Δήμος σε κινητοποίηση
Ο Δήμος Νάξου και Μικρών Κυκλάδων αποφάσισε ομόφωνα να προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας, αντιδρώντας στις προβλέψεις του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας που δημοσιεύθηκε πρόσφατα. Η απόφαση αφορά κυρίως την επιλογή που διατηρεί τη Δημοτική Ενότητα Δρυμαλίας στις περιοχές που κρίνονται κατάλληλες για αιολικές εγκαταστάσεις, παρά τις ιδιαίτερες μορφολογικές και τουριστικές ιδιαιτερότητες του νησιού.
Τι προβλέπει το νέο πλαίσιο
Το νέο Ειδικό Χωροταξικό εισάγει κανόνες χωροθέτησης για νέα έργα ΑΠΕ και μεταξύ άλλων ορίζει ότι δεν επιτρέπονται αιολικοί σταθμοί σε νησιά με έκταση μικρότερη των 300 τ.χλμ. Η Νάξος, με έκταση περίπου 430 τ.χλμ., δεν εμπίπτει στον γενικό αποκλεισμό, ωστόσο η εφαρμογή του πλαισίου γίνεται σε επίπεδο Δημοτικής Ενότητας και σε συνδυασμό με άλλα κριτήρια, όπως η προστασία περιοχών Natura 2000, ειδικές μελέτες τοπίου και τα μορφολογικά χαρακτηριστικά των ορεινών ζωνών.
| Στοιχείο | Κατάσταση |
|---|---|
| Έκταση Νάξου | ≈ 430 τ.χλμ. |
| Όριο γενικού αποκλεισμού νησιών | 300 τ.χλμ. |
| Δημοτική Ενότητα Νάξου | Αποκλείεται λόγω τουριστικής κατάταξης (κατηγορία Β) |
| Δημοτική Ενότητα Δρυμαλίας | Παραμένει στις Περιοχές Αιολικής Καταλληλότητας |
Τοπικές αντιδράσεις και αιτίες ανησυχίας
Οι αντιδράσεις στο νησί είναι έντονες και εκδηλώνονται από τοπικούς φορείς, κατοίκους και επαγγελματίες που επικαλούνται τους κινδύνους για:
- την προστασία του τοπίου και της αισθητικής ταυτότητας της Νάξου·
- τη διατήρηση της τουριστικής εικόνας, ειδικά σε περιοχές με υψηλή επισκεψιμότητα·
- τη συμβατότητα με τις προστατευόμενες περιοχές Natura 2000 και τα τοπικά οικοσυστήματα·
- τη διαχείριση των ορεινών όγκων, όπου η μορφολογία απαιτεί επιπλέον αξιολόγηση.
Στη συζήτηση του Δημοτικού Συμβουλίου υπογραμμίστηκε η ανάγκη να αποφευχθεί «
η περαιτέρω επιβάρυνση του νησιωτικού τοπίου από νέες μεγάλης κλίμακας αιολικές εγκαταστάσεις», φράση που αντικατοπτρίζει την ευρύτητα της τοπικής ανησυχίας για τις συνέπειες στην καθημερινότητα και στην τοπική οικονομία.
Περιορισμοί και διαδικασίες
Το νέο πλαίσιο προβλέπει ότι για τα νησιά απαιτείται ειδική μελέτη τοπίου κατά την περιβαλλοντική αδειοδότηση. Η μελέτη πρέπει να αξιολογεί μεταξύ άλλων το μέγεθος του αιολικού έργου, τον χαρακτήρα του τοπίου και τις επιπτώσεις στις θέες. Για τις ορεινές περιοχές ειδικά προβλέπεται περαιτέρω αξιολόγηση με κριτήρια που σχετίζονται με τη μορφολογία, τα οικολογικά και τα τοπικά χαρακτηριστικά.
Το τοπικό πλαίσιο και οι επόμενες κινήσεις
Η Νάξος διαθέτει ήδη ένα σύνολο τοπικών ρυθμίσεων και κανονισμών που αναφέρονται στην τουριστική ανάπτυξη και στην προστασία του τοπίου. Η Δημοτική Ενότητα Νάξου εξαιρείται από την εγκατάσταση νέων αιολικών λόγω της κατάταξής της στο ειδικό χωροταξικό για τον Τουρισμό (κατηγορία Β). Παρά ταύτα, η παραμονή της Δρυμαλίας στις Περιοχές Αιολικής Καταλληλότητας δημιουργεί αβεβαιότητα για περιοχές του νησιού που θεωρούνται ορεινές ή ευαίσθητες.
Η απόφαση για προσφυγή στο ΣτΕ σηματοδοτεί ένα επόμενο στάδιο όπου θα κριθούν νομικά οι ισορροπίες μεταξύ εθνικής ενεργειακής πολιτικής, υποχρεώσεων για πράσινη μετάβαση και της προστασίας της τοπικής φυσιογνωμίας. Στο νησί αναμένεται συνέχεια των διαβουλεύσεων, κινητοποιήσεων και νομικών ενεργειών από τοπικούς φορείς, με στόχο την προώθηση διαλόγου που θα λάβει υπόψη τόσο την ανάγκη καθαρής ενέργειας όσο και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της Νάξου.
Για τους κατοίκους και τους επιχειρηματίες του νησιού, το ζήτημα καθίσταται κομβικό για τις επιλογές ανάπτυξης τα επόμενα χρόνια, καθώς το τελικό αποτέλεσμα θα επηρεάσει τοπικές επενδύσεις, τοπικό ανάγλυφο και τον τουριστικό χαρακτήρα της Νάξου.
