Begroting Sittard-Geleen bijna €500 miljoen, maar structurele druk neemt toe

De gemeente Sittard-Geleen heeft voor 2027 een sluitende begroting gepresenteerd van afgerond €496,9 miljoen. Hoewel de boeken voor volgend jaar in evenwicht zijn, schetst het college een beeld van toenemende structurele druk op de lange termijn. Belangrijke aandachtspunten zijn hoge zorguitgaven, teruglopende bijdragen van het Rijk, beperkingen voor woningbouw door een overbelast stroomnet en noodzakelijke investeringen in gemeentelijke systemen en voorzieningen.

Sociaal domein slokt de helft van de middelen op

Het grootste deel van de gemeentelijke middelen gaat naar zorg en ondersteuning. Met €247,1 miljoen neemt het Sociaal Domein precies de helft van de totale begroting voor zijn rekening. De gemeente wijst erop dat dit mede samenhangt met een achterblijvende gezondheidsscore van inwoners ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Tegelijkertijd zijn de rijksbijdragen aan het teruglopen, waardoor de rek in de begroting afneemt.

"Met 247,1 miljoen euro slokt het Sociaal Domein exact de helft van de totale gemeentekas op."

Door die ontwikkeling verwacht Sittard-Geleen vanaf 2030 een structureel tekort van naar schatting €0,5 miljoen per jaar. Als gevolg daarvan is er volgens het gemeentebestuur voorlopig geen ruimte om nieuwe, structurele financiële verplichtingen aan te gaan. Dat heeft directe gevolgen voor beleid en investeringskeuzes in de komende jaren.

Infrastructuur, woningbouw en energie: knelpunten en noodmaatregelen

Een andere urgentie is de zogeheten netcongestie: het lokale stroomnet is overbelast, waardoor woningbouwprojecten en de lokale economie worden geremd. Als tijdelijke maatregel investeert de gemeente ruim €800.000 in een eigen batterijvoorziening bij Vidar om de continuïteit van de stroomtoevoer te waarborgen. Dat moet voorkomen dat projecten stilvallen door gebrek aan aansluitcapaciteit.

• Begroting 2027: €496,9 miljoen
• Sociaal Domein: €247,1 miljoen (50%)
• Investering batterijvoorziening Vidar: ruim €800.000
• Vervanging/modernisering financieel IT-systeem: €750.000
• Gemeenschappelijke subsidie bij nieuwbouw Plenkhoes: €1.000.000 (dreiging verlies bij uitstel)

Heffingen stijgen, maar verdere verhoging beperkt

Om de lopende tekorten en noodzakelijke uitgaven te dekken, verhoogt de gemeente de gemeentelijke heffingen volgend jaar met 3,4%. Volgens het college is verdere belastingverhoging lastig omdat de belastingdruk in Sittard-Geleen al boven het landelijk gemiddelde ligt. Hierdoor vervalt een deel van de beleidsruimte: toekomstige tekorten kunnen niet langer eenvoudig op inwoners worden afgewenteld.

Daarnaast vraagt de verouderde gemeentelijke boekhoud- en ICT-omgeving om vervanging. Voor de modernisering van het financiële IT-systeem is een extra investering van ongeveer €750.000 voorzien. Zonder die vervanging lopen administratieve processen en de financiële sturing risico.

Gemeenschapsvoorzieningen en subsidies: race tegen de klok

Een extra urgent vraagstuk is de toekomst van Het Plenkhoes, een lokale gemeenschapsvoorziening. De gemeente moet vóór 2027 starten met nieuwbouw om recht te houden op een provinciale subsidie van €1.000.000. Uitstel zou betekenen dat die subsidie vervalt, wat de druk op de gemeentelijke begroting verder vergroot.

De combinatie van hoge zorguitgaven, noodzakelijke investeringen in infrastructuur en systemen, beperkte fiscale ruimte en risico op verlies van subsidies maakt de financiële positie voor de middellange termijn kwetsbaar. Het college stelt dat voorzichtige beleidskeuzes, prioritering van uitgaven en zoeken naar alternatieve inkomstenbronnen onvermijdelijk zijn om het evenwicht te bewaren.

Voor inwoners van Sittard-Geleen betekent dit dat de komende jaren keuzes zichtbaar worden in de dienstverlening, ruimtelijke projecten en lokale voorzieningen. De begroting voor 2027 is sluitend, maar de gemeente bereidt zich voor op beheersing van kosten en het veiligstellen van kritische investeringen om de stad en haar kernen toekomstbestendig te houden.