ้าน" แล้วสรุปผลทางกฎหมายได้ทันที

• การสอบสวนเป็นขั้นตอนปกติ เมื่อมีผู้ถึงแก่ความตาย เจ้าหน้าที่ต้องสืบสวนสอบสวนเพื่อรวบรวมพยานหลักฐาน
• มาตรฐานการป้องกัน ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 68 กำหนดว่าการป้องกันต้องเป็นไปโดยพอสมควรแก่เหตุและมีเหตุอันสมควรเชื่อได้ว่าเป็นภยันตรายใกล้จะถึง
• การประเมินพฤติการณ์ เช่น เวลาที่เกิดเหตุ ใกล้ชิดตัวผู้ถูกกระทำ การไม่ยอมหยุดของผู้บุกรุก หรือพฤติการณ์ที่ทำให้เจ้าของบ้านเชื่อโดยมีเหตุผลว่าจะเกิดอันตรายต่อชีวิต

ผลต่อกระบวนการยุติธรรมและประชาชนในเลย

โฆษก ตร.ชี้แจงว่าแม้เจ้าของบ้านจะเป็นผู้เสียหาย แต่เมื่อตรวจพบว่ามีผู้ถึงแก่ความตาย เจ้าหน้าที่ก็ต้องดำเนินการตามหน้าที่เพื่อหาข้อเท็จจริงและรวบรวมหลักฐาน เสียเวลาสอบสวนไม่ได้แปลว่าเจ้าของบ้านเป็นผู้กระทำความผิดเสมอไป แต่เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการคลี่คลายคดีตามกฎหมาย

ข้อคิดและคำแนะนำสำหรับชาวบ้านในจังหวัดเลย

ข้อความจากโฆษก ตร.มีความสำคัญต่อประชาชนทั่วไปรวมทั้งผู้อยู่อาศัยในจังหวัดเลย เพราะเป็นการเตือนให้ตระหนักถึงการใช้กำลังตอบโต้ผู้บุกรุกอย่างรอบคอบและอยู่บนพื้นฐานของข้อเท็จจริง ผู้ที่เผชิญสถานการณ์ฉุกเฉินควรพิจารณาแนวปฏิบัติดังนี้

• หากมีภัยคุกคามที่ชัดเจน ควรติดต่อเจ้าหน้าที่ตำรวจทันทีและแจ้งสถานที่และลักษณะเหตุการณ์
• หากเป็นไปได้ ให้หลบหลีกและเก็บหลักฐาน เช่น ภาพจากกล้องวงจรปิด หรือบันทึกเสียง ที่จะช่วยในการสืบสวน
• การใช้อาวุธพึงระลึกว่ากฎหมายกำหนดเงื่อนไขของการป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมาย ต้องพอสมควรแก่เหตุและมีเหตุอันสมควร

สรุป

คำชี้แจงจาก พล.ต.ท.ไตรรงค์ เตือนให้สังคมเข้าใจว่ากรณีการตอบโต้ผู้บุกรุกเป็นเรื่องที่ต้องพิจารณาตามข้อเท็จจริงและพยานหลักฐาน ไม่ใช่มีหลักเกณฑ์ให้ใช้ความรุนแรงได้โดยไม่มีข้อจำกัด และการที่ตำรวจต้องสอบสวนคดีที่มีผู้ถึงแก่ความตาย เป็นกระบวนการตามกฎหมายที่ต้องทำเพื่อค้นหาข้อเท็จจริงและความยุติธรรม