HASSELT — De bekende wekelijkse Buurderij in Hasselt stopt na acht jaar werking. De directe aanleiding is de overname van het concept door een Spaans concern dat naar verluidt wil inzetten op het aanbieden van producten uit Zuid-Europa, ook op momenten waarop lokale groenten en fruit volop beschikbaar zijn. Dat botst volgens coördinator Bright Adiyia (Groen) met de kern van de buurderijgedachte: lokaal, seizoensgebonden en eerlijk voor de producent.
Acht jaar, 25.000 bestellingen en coronapiek
De Hasseltse Buurderij groeide sinds de start naar een structureel wekelijks afhaalpunt aan de sporthal in Runkst. Volgens Adiyia draaiden ze in die periode ongeveer 25.000 bestellingen. Tijdens de coronapandemie kende het initiatief zijn hoogtepunt, met pieken van circa 200 bestellingen per week. Na de pandemie liepen de aantallen terug, maar dat was voor de organisatoren geen reden om het concept op te geven.
Adiyia legt uit dat het oorspronkelijke idee afkomstig is van het Franse concept ‘Boeren en Buren’. In Hasselt werd dat vertaald naar een lokaal afhaalpunt waar consumenten online bestelden en hun aankopen wekelijks kwamen afhalen: groenten, fruit, vlees, vis en zuivel van producenten uit de streek.
Waarom de uitbater stopzet
Volgens de betrokkenen zorgt de overname door het buitenlandse concern ervoor dat de focus verlegt naar het aanbieden van producten uit de regio van de nieuwe eigenaar. Adiyia noemt als voorbeelden pompoenen en blauwe bessen die dan van elders zouden komen terwijl ze in Limburg verkrijgbaar zijn. Dat, zo zegt hij, ondermijnt het idee van een korte keten en seizoensproducten.
"Het Spaanse concern wil dat we pompoenen en blauwe bessen uit hun regio verkopen, terwijl die er op dat moment in Limburg ook zijn. Dat gaat helemaal tegen het idee van de Buurderij in" — Bright Adiyia (Groen)
Producenten nemen zelf het heft in handen
In plaats van bij de pakken neer te zitten, hebben lokale producenten en initiatiefnemers besloten zelf een vervolg te geven aan het concept. Op dezelfde locatie aan de sporthal in Runkst start op 6 oktober een nieuw initiatief onder de naam Lekker Lokaal. De precieze organisatie en de betrokken producenten worden in het bericht niet volledig opgesomd, maar het is duidelijk dat het nieuwe initiatief inzet op lokale controle van aanbod en opbrengst.
- Doel: producenten een eerlijkere opbrengst geven dan via veilingen en grote ketens
- Model: wekelijkse afhaling met online bestellingen
- Focus: lokale, seizoensgebonden producten uit en rond Hasselt
De kwestie van eerlijke prijs voor telers
Adiyia verwijst in het verhaal naar een structureel probleem in de landbouw: telers krijgen vaak een klein deel van de consumentenprijs. In het artikel wordt een voorbeeld gegeven: van een prijs van €2 per kilo appels zouden telers soms niet meer dan €0,20 overhouden. Die ongelijkheid is voor veel initiatiefnemers reden om alternatieve korte ketens op te zetten.
| Aantal jaren | 8 |
|---|---|
| Totaal bestellingen (geschat) | 25.000 |
| Piek per week (corona) | ~200 |
| Start nieuw initiatief | 6 oktober |
De overstap naar een door producenten gedragen model past in een bredere trend waarbij consumenten en boeren zoeken naar directe, transparante ketens. Voor veel klanten is het aantrekkelijker om te weten waar hun voedsel vandaan komt en wie eraan verdient. Voor producenten geldt dat zij via zulke kanalen vaak een hoger deel van de opbrengst kunnen behouden dan via veilingen of supermarkten.
Wat betekent dit voor consumenten in Limburg?
Consumenten in en rond Hasselt die waarde hechten aan lokaal voedsel behouden een afhaalpunt, maar onder een andere naam en met een andere organisatorische basis. Voor wie vaste bestelgewoonten had bij de Buurderij is het belangrijk op de hoogte te blijven van praktische wijzigingen, zoals inschrijfprocedures, betaalmethoden en het assortiment per week. Die details zijn nog niet volledig uitgewerkt in de beschikbare informatie.
De situatie illustreert ook de gevoeligheid van community-gedreven initiatieven voor veranderingen in eigendom en beleidskeuzes van grotere concerns. In grensregio’s zoals Limburg is er extra aandacht voor samenwerking tussen producenten en voor het behoud van regionale identiteit in voedselvoorziening. Het nieuwe initiatief Lekker Lokaal wil daar expliciet op inzetten.
Voor nu blijft het zaak voor consumenten en telers de komende weken de berichtgeving te volgen over de precieze invulling van Lekker Lokaal en welke producenten daarbij aangesloten zijn. De overgang markeert een breuk met de vorige exploitant, maar biedt tegelijk kansen voor versterkte lokale controle en directe inkomsten voor boeren uit de streek.
