จังหวัดชัยภูมิประกาศความพร้อมในการจัดงานประเพณีท้องถิ่นภายใต้ชื่อ “ผีสุ่ม บุญเดือนสิบ” ซึ่งเป็นประเพณีดั้งเดิมของชาวบ้านเสี้ยวน้อย ตำบลบ้านเล่า อำเภอเมืองชัยภูมิ โดยกำหนดจัดขึ้นระหว่างวันที่ 11–13 กันยายน พ.ศ. 2569 เพื่อสืบทอดภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม ประกอบพิธีกรรมอุทิศส่วนกุศลให้แก่บรรพบุรุษ และเป็นเวทีแลกเปลี่ยนประสบการณ์ระหว่างชุมชนกับผู้มาเยือน
การแถลงข่าวและความพร้อมของหน่วยงาน
การแถลงข่าวจัดงานเกิดขึ้นที่ศูนย์การค้า โรบินสัน ไลฟ์สไตล์ ชัยภูมิ เมื่อวันที่ 20 สิงหาคม พ.ศ. 2569 โดยมี นางสาว กานต์จรัส เอียดทองใส รองผู้ว่าราชการจังหวัดชัยภูมิ ทำหน้าที่ประธานในการแถลงร่วมกับตัวแทนหน่วยงานสำคัญทั้งองค์การบริหารส่วนจังหวัด ท่องเที่ยวและกีฬา วัฒนธรรมจังหวัด และผู้นำท้องถิ่นของตำบลบ้านเล่า เพื่อวางกรอบกิจกรรมและความรับผิดชอบด้านการจัดการ สาธารณูปโภค และการอำนวยความสะดวกแก่ผู้เข้าร่วมงาน
ภาพรวมกิจกรรมตามวัน
การจัดงานแบ่งกิจกรรมตามลำดับวันเพื่อนำเสนอทั้งพิธีกรรมและความบันเทิงสำหรับประชาชนและนักท่องเที่ยว โดยมีกิจกรรมเด่นที่สะท้อนแก่นของประเพณีดังนี้
- วันที่ 11 กันยายน : พิธีสงฆ์และการทำบุญข้าวสากลอยฟ้า การจัดผ้าป่ากองบุญข้าวสากลอยฟ้า พิธีสะเดาะเคราะห์ต่อชะตา พร้อมตลาดชุมชนและการแสดงมหรสพยามค่ำ
- วันที่ 12 กันยายน : ขบวนแห่ประชาสัมพันธ์รูปแบบผีสุ่มจากวงเวียนเจ้าพ่อพญาแล ผ่านถนนสายสำคัญในเขตเทศบาล พร้อมพิธีบวงสรวงขออนุญาตละเล่น ณ วัดสมศรี บ้านเสี้ยวน้อย และการแสดงของสถานศึกษา
- วันที่ 13 กันยายน : วันสำคัญของงาน เริ่มตั้งขบวนที่สนามโรงเรียนบ้านเสี้ยวน้อย แห่ผีสุ่มไปยังวัดสมศรี โดยมีผู้ว่าราชการจังหวัดหรือผู้แทนเป็นประธานในพิธี พร้อมการประกวดผีสุ่มจากหมู่บ้านต่าง ๆ การถวายข้าวสาก และอุทิศส่วนกุศลให้ผู้ล่วงลับ
| วันที่ | กิจกรรมเด่น |
|---|---|
| 11 ก.ย. 2569 | พิธีสงฆ์, ข้าวสากลอยฟ้า, ผ้าป่ากองบุญ, ตลาดชุมชน, มหรสพ |
| 12 ก.ย. 2569 | ขบวนแห่ผีสุ่ม, พิธีบวงสรวง, การแสดงจากสถานศึกษา, มหรสพ |
| 13 ก.ย. 2569 | ขบวนแห่หลัก, ประกวดผีสุ่ม, ถวายข้าวสาก, อุทิศส่วนกุศล |
ความหมายและแก่นของประเพณี
ประเพณีผีสุ่มผสานกับพิธีบุญเดือนสิบหรือบุญข้าวสากของภาคอีสาน โดยมีความเชื่อว่าลูกหลานต้องทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้บรรพบุรุษ ขณะเดียวกันยังให้ความสำคัญกับผู้ล่วงลับที่ไม่มีญาติหรือไม่ได้รับการทำบุญ จึงมีการจัดกองบุญเพื่อให้ผู้สูญสิ้นสายเครือญาติได้รับส่วนบุญร่วมด้วย รูปแบบการละเล่นที่โดดเด่นคือการใช้ สุ่มไก่ คลุมศีรษะและร่างกายของผู้ละเล่นจนกลายเป็นภาพจำของประเพณีนี้
การแบ่งปันและความสามัคคีในชุมชน
หนึ่งในจุดเด่นของงานคือการรวบรวม กองข้าวสาก ซึ่งจะนำไปแจกจ่ายเป็นทานให้กับผู้ยากไร้และผู้พิการในทุกหมู่บ้านของตำบลบ้านเล่า การดำเนินการเช่นนี้สะท้อนหลักการกตัญญูและการเอื้ออาทรต่อกัน ภายในชุมชนเห็นการร่วมแรงร่วมใจทั้งด้านการเตรียมงาน การแสดง และการช่วยเหลือทางสังคม ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการรักษาเครือข่ายทางสังคมและวัฒนธรรม
ความสำคัญต่อการท่องเที่ยวและการรักษาวัฒนธรรม
เจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องระบุว่าการเปิดงานให้ประชาชนทั่วไปและนักท่องเที่ยวเข้ามาชมเป็นช่องทางหนึ่งในการเผยแพร่มรดกทางวัฒนธรรมของชุมชนสู่สาธารณชน โดยหวังให้ประเพณีได้รับการยอมรับและสืบทอดไปยังคนรุ่นหลังควบคู่กับการสร้างรายได้ให้ชุมชนผ่านการจำหน่ายผลิตภัณฑ์ท้องถิ่นและการบริการพื้นฐานสำหรับผู้มาเยือน
ผู้สนใจเข้าร่วมงานสามารถติดตามรายละเอียดการจัดงานจากประกาศของจังหวัดชัยภูมิและหน่วยงานท้องถิ่น ทั้งนี้การจัดพิธีกรรมและขบวนต่าง ๆ จะดำเนินไปภายใต้การควบคุมด้านการจัดการพื้นที่และความปลอดภัยเพื่อให้ประชาชนทุกกลุ่มสามารถร่วมงานได้อย่างสมเกียรติและปลอดภัย
