ROERMOND — De lucht in Nederland wordt de komende jaren volgens prognoses schoner, en dat levert in Roermond merkbare gezondheidswinst op. Volwassenen van 30 jaar en ouder leven naar schatting 83 dagen langer in 2030 vergeleken met 2025, blijkt uit een berekening met de GGD-rekentool voor luchtkwaliteit en gezondheid, die het AD publiceerde op basis van een RIVM-prognose en het huidige vaststaande beleid.
Wat is er berekend en waarom betekent het iets voor Roermond?
De GGD-rekentool houdt rekening met veranderingen in twee belangrijke luchtverontreinigende stoffen: fijnstof (PM2,5) en stikstofdioxide (NO2). Fijnstof bestaat uit zeer kleine deeltjes die vrijkomen bij industrie, landbouw en houtkachels; stikstofdioxide is een gas dat vooral met verkeer samenhangt. Beide stoffen irriteren de luchtwegen en verhogen de kans op hart- en vaatziekten.
Voor 2025 lag de gemiddelde concentratie fijnstof in Roermond op 9 microgram per kubieke meter, gelijk aan het landelijke gemiddelde, terwijl de gemiddelde NO2-concentratie in Roermond 13 microgram per kubieke meter bedroeg, wat hoger is dan in veel andere gemeenten. In de berekening wegen locaties waar veel mensen wonen zwaarder mee, waardoor de voorspelde gezondheidswinst vooral relevant is voor dichtbevolkte wijken.
Lokale verschillen binnen de gemeente
De geschatte gezondheidseffecten zijn geen uniforme verbetering voor alle inwoners. De landelijke GGD-werkgroep Lucht benadrukt dat dit om een gemiddelde gaat: sommige mensen wonen al op relatief schone plekken of zijn minder gevoelig, anderen juist niet. Binnen Roermond zijn er verschillen tussen buurten: bewoners van Roermond-Oost zouden het meest vooruitgaan, met 89 extra levensdagen — zes dagen meer dan het gemeentelijke gemiddelde.
- Algemene verwachte winst (30+): 83 dagen in 2030 versus 2025.
- Roermond-Oost: 89 dagen winst.
- Belangrijkste stoffen in de berekening: PM2,5 en NO2.
"De een woont nu eenmaal op een schonere plek in de gemeente dan de ander of is gevoeliger."
De uitspraak hierboven is van Saskia van der Zee van de landelijke GGD-werkgroep Lucht, die bij de presentatie van de rekentool benadrukte dat bepaalde groepen extra risico lopen: kinderen, ouderen, zwangeren en mensen met bestaande longaandoeningen, hart- en vaatziekten of diabetes. Samen vormen die groepen een groot deel van de bevolking, waardoor de lokale gezondheidswinst maatschappelijke betekenis heeft.
Concrete cijfers op een rij
| Parameter | Roermond (2025) | Landelijk (2025) |
|---|---|---|
| Fijnstof (PM2,5) | 9 µg/m³ | 9 µg/m³ |
| Stikstofdioxide (NO2) | 13 µg/m³ | bijna 13 µg/m³ |
| Geschatte levenswinst (30+ in 2030 vs 2025) | 83 dagen (gemeentegemiddeld); Roermond-Oost: 89 dagen |
Dat Roermond bij fijnstof rond het nationale gemiddelde scoort maar bij NO2 relatief slechter, betekent dat juist op het gebied van verkeergerelateerde emissies gezondheidswinst te behalen valt. Lokale maatregelen gericht op het terugdringen van NO2-concentraties — denk aan emissiebeperkende maatregelen in de binnenstad, betere doorstroming of vermindering van doorgaand vrachtverkeer — zouden daarom relatief veel effect kunnen hebben.
Voor inwoners en beleidsmakers is de uitdaging tweeledig: enerzijds profiteren van de landelijke verbeteringen in luchtkwaliteit zoals in de RIVM-prognose verwerkt, anderzijds lokale knelpunten aanpakken waar de blootstelling hoger is. Omdat de rekentool uitgaat van beleid dat al vaststaat, laat de uitkomst ook zien hoeveel extra winst mogelijk is bij ambitieuzer lokaal of regionaal beleid.
Als verslaggever in de grensregio zie je bij dit soort cijfers altijd de link met leefbaarheid en sociale ongelijkheid: wie dicht bij drukke wegen woont en minder middelen heeft om te verhuizen, profiteert het minst van de verbetering. De rekentool geeft gemeenten als Roermond een handvat om die lokale verschillen inzichtelijk te maken en prioriteiten te stellen voor maatregelen die gezondheid baten voor de meest kwetsbaren.
