NASA heeft twee gratis onlinecursussen geopend over open wetenschap, bedoeld voor een breed publiek. De programma's zijn gratis toegankelijk via digitale leerplatformen en deelnemers die de modules succesvol afronden, krijgen een digitale badge en een officieel certificaat van het agentschap.
Wat wordt aangeboden?
Het aanbod bestaat uit twee programma's met verschillende diepgang. De eerste, getiteld Open Science Essentials, is een beknopte introductie en vergt naar schatting ongeveer twee uur studie-uren. Deze cursus behandelt de basisprincipes en gangbare werkwijzen rond open wetenschap, zoals open data, open-source software, licenties, repositories en versiebeheer.
"Open Science Essentials" en "Open Science 101"
De tweede cursus, Open Science 101, gaat dieper en bestaat uit vijf modules. NASA schat de totale besteding op ongeveer twaalf uur, met elk ongeveer tweeënhalf uur per module. Deze modulegerichte opzet is bedoeld voor deelnemers die meer uitvoerig willen kennismaken met de methoden, infrastructuur en praktische aspecten van open wetenschap.
Inhoud en aandachtspunten
Beide cursussen behandelen kernonderwerpen binnen het veld, waaronder:
- beheer en delen van onderzoeksdata;
- gebruik en ontwikkeling van open-source tools;
- open publicatiepraktijken en het kiezen van passende licenties;
- het inzetten van repositories en versiebeheer;
- de rol van kunstmatige intelligentie in hedendaagse open wetenschap.
De opname van AI als onderwerp wijst op de groeiende invloed van machine learning en aanverwante technieken bij het beheren en analyseren van open datasets. Voor wie binnen onderzoeksgroepen of onderwijsinstellingen met data wil werken, kan dit praktisch relevant materiaal bieden.
Toegankelijkheid en erkenning
NASA benadrukt dat de cursussen geen commerciële of niet-officiële initiatieven zijn die alleen de naam van het agentschap gebruiken: de materiaaluitgave komt rechtstreeks van het Open Science-programma van NASA. De digitale badge en het certificaat kunnen van waarde zijn op een cv of in professionele profielen, vooral in functies waar open data en reproduceerbaarheid van onderzoek centraal staan.
| Programma | Omvang | Structuur |
|---|---|---|
| Open Science Essentials | ~2 uur | Introductie, losse module |
| Open Science 101 | ~12 uur | 5 modules, ~2,5 uur per module |
Voor Nederlandse onderzoekers, docenten en studenten bieden de cursussen een laagdrempelige manier om op de hoogte te raken van internationale standaarden en gereedschappen op het terrein van open wetenschap. Organisaties die aan FAIR-data (vindbaar, toegankelijk, interoperabel en herbruikbaar) werken, kunnen vooral profijt hebben van de praktische aandachtspunten rond data-archivering en licenties.
Gevolgen voor onderwijs en onderzoek
De beschikbaarheid van gratis, internationaal erkende scholing door een groot agentschap als NASA kan aanwijzen dat open wetenschap steeds meer institutionele ondersteuning krijgt. Voor universiteiten en onderzoeksinstellingen betekent dit dat er extra materiaal beschikbaar is om curricula aan te vullen of scholing voor personeel aan te bieden zonder kosten. Ook kan het professionals uit niet-academische sectoren — bijvoorbeeld beleid, industrie of educatie — die nog niet vertrouwd zijn met open practices, een ingang bieden.
Of en hoe veel Nederlandse instellingen deze NASA-cursussen officieel opnemen in opleidingen of professionele ontwikkeltrajecten, is nog onduidelijk. Duidelijk is wel dat het internationale momentum voor open wetenschap wordt versterkt wanneer toonaangevende organisaties hun kennis openlijk beschikbaar stellen.
De cursussen zijn via de openbare leerplatformen van NASA toegankelijk. Wie belangstelling heeft, kan zich rechtstreeks aanmelden en na afronding beschikken over een digitaal bewijs van deelname dat internationaal herkenbaarheid kan hebben binnen onderzoeksgemeenschappen.
— Wetenschapsredactie, WE NEWS
