Türkiye'nin milli hava platformlarında kullanılan kritik elektrik alt sistemlerinin yerlileştirilmesi çabaları kapsamında Volt Teknoloji, HÜRJET jet eğitim ve hafif taarruz uçağı ile GÖKBEY genel maksat helikopteri için ana güç üretim sistemleri geliştirme çalışmalarını sürdürüyor.
KAAN'da başlayan süreç HÜRKUŞ'a aktarıldı
Şirketin ana güç üretim sistemi programı, ilk olarak Milli Muharip Uçak KAAN için 2020'de başlatılan geliştirme faaliyetleriyle başladı. Tasarım, analiz, prototip üretimi, doğrulama, çevresel ve fonksiyonel testler ile elektromanyetik uyumluluk süreçlerinden geçirilen sistem, KAAN'ın taksi testleri ve ilk uçuş aşamalarında kullanıldı. Ardından aynı mühendislik birikimi HÜRKUŞ eğitim uçağına uyarlanarak teslimat süreçleri başlatıldı.
Hangi bileşenler geliştiriliyor?
Ana güç üretim sistemleri, uçak ve helikopterlerin elektrik ihtiyacını karşılayan; alternatör, jeneratör ve kontrol ünitelerinden oluşuyor. Bu altyapı, uçuş sırasında aviyonikten ikincil elektrikli sistemlere kadar çok sayıda ekipmanın güvenli ve sürekli çalışmasını sağladığı için platformların uçuş emniyeti ve görev kabiliyeti açısından kritik olarak değerlendiriliyor.
| Platform | Geliştirilen/Amaçlanan Sistem | Durum |
|---|---|---|
| KAAN | Ana güç üretim sistemi (jeneratör/alternatör + kontrol) | 2020'de geliştirme başlatıldı; taksi testleri ve ilk uçuşta kullanıldı |
| HÜRKUŞ | KAAN'dan uyarlanmış elektrik güç sistemi | AR-GE tamamlandı; teslimatlar başladı |
| HÜRJET | Platforma özgü ana güç üretim sistemi | Geliştirme sürüyor |
| GÖKBEY | Helikoptere uygun güç ve performans çözümleri | Geliştirme sürüyor |
Şirket yetkilisinin değerlendirmesi
«Ürünümüz gerçekleştirilen testlerde beklenen görevleri başarıyla yerine getirmiştir. Ancak uçak üzerindeki testlerimiz devam ediyor. Yaptığımız ürün yüksek teknolojik bir ürün. Dünyada 5 firmanın yapabildiği bir ürün ve o teknolojide bu ürünü sağlayabilmek ciddi anlamda altyapı gerektiriyor.»
Volt Teknoloji Genel Müdürü Ulaş Tutan tarafından yapılan bu değerlendirme, ürünün uluslararası düzeydeki teknoloji yoğunluğuna ve geliştirme süreçlerinin karmaşıklığına işaret ediyor. Tutan, testlerin laboratuvar ve entegre sistem aşamalarında sağlanan sonuçlara rağmen uçak üzerindeki onay süreçlerinin sürdüğünü belirtti.
Yerlileştirmenin ve teknoloji transferinin önemi
Elektrik güç sistemleri, hava platformlarının operasyonel güvenilirliği ve görev süresince enerji yönetimi açısından merkezi bir rol oynuyor. Bu bileşenlerin yurt içinde tasarlanıp üretilmesi, dışa bağımlılığı azaltma, tedarik zinciri esnekliği ve bakım-onarım süreçlerinde hız kazanma gibi doğrudan faydalar sağlıyor. Volt Teknoloji'nin KAAN'da başlattığı çalışmanın HÜRKUŞ'a aktarılması, milli projeler arasında teknoloji transferinin pratik bir örneğini oluşturuyor.
- Teknik kapasite: Ana güç üretim sistemlerinin tasarımı ve test süreçleri yüksek altyapı ve uzmanlık gerektiriyor.
- Platform uyarlaması: Uçak ve helikopterin farklı güç gereksinimleri, sistemlerin platforma özel yeniden tasarımını zorunlu kılıyor.
- Test ve sertifikasyon: Yer testleri ve uçak üzeri doğrulama süreçleri tamamlanmadan operasyonel onay alınamıyor.
Gelecek dönemde Volt Teknoloji'nin HÜRJET ve GÖKBEY projelerinde gerçekleştireceği uyarlama ve doğrulama faaliyetleri, hem şirketin hem de Türkiye'nin savunma elektroniği alanındaki bağımsızlık hedeflerinin kritik bir parçası olacak. Bu tür sistemlerin yerlileştirilmesi, uzun vadede bakım, yedek parça temini ve platformların uluslararası rekabetine yönelik önemli avantajlar sunabilir.
Teknoloji masası olarak takip edilecek başlıca konu başlıkları; HÜRJET ve GÖKBEY için geliştirilen sistemlerin uçuş-test takvimleri, sertifikasyon süreçleri ile bu çalışmaların milli tedarik zinciri üzerindeki etkileri olacak.
