Κεντρικές εκδηλώσεις στο Πανδημοτικό Μνημείο Σελί Αμιρών
Κορυφώθηκαν σήμερα, Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου 2026, οι εκδηλώσεις μνήμης για την 83η επέτειο του Ολοκαυτώματος της Βιάννου και της Δυτικής Ιεράπετρας, με την παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Τασούλα στον χώρο του Πανδημοτικού Μνημείου στο Σελί Αμιρών. Οι εκδηλώσεις αναφέρονται στα γεγονότα της 14ης, 15ης και 16ης Σεπτεμβρίου 1943, όταν ναζιστικά στρατεύματα προκάλεσαν μαζικές θηριωδίες σε χωριά της περιοχής.
Στη δοξολογία που τελέστηκε στον Ιερό Ναό των Αγίων Πάντων και στις επακόλουθες δηλώσεις, ο κ. Τασούλας επισήμανε την ανάγκη διατήρησης της μνήμης και της διεκδίκησης της δικαιοσύνης για τα θύματα των κατακτητών. Με έμφαση στην ευθύνη της ελληνικής Πολιτείας, υπενθύμισε τα στοιχεία των καταστροφών και το ιστορικό χρέος απέναντι στους νεκρούς και τους επιζώντες.
«Έχουμε χρέος στήριξης της μνήμης, να μην ξεχνάμε εκείνα τα εγκλήματα, για να μην επαναληφθούν και να μην έχουν την ευκαιρία παρόμοιες απάνθρωπες ιδεολογίες… να κάνουν και πάλι την εμφάνισή τους».
Στοιχεία της τραγωδίας και δημόσια διεκδίκηση
Στις δηλώσεις του ο Πρόεδρος αναφέρθηκε στα τεκμηριωμένα μεγέθη της καταστροφής και στην ανάγκη δικαίωσης των θυμάτων. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε, εκείνα τα μέσα Σεπτεμβρίου του 1943:
- 461 άμαχοι έχασαν τη ζωή τους
- 1.000 σπίτια καταστράφηκαν
- 20 χωριά υπέστησαν ζημιές από τις δυνάμεις κατοχής
Ο κ. Τασούλας τόνισε επίσης ότι οι απαιτήσεις της Ελληνικής Δημοκρατίας για αποζημιώσεις από τις γερμανικές καταστροφές και το αναγκαστικό δάνειο παραμένουν «απαράγραπτες», όχι μόνο σε ηθικό και ιστορικό επίπεδο αλλά και νομικά ενεργές και διεκδικήσιμες.
| Στοιχείο | Αριθμός |
|---|---|
| Νεκροί άμαχοι | 461 |
| Κατεστραμμένα σπίτια | 1.000 |
| Πλήττοντα χωριά | 20 |
Παρουσία αρχών και τοπικών φορέων
Στις εκδηλώσεις παραβρέθηκαν εκπρόσωποι της κεντρικής και περιφερειακής διοίκησης, καθώς και τοπικοί άρχοντες: ο γ.γ. του υπουργείου Παιδείας Γιάννης Παπαδομαρκάκης ως εκπρόσωπος της κυβέρνησης, ο περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης και ο δήμαρχος Βιάννου Παύλος Μπαριτάκης. Παρόντες ήταν επίσης στελέχη αυτοδιοίκησης, εκπρόσωποι των ενόπλων δυνάμεων και των σωμάτων ασφαλείας, καθώς και συγγενείς θυμάτων και τοπικοί φορείς.
Η συγκέντρωση στο Σελί Αμιρών είχε χαρακτήρα δημόσιας τιμής και ιστορικής υπενθύμισης. Για τους κατοίκους της Δυτικής Ιεράπετρας και της ευρύτερης περιοχής η καθιερωμένη ετήσια μνήμη λειτουργεί ως σύνδεσμος ανάμεσα στο παρελθόν και στη διαρκή διεκδίκηση ιστορικής αποκατάστασης.
Σημασία για την τοπική κοινότητα
Οι εκδηλώσεις μνήμης, πέρα από τον φόρο τιμής στους πεσόντες, αναζωπυρώνουν το δημόσιο ενδιαφέρον για τα ζητήματα αποζημιώσεων και για την καταγραφή της τοπικής ιστορίας. Στο δημοτικό και περιφερειακό πεδίο, οι τοπικές αρχές και οι φορείς καλούνται να διατηρούν ζωντανή την ιστορική μνήμη μέσα από εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες και δράσεις που ενισχύουν τη συλλογική μνήμη της περιοχής.
Η 83η επέτειος βρίσκει τη Βιάννο και τη Δυτική Ιεράπετρα σε μια στιγμή όπου η δημόσια συζήτηση για την ιστορική αποκατάσταση και τις διεκδικήσεις παραμένει ενεργή, ενώ η τοπική κοινωνία συνεχίζει να τιμά τους νεκρούς της και να διατηρεί την αφήγηση των γεγονότων για τις επόμενες γενιές.
