Sağlık Bakanı Prof. Dr. Kemal Memişoğlu, Türkiye'nin sağlık politikalarında önceliğin artık hastalık görüldüğünde müdahale etmekten ziyade sağlığı korumak olduğunu bildirdi. Bakan, proaktif bir sistem kurma hedefinin ayrıntılarını ve uygulamada aile hekimliğine verilen yeni rolü açıkladı.
Yeni yaklaşımın çerçevesi
Bakanlığa göre hedef, vatandaşların sağlıkla ilgili talepte bulunmasını beklemek yerine onlara sağlıklı yaşam alışkanlıklarını hatırlatmak ve sağlık talebini artırmak. Bu amaçla ağırlık verilen unsurlardan biri aile hekimliği kurumunda yapılan mevzuat değişiklikleri oldu. Bakanlık düzenlemelerle aile hekimlerinin sorumluluk alanını genişletti.
«Vatandaşlarımız sağlık talebinde bulunmadan, yani hastalanmadan biz ona sağlığını hatırlatacak, sağlıklı yaşamı öğretecek ve onun bu konudaki talebini arttıracak bir sistemi geliştirmeye çalışıyoruz.»
Aile hekimlerinin yeni görev ve teşvikleri
Bakan Memişoğlu, düzenlemeler kapsamında aile hekimlerinin yalnızca birinci basamak bakım sunmakla kalmayıp, kronik hastalık takibi ve bazı taramaları yürüttüğünü belirtti. Uygulamanın kapsamı ve teşvik mekanizmaları şu şekilde özetlendi:
- Aile hekimlerine, sorumluluğundaki kişilerin hastaneye daha az başvurması veya daha az ilaç kullanması durumunda ilave prim ve destek veriliyor.
- Aile hekimleri hipertansiyon, diyabet ve kalp hastalıkları takibi yapıyor; çocuklar için otizm taraması uyguluyor.
- Aile hekimleri, düzenlemeyle rapor yazabiliyor ve yaklaşık iki bine yakın ilacı reçeteleyebilecek yetkiye getirildi.
- Hastalar, aile hekimlerinin yönlendirmesiyle hastanedeki uzman hekimlerden randevu alabiliyor; aile hekimlerine kontenjan ve öncelik imkânı sağlanıyor.
Saha verileri ve erken tanı
Bakanlığın verdiği rakamlara göre, aile hekimliği ağı ve tarama programları üzerinden son bir buçuk yılda bazı önemli sonuçlar elde edildi. Açıklanan veriler arasında:
| Girdi | Sonuç |
|---|---|
| Erken kanser teşhisi | 36 bin kişiye erken teşhis |
| Riskli bulunan vakalar | 658 kişi riskli bulunup hastaneye sevk edildi |
| Kronik hastalık taraması | 35 milyon kişinin taraması gerçekleştirildi |
Bakanlık, bu vakaların takip edildiğini, gerekli müdahalelerin yapıldığını ve bazı hastaların ameliyatlarının gerçekleştirildiğini aktardı. Memişoğlu, bu sonuçların proaktif modelin faydalarına işaret ettiğini söyledi.
Uygulama ve olası gündemler
Yetkililerin açıkladığı uygulamalar hasta yönlendirme, reçete yetkilendirmesi ve performansa dayalı teşvikleri içeriyor. Bakanlığın ifadesine göre aile hekimlerinin etkinleşmesi, birinci basamak sağlık hizmetinin güçlenmesi ve hastanelere başvuru yükünün azalması bekleniyor.
Bu adımların uzun vadeli etkileri, uygulanma biçimi, kaynak dağılımı ve sahadaki personel kapasitesine bağlı olacak. Bakanlık verileri kısa sürede önemli sayıda tarama ve erken tanıya işaret etse de programın sürdürülebilirliği ve erişim eşitliği konuları izlenmeye devam edecek.
Sağlık politikalarındaki bu dönüşüm, birinci basamak hizmetlerin niteliğini artırmayı ve sağlık sistemi kaynaklarının daha etkin kullanılmasını hedefliyor. Bakanlığın adımları önümüzdeki dönemde saha performans raporları ve bağımsız değerlendirmelerle daha ayrıntılı olarak değerlendirilecek.
