วันที่ 9 กันยายน พ.ศ. 2569 ที่วัดต่อแพ หมู่ที่ 1 ตำบลแม่เงา อำเภอขุนยวม จังหวัดแม่ฮ่องสอน ชุมชนบ้านต่อแพจัดกิจกรรมอบรม มัคคุเทศก์น้อย ภายใต้โครงการพัฒนาชุมชนคุณธรรมโดดเด่นระดับจังหวัด และโครงการส่งเสริมพลังบวรในมิติศาสนา โดยมีผู้แทนสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัด คณะกรรมการชุมชน และผู้นำชุมชนเข้าร่วม
สืบสานภูมิปัญญา-สร้างความภาคภูมิใจท้องถิ่น
การอบรมครั้งนี้มุ่งพัฒนาเยาวชนให้มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับ ประวัติศาสตร์ และ ศิลปวัฒนธรรมไทใหญ่ ตลอดจนภูมิปัญญาพื้นบ้านและแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมของชุมชน เพื่อให้เด็กและเยาวชนสามารถถ่ายทอดเรื่องราวของชุมชนได้อย่างถูกต้อง น่าสนใจ และเกิดแรงบันดาลใจในการอนุรักษ์ต่อไป
ผู้เข้าร่วมประกอบด้วยผู้นำชุมชน เจ้าหน้าที่ศาสนา และเครือข่ายเยาวชนในพื้นที่ โดยมีการบรรยายและฝึกปฏิบัติเกี่ยวกับการเล่าเรื่องสถานที่สำคัญ การแสดงสด และการอธิบายภูมิปัญญาท้องถิ่น ซึ่งจะช่วยเพิ่มทักษะการสื่อสารและการเป็นเจ้าบ้านที่ดีสำหรับนักท่องเที่ยว
ทุนทางวัฒนธรรมของบ้านต่อแพ
ชุมชนบ้านต่อแพได้รับการยกย่องเป็นชุมชนคุณธรรมต้นแบบระดับจังหวัด ด้วยการน้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและการขับเคลื่อนด้วยพลังบวร (บ้าน-วัด-โรงเรียน) ชุมชนมีความเข้มแข็งด้านการอนุรักษ์ศิลปะการแสดงและหัตถกรรมท้องถิ่น เช่น การต้องลาย การสานกุ๊บไต การทำปานกุม และการเล่นดนตรีไทใหญ่
- การแสดง: รำนกกิ่งกะหร่า รำโต รำไต
- ดนตรี: กลองก้นยาว กองมองเซิง
- หัตถกรรม: การสานกุ๊บไต การทำปานกุม
- สถานที่สำคัญ: วัดต่อแพ เส้นทางเดินทัพสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2
ประเพณี 12 เดือนและกิจกรรมทางศาสนา
ชุมชนไทใหญ่บ้านต่อแพยึดมั่นในพุทธศาสนา ทำให้มีประเพณีที่เกี่ยวเนื่องกับศาสนาตลอดปีหรือที่เรียกกันว่า ประเพณี 12 เดือน ตัวอย่างประเพณีที่สำคัญเช่น ประเพณีเหลินสี่ ประเพณีปอยส่างลอง ประเพณีเหลินหก และปอยจ่าตี่ ซึ่งไม่ได้เป็นเพียงพิธีกรรมทางศาสนาเท่านั้น แต่ยังเป็นช่องทางสำหรับการสืบทอดศิลปกรรมและความเชื่อของชุมชนให้คงอยู่
| หัวข้อ | รายละเอียด |
|---|---|
| สถานที่จัด | วัดต่อแพ หมู่ที่ 1 ต.แม่เงา อ.ขุนยวม |
| หน่วยงานร่วม | สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัด แกนนำชุมชน ผู้นำศาสนา และเครือข่ายเยาวชน |
| วัตถุประสงค์ | เสริมสร้างความรู้ด้านวัฒนธรรมและทักษะการเป็นมัคคุเทศก์ให้เยาวชน |
ผลกระทบเชิงชุมชนและการท่องเที่ยว
การพัฒนาเยาวชนให้เป็นมัคคุเทศก์ในชุมชน มีความหมายเชิงยุทธศาสตร์ต่อการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของจังหวัดแม่ฮ่องสอน โดยเยาวชนที่เข้าใจรากเหง้าวิถีชีวิตสามารถเป็นตัวแทนเล่าเรื่องราวอย่างมีชีวิตชีวา สร้างความประทับใจให้ผู้มาเยือน และยกระดับการท่องเที่ยวให้เป็นการแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรมที่ยั่งยืน นอกจากนี้ยังเป็นการสร้างอาชีพเสริมในพื้นที่และยับยั้งการสูญหายของภูมิปัญญาท้องถิ่น
ความต่อเนื่องและการสนับสนุน
ผู้จัดกิจกรรมเน้นความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ชุมชน และสถาบันการศึกษาเพื่อให้ความรู้คงอยู่ในระบบ การอบรมครั้งนี้เป็นหนึ่งในหลายมาตรการที่สอดคล้องกับแผนปฏิบัติการส่งเสริมคุณธรรมแห่งชาติระยะที่ 2 (พ.ศ. 2566–2570) ซึ่งมุ่งสร้างสังคมที่มีค่านิยมดีงามและการอยู่อาศัยร่วมกันอย่างสมานฉันท์
ในระยะต่อไป ชุมชนบ้านต่อแพวางแผนขยายกิจกรรมการฝึกอบรมให้ครอบคลุมเยาวชนมากขึ้น ระดมองค์ความรู้จากผู้เฒ่าผู้แก่ และจัดกิจกรรมสาธิตศิลปะพื้นถิ่นเพื่อเสริมทักษะการเป็นมัคคุเทศก์และผู้สืบสานวัฒนธรรม
การยอมรับชุมชนเป็นต้นแบบด้านคุณธรรมและการอนุรักษ์วัฒนธรรมสะท้อนให้เห็นถึงศักยภาพของพื้นที่ในการเชื่อมโยงมรดกอดีตกับการพัฒนาที่ยั่งยืน โดยเฉพาะเมื่อเยาวชนมีบทบาทสำคัญเป็นสะพานส่งต่อเอกลักษณ์ไทใหญ่สู่คนรุ่นหลังและนักท่องเที่ยว
