Het Nationaal Hitteplan is vanaf woensdag weer in werking gesteld voor een groot deel van Oost-Nederland, waaronder Gelderland. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) kondigde de maatregel aan na voorspellingen van het KNMI dat de temperatuur enkele dagen achtereen fors zal oplopen.
Wat de komende dagen te verwachten is
Het KNMI verwacht dat vrijdag de heetste dag wordt, met maximumtemperaturen die in delen van het land kunnen oplopen tot ongeveer 35 °C. Vooral in het zuiden en oosten van het land, waaronder delen van Gelderland, is volgens het KNMI mogelijk sprake van hittekracht 9, een nieuwe maatstaf die de belasting van hitte op mensen meet.
"Vanaf zaterdag komt er 'geleidelijk verkoeling, meer bewolking en mogelijk af en toe een bui'", aldus het KNMI.
De hittekracht-index, die het KNMI begin juni introduceerde, combineert temperatuur, luchtvochtigheid, wind en zonnestraling om te bepalen hoe zwaar de hitte aanvoelt en of mensen hun activiteiten moeten aanpassen.
Praktische gevolgen en adviezen
Het Nationaal Hitteplan activeert een reeks maatregelen en adviezen gericht op het verminderen van gezondheidsrisico's, met name voor ouderen, jonge kinderen en mensen met een kwetsbare gezondheid. Belangrijke praktische aanbevelingen zijn:
- Blijf uit de volle zon en zoek verkoeling in schaduwrijke of goed geventileerde ruimtes.
- Drink regelmatig water, ook als u geen dorst hebt.
- Vermijd zware lichamelijke inspanning tussen 12.00 en 18.00 uur.
- Houd kwetsbare mensen en huisdieren extra in de gaten.
Gemeenten en zorginstellingen in Gelderland volgen doorgaans de landelijke adviezen op en treffen aanvullende lokale maatregelen waar nodig. Dat kan variëren van extra waarschuwingscampagnes tot het aanwijzen van verkoelplekken in gemeenten.
Regionale verschillen binnen Gelderland
Gelderland is een uitgestrekte provincie met variërende weersomstandigheden. In het zuidoosten en oosten liggen doorgaans hogere temperaturen, deels doordat daar minder grote wateroppervlakken en stedelijke hitte-eilanden voorkomen die verhoging of afkoeling beïnvloeden. In laaggelegen delen en langs grotere rivieren kan de combinatie van hitte en hoge luchtvochtigheid extra belastend werken.
| Dag | Verwachting |
|---|---|
| Woensdag | Stijgende temperaturen; begin hittegolfcriteria bereikt |
| Donderdag | Verdere opwarming richting hoge 20s en 30°C |
| Vrijdag | Hoogste dag; maxima tot circa 35 °C mogelijk |
| Zaterdag | Geleidelijke afkoeling, meer bewolking en kans op buien |
Wat dit betekent voor werk en openbare diensten
Bij zulke temperaturen kunnen onder meer buitenevenementen, wegwerkzaamheden en agrarische werkzaamheden worden aangepast of verplaatst. Voor veerdiensten en waterbeheer speelt het lage waterpeil in delen van de provincie een rol; passagiers wordt aangeraden de websites van individuele veerdiensten te raadplegen voor actuele informatie.
Zorginstellingen en thuiszorgorganisaties ontvangen doorgaans specifieke richtlijnen over het extra monitoren van cliënten, het voorkomen van uitdroging en het aanpassen van diensten waar nodig. Ook bedrijven met medewerkers die fysiek zwaar werk verrichten worden geadviseerd werkzaamheden te spreiden en rustpauzes of schaduwplekken te organiseren.
Gezondheid: wie extra risico loopt
Ouderen, mensen met hart- of longproblemen, chronisch zieken en jonge kinderen lopen het meeste risico bij langdurige blootstelling aan hoge temperaturen. Daarnaast kunnen mensen die medicijnen gebruiken die de bloeddruk of vochtbalans beïnvloeden, kwetsbaarder zijn. Bij ernstige klachten, zoals verwardheid, hevige misselijkheid of flauwvallen, is medische hulp noodzakelijk.
Uitleg over de hittekracht-index
De hittekracht-index biedt een nieuw hulpmiddel om in te schatten hoe belastend de weersomstandigheden voor een individu zijn. De index weegt meerdere factoren en geeft daarmee een praktischere indicatie dan alleen de temperatuur. Voor velen kan dat helpen activiteiten aan te passen en tijdstippen te kiezen waarop de belasting lager is.
De verwachting van het KNMI dat vanaf zaterdag geleidelijk weer kouder en natter wordt, betekent dat de periode van extreme hitte mogelijk kortstondig zal zijn. Toch benadrukken gezondheidsexperts dat juist in de piekdagen voorzorgsmaatregelen van groot belang blijven.
Voor actuele waarschuwingen en tips kunnen inwoners de websites van het KNMI en het RIVM raadplegen en lokale gemeenten volgen voor aanvullende regionale informatie.
