Πολιτιστικός σύλλογος της Νάξου εξέδωσε στις 17 Σεπτεμβρίου ψήφισμα με το οποίο εκφράζει την κατηγορηματική αντίθεσή του στην περαιτέρω εγκατάσταση ανεμογεννητριών και μεγάλων ενεργειακών έργων στο νησί. Στο κείμενο, ο σύλλογος τονίζει ότι η Νάξος δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως «ενεργειακό οικόπεδο» αλλά είναι τόπος κατοίκησης, ιστορίας και πολιτισμού, με ιδιαίτερα ευαίσθητα φυσικά και πολιτιστικά χαρακτηριστικά που πρέπει να διατηρηθούν για τις επόμενες γενιές.
Τι επισημαίνει το ψήφισμα
Στο ψήφισμα, ο Πολιτιστικός Σύλλογος Χειμαρροτσικαλαριωτών Νάξου «Τ’ Απάνω Κάστρο» υπογραμμίζει την αξία των τοπίων και των παραδοσιακών δραστηριοτήτων: βουνά, χωριά, παραδοσιακές καλλιέργειες, βοσκοτόπια, ξερολιθιές και μονοπάτια, τα οποία, όπως σημειώνει, αντιμετωπίζουν κίνδυνο αλλοίωσης από βιομηχανικής κλίμακας ενεργειακές εγκαταστάσεις. Ο σύλλογος τάσσεται απέναντι:
- στην αλλοίωση του φυσικού τοπίου και την υποβάθμιση ορεινών όγκων
- στην παρέμβαση σε ευαίσθητες περιοχές του νησιού
- στην καταστροφή της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς
Παράλληλα, το ψήφισμα επισημαίνει τις πιθανές αρνητικές συνέπειες των μεγάλων ενεργειακών έργων στη γεωργία και την κτηνοτροφία, τομέων που αποτελούν σημαντικό τμήμα της τοπικής οικονομίας και του τρόπου ζωής στο νησί.
Διευκρινίσεις και αιτήματα
Ο σύλλογος διευκρινίζει ότι η θέση του δεν στρέφεται κατά της καθαρής ενέργειας ως έννοιας, αλλά κατά της υπέρμετρης και βιομηχανικού τύπου ανάπτυξης που, κατά την άποψή του, αλλοιώνει τη φυσιογνωμία της Νάξου. Μεταξύ άλλων, ζητά:
- συνολικό, επιστημονικά τεκμηριωμένο και δίκαιο ενεργειακό σχεδιασμό
- σεβασμό στη φέρουσα ικανότητα της Νάξου
- ουσιαστική συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας στη λήψη αποφάσεων
Στο κείμενο καταγράφεται επίσης κάλεσμα προς όλους τους Ναξίους — κατοίκους, συλλόγους, φορείς, αγρότες, κτηνοτρόφους και όσους αγαπούν το νησί — να ενώσουν τη φωνή τους και να στηρίξουν κάθε νόμιμη και δημοκρατική προσπάθεια για την προστασία του τόπου.
«Η Νάξος δεν είναι ενεργειακό οικόπεδο»
Τοπικό πλαίσιο και συνέπειες
Το ψήφισμα έρχεται σε μια περίοδο που η συζήτηση για την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στα νησιωτικά και ορεινά τοπία έχει οξυνθεί. Για τη Νάξο, η επιλογή θέσεων για ανεμογεννήτριες ή άλλες εγκαταστάσεις αντιπαρατίθεται με την ανάγκη διατήρησης των παραγωγικών εκτάσεων, των βοσκοτόπων και των μνημείων του πολιτιστικού τοπίου. Η κατοχύρωση της τοπικής συμμετοχής, που ζητεί ο σύλλογος, έχει πρακτικές συνέπειες στην ταχύτητα και το εύρος των επενδύσεων, αλλά και στη διασφάλιση περιβαλλοντικών και κοινωνικών προδιαγραφών.
| Ζήτημα | Ανησυχίες |
|---|---|
| Φυσικό τοπίο | Αλλοίωση ορεινών όγκων, μονοπατιών και ξερολιθιών |
| Τοπική οικονομία | Επιπτώσεις σε γεωργία και κτηνοτροφία |
| Δημοκρατικός σχεδιασμός | Ανάγκη ουσιαστικής συμμετοχής της κοινότητας |
Το ψήφισμα δεν αναφέρει συγκεκριμένα έργα ή επενδυτές, ούτε προτείνει τεχνικές λύσεις. Ζητά όμως σαφείς διαδικασίες και επιστημονική τεκμηρίωση για όποια επιλογή αφορά την ενέργεια στο νησί. Η τοπική κοινωνία, όπως τονίζεται, πρέπει να έχει ρόλο στη χάραξη των πολιτικών που θα καθορίσουν το τοπίο και την παραγωγική βάση της Νάξου.
Η έκκληση του συλλόγου αναμένεται να εγείρει αντίστοιχες τοπικές συζητήσεις και πιθανώς να κινητοποιήσει και άλλους φορείς. Σε κάθε περίπτωση, το ζήτημα της ισορροπίας ανάμεσα στην ενεργειακή μετάβαση και στην προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος θα παραμείνει στο επίκεντρο των δημόσιων παρεμβάσεων στο νησί.
