De belangrijke oost-westelijke oliepijpleiding in Saudi-Arabië is door staatsoliebedrijf Saudi Aramco weer in gebruik genomen voor de export van ruwe olie. Dat meldde persbureau Bloomberg op basis van officiële herstartwerkzaamheden. Eerder deze maand stond het 1.200 kilometer lange systeem volledig stil na een drone-aanval die schade veroorzaakte.
Aanloop en huidige status
Volgens Bloomberg was Aramco vorige week al begonnen met het opnieuw opbouwen van druk in de leiding. Nu stroomt er weer olie door het systeem richting de Rode Zeehaven Yanbu, vanwaar schepen kunnen uitvaren zonder de Straat van Hormuz te passeren. Hoe snel en in hoeverre de pijpleiding zijn eerdere exportcapaciteit hervat, is niet duidelijk: Aramco en het Saudische ministerie van energie gaven op verzoeken om opheldering geen directe reactie.
- Lengte pijpleiding: ongeveer 1.200 kilometer
- Route: van Perzische Golf naar Yanbu aan de Rode Zee
- Voorkeursfunctie: export zonder passage van de Straat van Hormuz
- Voormalige volledige capaciteit: ongeveer 7 miljoen vaten per dag
- Duurdere stillegging: ruim twee weken volledig stilgelegen
Effect op markt en capaciteit
De tijdelijke stillegging leidde eerder tot een duidelijke stijging van de olieprijzen. Hoewel de pijpleiding nu weer in bedrijf is gesteld, betekent dat niet automatisch dat de markt meteen kalmeert: de mate van herstel van de exportcapaciteit is onbekend. Eerder werd geschat dat het herstel tot zes weken kon duren alvorens de pijpleiding weer op volledige capaciteit zou kunnen draaien. De totale transportcapaciteit van het systeem bedraagt volgens de beschikbare informatie circa 7 miljoen vaten per dag. Een deel van die stroom wordt gebruikt voor raffinage aan de westkust van Saudi-Arabië; het resterende volume is beschikbaar voor uitvoer naar internationale markten.
| Kenmerk | Waarde |
|---|---|
| Lengte | ~1.200 km |
| Volledige capaciteit | ~7 miljoen vaten/dag |
| Belangrijkste haven | Yanbu (Rode Zee) |
| Reden stillegging | Schade door drone-aanval |
| Duur stilstand | Ruim twee weken |
Geopolitieke en economische context
De pijpleiding vervult een strategische rol doordat ze export mogelijk maakt zonder door de Straat van Hormuz te hoeven varen, een smalle zeestraat die geregeld onderwerp is van spanningen en waar confrontaties en blokkades grote gevolgen voor de wereldhandel kunnen hebben. De beschadiging van het systeem en de daaropvolgende onderbreking lieten zien hoe kwetsbaar langgerekte infrastructuur is voor aanvallen met onbemande systemen zoals drones.
Ondanks het nieuws over de herstart noteerden olieprijzen maandag een stijging. Volgens berichtgeving speelde daarbij ook een politieke factor: de Amerikaanse president had een Iraans voorstel voor een wapenstilstand en een volledige heropening van de Straat van Hormuz afgewezen, wat onzekerheid op de markt in stand hield.
Wat nu?
Belangrijke vragen blijven open: in hoeverre is de pijpleiding gerepareerd en hoeveel van de transportcapaciteit is opnieuw beschikbaar voor export? Ook onduidelijk is hoe snel raffinaderijen en handelspartners kunnen terugschakelen naar reguliere leveringstromen. Tot opheldering daarvan zal de olieprijsgevoeligheid naar verwachting aanhouden, en markten blijven in toenemende mate reageren op berichten over de operationele status van sleutelinfra zoals deze pijpleiding.
Voor nu staat vast dat Saudi Aramco fysieke stromen heeft herstart, maar dat het herstelproces en de marktrelevante consequenties geleidelijk zullen verlopen en afhankelijk zijn van technische en logistieke factoren die nog moeten worden bevestigd door de Saudische autoriteiten.
