Απόφαση ΚΑΣ και αντιρρήσεις πρώτης γραμμής
Το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ) έδωσε το πράσινο φως ώστε η εταιρεία Stamania Enterprises Company LTD, συμφερόντων του εφοπλιστή Νίκου Τσάκου, να προχωρήσει στην ανέγερση πεντάστερου ξενοδοχείου εντός του κηρυγμένου αρχαιολογικού χώρου του Μαγγαναρίου στην Ίο. Η έγκριση του ΚΑΣ ήρθε μετά από ιεραρχική προσφυγή της εταιρείας, παρά την προηγούμενη αρνητική γνώμη της Γενικής Διεύθυνσης Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς.
Η πρώτη απορριπτική απόφαση είχε επισημάνει ότι η υλοποίηση του έργου θα προκαλούσε βλάβη στο περιβάλλον του αρχαιολογικού χώρου και ειδικότερα στον πρωτοκυκλαδικό οικισμό και το νεκροταφείο. Στο σκεπτικό αναφερόταν ότι το σημείο κατασκευής αποτελεί κρίσιμο τόπο σύνδεσης ενός οικισμού ηλικίας περίπου 4.500–4.700 ετών με το νεκροταφείο και το παράκτιο τοπίο, στοιχείο που εξηγεί την επιλογή εγκατάστασης της κοινότητας.
Επισημάνσεις της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων
Μετά την προσφυγή της εταιρείας, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων ζήτησε σειρά τροποποιήσεων στον σχεδιασμό, οι οποίες αποτέλεσαν προϋπόθεση για την επανεξέταση του φακέλου από το ΚΑΣ. Οι κυριότερες προτάσεις της Εφορείας ήταν οι εξής:
- Μετατροπή των κτηρίων του συγκροτήματος σε μονώροφα αντί διώροφων.
- Περιορισμός του μέγιστου επιτρεπόμενου ύψους στο 4,50 μ. (συμπεριλαμβανομένου του στηθαίου και μέρους υπογείων).
- Μείωση των διαστάσεων των περγκολών.
- Κατάργηση των κολυμβητικών δεξαμενών, λόγω ασυμφωνίας με το άνυδρο και βραχώδες τοπίο.
«Η οικοδόμηση στο κρίσιμο σημείο σύνδεσης ενός πρωτοκυκλαδικού οικισμού με το νεκροταφείο και το παράκτιο τοπίο»
Τι προβλέπει το εγκεκριμένο project
Σύμφωνα με τον φάκελο που εξετάστηκε, το έργο αφορά την ανέγερση πεντάστερου ξενοδοχείου διώροφου χαρακτήρα με 24 κλίνες, πισίνες, τζακούζι και άλλες παροχές. Μετά την παρέμβαση της Εφορείας, ωστόσο, ζητήθηκε να επανασχεδιαστούν βασικά στοιχεία του συγκροτήματος — ιδίως το ύψος και η μορφολογία των κτηρίων καθώς και η παρουσία των πισινών.
| Στοιχείο | Αρχικός σχεδιασμός | Προτεινόμενη αλλαγή |
|---|---|---|
| Ορόφοι | Διώροφα | Μονώροφα |
| Μέγιστο ύψος | — | 4,50 μ. |
| Πισίνες | Προβλεπόμενες | Κατάργηση |
| Πέργκολες | Κανονικές διαστάσεις | Μείωση διαστάσεων |
Τοπικές συνέπειες και ζητήματα προς διευκρίνιση
Η απόφαση του ΚΑΣ αίρει το βασικό αρχαιολογικό εμπόδιο που είχε δημιουργήσει η τοπική και κεντρική αρχαιολογική διοίκηση, αλλά ανοίγει νέα ζητήματα για τη σχέση μεταξύ τουριστικής ανάπτυξης και προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς στην Ίο. Η υλοποίηση του έργου, ακόμα και με τις τροποποιήσεις, θα αλλάξει την εικόνα του Μαγγαναρίου, περιοχής με αρχαιολογικά κατάλοιπα που μαρτυρούν ανθρώπινη παρουσία πριν από χιλιετίες.
Στους κατοίκους και τους φορείς του νησιού εγείρονται ερωτήματα για τη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης, την εποπτεία κατά τις εργασίες κατασκευής και τη διασφάλιση της διατήρησης των αρχαιολογικών στοιχείων κατά τη λειτουργία του τουριστικού συγκροτήματος. Η τοπική κοινωνία και οι αρμόδιες αρχές θα παρακολουθήσουν τις επόμενες ενέργειες, καθώς τυχόν προσθήκες ή αλλαγές στα σχέδια ενδέχεται να ζητηθούν σε επίπεδο εφαρμογής και επίβλεψης.
Η απόφαση του ΚΑΣ δημοσιοποιήθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2026. Περαιτέρω λεπτομέρειες για το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης, τις περιβαλλοντικές μελέτες και τις προβλεπόμενες δεσμεύσεις της εταιρείας αναμένεται να γίνουν γνωστές όταν κατατεθούν τα οριστικά σχέδια και οι σχετικές άδειες εφαρμογής.
