Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan "Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik" Resmî Gazete'de yayımlandı. Yeni düzenleme, araç kiralama faaliyetlerinin koşullarını, filo büyüklüğünü, araçların teknik durumuna ilişkin asgari kuralları ve depozito uygulamasını tek bir çerçevede topluyor. Yönetmelik, uygulamaya ilişkin çok sayıda kuralı kapsıyor ve 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek.
Yetki belgesi ve işletme koşulları
Yönetmeliğe göre ticari amaçla araç kiralayan işletmeler, faaliyette bulunabilmek için yetki belgesi almak zorunda olacak. Yetki belgesi için aranan başlıca şartlar şunlar:
- İşletmenin vergi mükellefi olması,
- İlgili meslek odasına kayıtlı bulunması,
- Kiralama sorumlusunun en az 18 yaşında olması, en az ilköğretim mezunu olması ve mesleki yeterlilik belgesine sahip olması.
Araçlarda yaş ve kilometre sınırları
Yönetmelik, kiralanabilecek taşıtlar için açık sınırlar getiriyor. Buna göre:
- Klasik araçlar hariç olmak üzere, 6 yaşından büyük taşıtlar kiralanamayacak.
- Elektrikli araçlar için üst kilometre sınırı 300.000 km, diğer motorlu taşıtlar için ise 180.000 km olarak belirlendi.
- Ağır hasar kaydı bulunan, muayenesi geçerli olmayan veya zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmayan araçlar kiralama kapsamına alınmayacak.
- Periyodik bakımları zamanında tamamlanmamış araçlar, bakım yapılmadan müşteriye verilemeyecek.
Filo büyüklüğü ve elektrikli araç şartı
İşletmelerin sahip olması gereken asgari araç sayısı, faaliyet gösterdikleri bölgenin nüfusuna göre düzenlendi. Buna göre getirilen şartlar şu şekilde özetlenebilir:
| Bölge | Asgari filo | İşletme adına tescil şartı | Elektrikli/hibrit şartı |
|---|---|---|---|
| Büyükşehirlerin nüfusu 30 bini aşan ilçeleri | En az 10 araç | En az 5 araç işletme adına tescilli olmalı | En az 2 araç hibrit veya yalnızca elektrikli; bunlardan en az 1'i Türkiye'de üretilmiş olmalı |
| Nüfusu 30 bini geçmeyen ilçeler ve büyükşehir olmayan iller | En az 5 araç | En az 2 araç işletme adına tescilli olmalı | -- |
Depozito uygulamasında üst sınırlar
Yönetmelik, kiralama sırasında alınabilecek depozito tutarına da sınır getirdi. Buna göre depozito uygulaması süreye göre şu şekilde düzenlendi:
- 6 gün ve daha kısa kiralamalarda en fazla 3 günlük kira bedeli kadar depozito alınabilecek.
- 7–29 gün arası veya haftalık kiralamalarda azami depozito 7 günlük kira bedeli tutarında olacak.
Beklenen etkiler ve sektör açısından sonuçlar
Yönetmelik, araç kiralama sektöründe hizmet kalitesinin ve tüketici güvenliğinin artırılmasını hedefliyor. Araç yaşı ve kilometre limitleri ile bakım zorunlulukları, müşteriye sunulan araçların teknik açıdan daha güvenli olmasını sağlamayı amaçlıyor. Filo büyüklüğü ve elektrikli araç zorunlulukları ise işletmelerin yatırım ve araç tedarik planlarını yeniden değerlendirmesine yol açacak.
Depozito sınırları ise tüketici maliyetlerinde keskin artışların önüne geçmeyi hedefliyor; uygulamanın pratikte nasıl uygulanacağı, sözleşme şartları ve iadeye ilişkin süreçler sektörde yakından izlenecek.
Yönetmeliğin 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girmesiyle, işletmelerin yetki belgesi alma ve filolarını yönetmelik şartlarına uygun hâle getirme süreleri sınırlı olacak. Bu süreç, özellikle küçük ölçekli kiralama işletmeleri için finansal ve operasyonel uyum maliyetleri doğurabilir.
Uygulama detayları ve denetim mekanizmalarıyla ilgili açıklamalar, bakanlık ve ilgili meslek odalarının yönlendirmeleriyle önümüzdeki aylarda şekillenecek.
