Terwijl de dagen langzaam korter worden en september dichterbij komt, ervaren veel mensen plotseling een gevoel van onrust of somberheid. Deze fase, vaak aangeduid als de “summer scaries”, lijkt veel op de bekende “sunday scaries”, maar speelt zich af rond het einde van de zomervakantie. Waar voorheen de zomer oneindig leek, dringen nu termen als ‘werk’, ‘studie’ en ‘planning’ weer het bewustzijn binnen, en dat kan stress veroorzaken.
Wat zijn de summer scaries?
De term beschrijft de angst of onrust die kan oplaaien als de vakantieperiode ten einde loopt. Voor veel jongvolwassenen is het einde van de zomer extra beladen: een nieuwe studie begint, je verhuist voor het eerst op kamers of je bent net afgestudeerd en moet op zoek naar een baan. Tijdens de vakantie kun je toekomstvragen voor je uitschuiven; zodra september nadert, komen die beslissingen en onzekerheden weer dichtbij. Die mix van verwachting en twijfel kan leiden tot stress, angst en somberheid.
Waarom voelt de overgang vaak zwaar?
Een belangrijke oorzaak is het verlies van het vakantieritme. Weken van uitslapen, later naar bed gaan en spontane invulling van dagen bieden veel vrijheid. Het ontbreken van vaste structuur kan prettig zijn, maar heeft ook een keerzijde: wanneer de dagelijkse routine verdwijnt, wordt de terugkeer naar school, studie of werk een grotere omschakeling.
De Amerikaanse organisatie Newport Institute wijst erop dat juist het gebrek aan structuur tijdens de zomer prettig kan lijken, maar dat terugkeren naar een strak ritme juist daardoor als een harde landing voelt. Het vooruitzicht van vroeg opstaan en volle agenda’s kan de stress versterken.
Praktische stappen om de overgang te vergemakkelijken
Er zijn eenvoudige maatregelen die de overgang minder heftig kunnen maken. Door in de laatste weken van de zomer alvast enige regelmaat terug te brengen, verklein je het contrast tussen vrije tijd en werk of studie. Concrete suggesties uit de beschikbare informatie zijn onder meer:
- Geleidelijk eerder naar bed gaan en opstaan om je biologische klok te resetten.
- Kleine dagelijkse structuren invoeren, zoals vaste momenten voor maaltijden of beweging.
- Rustig plannen: maak overzichtelijke to-do’s in plaats van alles tegelijk te regelen.
| Probleem | Praktische tip |
|---|---|
| Verstoord slaapritme | Start enkele weken eerder met eerder naar bed gaan en opstaan |
| Overweldigd door veranderingen | Deel grote taken op in kleine, concrete stappen |
| Druk om perfecte zomer | Wees realistisch en richt je op wat voor jou belangrijk is |
Sociale druk en de perfecte zomer
Nog een factor die bijdraagt aan de summer scaries is de druk om de zomer ‘perfect’ te hebben beleefd. Het eindeloos vergelijken van eigen ervaringen met beelden op sociale media kan het gevoel versterken dat je achterloopt of niet genoeg hebt genoten. Dat vergroot vaak de negatieve emotie bij de overgang naar de dagelijkse werkelijkheid.
Het helpt om je eigen maatstaven te hanteren en te erkennen dat ontspanning en rust op verschillende manieren ingevuld kunnen worden. Kleine, betekenisvolle ervaringen kunnen aan het einde van de zomer net zo waardevol zijn als een reis of een volle agenda met activiteiten.
Voor mensen die merken dat de onrust blijft aanhouden en leidt tot ernstige somberheid of angst, is het verstandig professionele hulp te overwegen. Wanneer dagelijkse taken moeilijk uitvoerbaar worden, kan contact met een huisarts of een geestelijke gezondheidszorgverlener richting geven.
De overgang van vakantie naar werk of studie hoeft geen crisis te zijn. Met bewust terugbrengen van structuur, realistische verwachtingen en kleine, haalbare stappen maak je die eerste weken een stuk draaglijker. Zo krijgt het nieuwe seizoen niet alleen een startdatum, maar ook een plan.
