Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından başlatılan Türkiye Stratejik Teknoloji İnsan Kaynağı Programı kapsamında, ilk yıl için toplam 550 araştırmacının yetiştirilmesi hedefleniyor. Programın beş yıllık hedefi ise yaklaşık 3 bin genç araştırmacıyı bilim ve teknoloji ekosistemine kazandırmak olarak açıklandı.
Programın kapsamı ve hedefleri
Açıklamaya göre program, ülkenin stratejik kalkınma öncelikleri doğrultusunda nitelikli insan kaynağı oluşturmayı amaçlıyor. Bu çerçevede öncelikli alanlar şu başlıklardan oluşuyor:
- Bilişim Teknolojileri
- Donanım ve Bilgisayar Sistemleri
- Siber Güvenlik
- Yapay Zeka ve Akıllı Sistemler
Programda yer alacak genç araştırmacılar, merkezi bir sınavla belirlenecek ve seçilenler aynı zamanda araştırma görevlisi statüsünde istihdam edilecek. Böylece doktora eğitimi ile akademik istihdam ve araştırma faaliyetleri eş zamanlı yürütülecek.
Uygulama modeli ve üniversiteler
YÖK'ün duyurusuna göre, program merkezi esaslı bir sistemle işletilecek. Seçilen adaylar 23 araştırma üniversitesi bünyesinde doktora eğitimlerini sürdürecek. Bu modelle amaçlananlar arasında şunlar bulunuyor:
- Kritik teknolojilerde uzun vadeli araştırmacı kapasitesinin güçlendirilmesi,
- Araştırma üniversitelerinin akademik kapasitesinin ülkenin stratejik öncelikleriyle daha yakından eşleştirilmesi,
- Üniversitelerde üretilen bilginin teknolojiye, ürüne, patente ve ekonomik değere dönüşümünün hızlandırılması.
Başvuru şartları ve takvim
Başvurular, YÖK'ün elektronik başvuru sistemi üzerinden yapılacak ve süreç 8-22 Eylül tarihleri arasında gerçekleşecek. Adaylara, ilan edilen programlar arasından en fazla iki farklı alandan olmak üzere toplam 5 tercih yapma hakkı tanınacak. Başvuruya kabul edilebilecek adaylar ise ilgili kontenjanlarda belirtilen lisans veya ilgili lisans alanlarında tezli yüksek lisans yapmış kişilerle sınırlı olacak.
Duyuruda ayrıca, başvuruların yalnızca adayların tercih ettikleri programlar kapsamında değerlendirileceği vurgulandı. Programın hedeflediği alanlar, bilgisayar, yazılım, elektrik-elektronik, yapay zeka, mekatronik, makine, endüstri, malzeme, enerji, havacılık ve uzay gibi mühendislik disiplinlerinin yanı sıra matematik, istatistik ve bilgisayar bilimleri ile bilişim sistemleri gibi temel bilim ve uygulamalı alanları kapsıyor.
Beklenen etkiler ve sonuç odaklı hedef
Programın kısa ve orta vadede amaçladığı sonuçlar arasında, doktora eğitimi sürecinin araştırma ve istihdamla entegre edilmesiyle nitelikli akademik insan kaynağı oluşturulması geliyor. YÖK'ün açıklamasında, eğitimle birlikte istihdamın sağlanmasının bilgi üretimi ve akademik kapasitenin yükseltilmesi açısından önemine dikkat çekildi.
| Kalem | Veri |
|---|---|
| İlk yıl hedefi | 550 araştırmacı |
| 5 yıllık hedef | ~3.000 araştırmacı |
| Eğitim verilecek üniversite sayısı | 23 araştırma üniversitesi |
| Başvuru dönemi | 8-22 Eylül |
Program, ülkedeki kritik teknoloji alanlarında insan kaynağı açığını kapatmaya yönelik planlı bir adım olarak değerlendiriliyor. Modelin başarılı olması halinde üniversite-sanayi iş birliklerinin artması, araştırma çıktılarının ticarileşmesi ve stratejik alanlarda özgün teknolojik yetkinliklerin güçlenmesi bekleniyor.
