Het waterpeil van het IJsselmeer ligt dit weekend op 29 centimeter onder NAP. Daarmee nadert het meer de officieel vastgestelde ondergrens van het zomerpeil. Zodra het peil 30 centimeter onder NAP bereikt, stappen provincies, waterschappen en Rijkswaterstaat over op een formeel overleg om te bepalen welke aanvullende maatregelen nodig zijn om het zoetwatervoorraad te verdelen en schade door droogte te beperken.
Sturen terwijl de voorraad slinkt
Rijkswaterstaat houdt de situatie nauwlettend in de gaten. Reinout Schoemakers, Hoofd Waterdistrict IJsselmeergebied bij Rijkswaterstaat, benadrukt dat er nog geen reden is voor paniek, maar dat opschalen dichtbij is.
"We hebben het stuur nog stevig in handen."
Na het weekend staat verder overleg gepland om te bepalen op welk moment en met welke maatregelen wordt opgeschaald. Die keuzes volgen landelijk vastgestelde protocollen, zodat de impact zoveel mogelijk wordt beperkt en prioriteiten helder zijn.
Welke maatregelen zijn mogelijk?
Als eerste maatregel wordt vaak gedacht aan lokale sproeiverboden, zodat bepaalde landbouwgewassen niet langer beregend mogen worden. Die maatregel maakt deel uit van de zogeheten verdringingsreeks — een landelijke rangorde voor waterverdeling bij tekorten. De volgorde bepaalt wie voorrang krijgt bij beperkte zoetwatervoorraad.
- Prioriteit 1: veiligheid van dijken
- Prioriteit 2: drinkwater en energievoorziening
- Prioriteit 3: sectoren waar weinig water veel schade voorkomt (bijvoorbeeld bomenteelt en industrie)
- Prioriteit 4: landbouw, scheepvaart en recreatie
Wat betekent dit voor Flevoland?
Voor Flevoland kan de toepassing van de verdringingsreeks concreet betekenen dat het Waterschap Zuiderzeeland beperkt of geen water meer vanuit het IJsselmeer mag inlaten richting bepaalde delen van de provincie. Dat raakt met name hoger gelegen gebieden waar water vanuit het meer wordt ingelaten, zoals rond Urk en de oostrand van de Noordoostpolder.
Ook natuurgebieden in Flevoland krijgen expliciet prioriteit binnen de reeks. Voorbeelden zijn het Waterloopbos en Schokland in de Noordoostpolder, en het Toppad en het Staartreservaat op Urk. Deze locaties staan op de lijst van beschermde natuur waarvoor watervoorziening zo mogelijk voortgezet wordt.
Praktische gevolgen en oproep
Als de situatie verslechtert, kunnen maatregelen merkbaar worden voor boeren, recreatieondernemingen en de scheepvaart. Waterschap Zuiderzeeland roept inwoners en bedrijven op zorgvuldig en bewust om te gaan met water, zodat de voorraad zoet water in het IJsselmeer zo lang mogelijk op peil blijft en ingrijpen zo lang mogelijk kan worden uitgesteld.
| Waterpeil (onder NAP) | Actie |
|---|---|
| 29 cm | Monitoring; voorbereiding overleg |
| 30 cm | Opschaling overleg tussen provincies, waterschappen en Rijkswaterstaat |
Lokale overheden en waterschappen kunnen daarna gefaseerd maatregelen nemen, afhankelijk van de verdere ontwikkeling van het peil en de hoeveelheid beschikbaar water.
Wat kunt u als inwoner doen?
De oproep van de instanties is helder en praktisch: beperk onnodig watergebruik. Voor bewoners en bedrijven betekent dat concreet bijvoorbeeld minder sproeien in de tuin, zuinigere omgang met drinkwater en het melden van lekkages. Voor landbouw en tuinbouw kan het betekenen dat voorbereidende maatregelen genomen worden om minder afhankelijk te zijn van irrigatie.
De komende dagen blijven Rijkswaterstaat en de betrokken waterschappen de situatie intensief volgen en communiceren over eventuele verdere stappen. Voorlopig blijft het advies: bewust omgaan met water en aandacht voor ontwikkelingen rond het IJsselmeer, omdat een kleine verschuiving in het peil snel kan leiden tot concrete beperkingen.
