Steeds meer artsen signaleren dat intensief smartphonegebruik bij kinderen en jongeren niet alleen invloed heeft op concentratie en ogen, maar ook op het lichaam zelf. Wervelkolomchirurg K. Daniel Riew ziet in zijn praktijk een toename van twintigers met nekklachten, een leeftijdsgroep die hij vroeger zelden behandelde. Volgens specialisten kan de houding die veelvuldig naar een telefoon kijken veroorzaakt, op langere termijn leiden tot structurele overbelasting.
Hoe ontstaat de belasting?
Bij het kijken naar een smartphone staat het hoofd vaak iets naar voren en is de blik naar beneden gericht. Daardoor moeten de spieren aan de achterkant van de nek continu extra kracht leveren om het hoofd te dragen. Als dit incidenteel gebeurt, is dat meestal onproblematisch. Maar wanneer deze houding dagelijks en jarenlang terugkeert, kan de belasting zich ophopen en klachten veroorzaken.
"Het fenomeen wordt ook wel 'tech neck' genoemd," zegt Riew.
Artsen plaatsen de toename van dit soort klachten in direct verband met de brede verspreiding van schermen zoals computers, tablets en telefoons. De combinatie van frequent gebruik en langdurige, voorovergebogen houdingen vergroot de kans op pijnklachten en vroegtijdige slijtage.
Wat helpt wél?
Streng rechtop gaan zitten is niet per se de oplossing. Als iemand zichzelf dwingt constant in een exacte hoek te blijven zitten, leidt dat vaak tot andere spanningen en uiteindelijk alsnog tot inzakkende houdingen. Volgens Riew is er een praktische middenweg die de belasting van nek en rug kan verminderen.
- Leun iets achterover: een helling van ongeveer 25 tot 30 graden kan de stoel meer gewicht opvangen en de nek ontlasten.
- Ondersteun de onderrug en het hoofd: een goede rugsteun verdeelt de druk en vermindert de spanning in nekspieren.
- Variatie en pauzes: wissel houdingen af en neem regelmatig korte pauzes van schermgebruik om spieren te ontlasten.
Naast houdingsaanpassingen waarschuwen deskundigen dat het monitoren van schermtijd en het stimuleren van beweging belangrijke maatregelen blijven om zowel lichamelijke als mentale nadelen van veelvuldig telefoongebruik te beperken.
| Aanbeveling | Waarom |
|---|---|
| Leunen ongeveer 25–30° | De stoel vangt meer gewicht op, nekspieren worden minder belast |
| Ondersteuning onderrug en hoofd | Verdeling van druk en vermindering van spierspanning |
| Regelmatige pauzes | Voorkomt opeenstapeling van belasting |
Gevolgen en praktische tips voor ouders
De signalen rond gewijzigde houdingen en een toename van nekklachten bij jonge mensen vragen om aandacht van ouders en scholen. Kleine aanpassingen in de thuissituatie of op school kunnen al veel schelen. Denk aan meubels die steun bieden, het stimuleren van actieve pauzes buiten en het bewust maken van ergonomie bij langdurig schermgebruik.
Ook onderzoeksresultaten worden aangehaald die slimme apparaten verbinden aan andere negatieve uitkomsten bij kinderen; sommige studies tonen samenhang tussen bezit van een smartphone en lagere scores in bepaalde schoolvakken. Die verbanden zijn echter complex en vragen verder onderzoek. Tot die tijd adviseren medici vooral preventieve maatregelen gericht op houding en lichaamsbelasting.
Kortom: voorkomen is slimmer dan genezen. Een relatief kleine aanpassing — zoals een iets achterover hellende zitpositie met goede rug- en hoofdsteun en regelmatige pauzes — kan de kans op langdurige klachten verminderen en de dagelijkse belasting van nek en wervelkolom beperken.
