มหิดลขับเคลื่อนวิทยาเขตนครสวรรค์ ผลิตนักกายภาพบำบัดผ่านฝึกปฏิบัติชุมชน

มหาวิทยาลัยมหิดลเร่งขับเคลื่อนงานด้านการผลิตและพัฒนาบุคลากรสาขากายภาพบำบัดผ่านโครงการจัดตั้งวิทยาเขตนครสวรรค์ โดยยึดหลักการฝึกปฏิบัตินอกห้องเรียนเป็นหัวใจสำคัญของการบ่มเพาะว่าที่บัณฑิตให้พร้อมทำงานจริงในชุมชนและระบบบริการสุขภาพท้องถิ่น

ฝึกภาคปฏิบัติเป็นแกนหลัก

การเรียนการสอนของโครงการมุ่งเน้นให้ผู้เรียนได้รับทักษะทั้งทางวิชาการและการปฏิบัติจริง โดยใช้ศูนย์การแพทย์มหิดลบำรุงรักษ์เป็นพื้นที่ฝึกงานทางคลินิกและเป็นฐานในการลงพื้นที่เข้าไปดูแลสุขภาวะของชุมชนโดยรอบอย่างต่อเนื่อง งานฝึกภาคสนามดังกล่าวถือเป็นมาตรการสำคัญในการเตรียมความพร้อมให้กับนักศึกษากายภาพบำบัดให้รับมือกับบริบทจริงของผู้ป่วยในพื้นที่ต่าง ๆ

การสื่อสารเชิงรับฟังกับผู้ป่วย

กภ.ทวีศักดิ์ ปฐม หัวหน้างานกายภาพบำบัด โครงการจัดตั้งวิทยาเขตนครสวรรค์ ชี้ว่าการปฏิบัติงานในชุมชนต้องเผชิญกับความท้าทายที่มาจากความเชื่อและพฤติกรรมการดำเนินชีวิตของประชาชนที่แตกต่างกันไป การสื่อสารที่เหมาะสมจึงเป็นเครื่องมือสำคัญในการสร้างความเข้าใจและลดความขัดแย้งระหว่างแนวทางการดูแลเชิงวิชาการกับวิถีชุมชน

"แนวทางการ 'พร้อมรับฟัง' เป็นเครื่องมือหลัก ซึ่งหัวใจสำคัญของการรับฟังที่ดีคือการเปิดใจรับฟังโดยไม่ตัดสินความเชื่อเดิมของผู้ป่วย พร้อมทั้งใช้กระบวนการแลกเปลี่ยนทัศนคติด้วยเหตุและผลอย่างค่อยเป็นค่อยไป"

กระบวนการดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของมาตรฐานการเป็นอาจารย์นิเทศก์ทางคลินิก (Clinical Instructor) ที่สภากายภาพบำบัดกำหนดไว้ เพื่อให้การฝึกงานเป็นมากกว่าการปฏิบัติท่าทาง แต่ยังรวมถึงศิลปะการสื่อสารและการสร้างความเชื่อมั่นกับผู้รับบริการ

บทบาทของวิทยาเขตต่อชุมชน

นอกจากหน้าที่เป็นหน่วยให้บริการฟื้นฟูทางร่างกายแก่ผู้ป่วยที่เข้ามารับบริการในคลินิกแล้ว งานกายภาพบำบัดของวิทยาเขตยังทำหน้าที่เป็นพี่เลี้ยงต้นแบบให้แก่นักศึกษาฝึกงาน โดยการพาเข้าสู่การทำงานภาคชุมชน ซึ่งช่วยให้การส่งต่อความรู้และการดูแลเชิงป้องกันสามารถสอดคล้องกับบริบทท้องถิ่น

• ใช้ศูนย์การแพทย์มหิดลบำรุงรักษ์เป็นฐานฝึกคลินิก
• ลงพื้นที่ชุมชนเพื่อดูแลสุขภาวะและฟื้นฟู
• พัฒนาทักษะการสื่อสารแบบรับฟังสำหรับอาจารย์นิเทศก์

มาตรฐานการนิเทศและการเปลี่ยนผ่านความเชื่อ

การนิเทศในสนามจริงไม่เพียงมุ่งให้ผู้เรียนปฏิบัติทักษะเทคนิคเท่านั้น แต่ยังรวมถึงการเรียนรู้วิธีการรับฟังและแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับผู้ป่วยซึ่งมีความเชื่อดั้งเดิม กระบวนการแลกเปลี่ยนด้วยเหตุผลและการค่อยเป็นค่อยไปเป็นแนวทางที่ใช้เพื่อป้องกันความขัดแย้งและทำให้ผู้ป่วยยอมรับการดูแลที่ถูกต้องตามหลักวิชาการได้อย่างเป็นธรรมชาติ

ความสำคัญต่อระบบสุขภาพท้องถิ่น

การพัฒนากำลังคนด้านกายภาพบำบัดที่มีความพร้อมทั้งทักษะทางคลินิกและทักษะการสื่อสาร จะช่วยยกระดับการดูแลผู้ป่วยในระดับชุมชนและลดภาระการส่งต่อมายังหน่วยบริการที่มีความเชี่ยวชาญสูง การฝึกปฏิบัตินอกห้องเรียนยังเป็นช่องทางให้ผู้เรียนได้เผชิญกับความหลากหลายของปัญหาสุขภาพ ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อการวางแผนบริการและการออกแบบโปรแกรมฟื้นฟูที่เหมาะสมกับบริบทท้องถิ่น

โครงการจัดตั้งวิทยาเขตนครสวรรค์ของมหาวิทยาลัยมหิดลจึงไม่เพียงแต่เป็นกลไกสำหรับผลิตบุคลากรทางการแพทย์ แต่ยังเป็นเวทีสำคัญในการสร้างพี่เลี้ยงต้นแบบและส่งเสริมการบูรณาการความรู้ด้านวิชาการเข้ากับความเข้าใจเชิงวัฒนธรรมของชุมชน เพื่อให้การดูแลผู้ป่วยเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน

ในอนาคต การขยายบทบาทของวิทยาเขตและการยกระดับคุณภาพการนิเทศทางคลินิกจะเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยผลักดันให้การบริการกายภาพบำบัดในพื้นที่มีมาตรฐานและตอบโจทย์ความต้องการของประชาชนได้ดียิ่งขึ้น