Η νότια Κρήτη ετοιμάζεται να τιμήσει την 83η επέτειο του Ολοκαυτώματος και της καταστροφής των χωριών της Βιάννου και της Ιεράπετρας από τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής, με ένα διευρυμένο πρόγραμμα εκδηλώσεων που κορυφώνεται την Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου 2026. Η κεντρική τελετή θα πραγματοποιηθεί στον χώρο του Πανδημοτικού Μνημείου του Ολοκαυτώματος, στην περιοχή Σελί Αμιρών του Δήμου Βιάννου, και προβλέπεται να παραστεί ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, κ. Κωνσταντίνος Τασούλας.
Πρόγραμμα τιμής και μνήμης
Οι εκδηλώσεις περιλαμβάνουν πορεία μνήμης, επιστημονικές συζητήσεις και καλλιτεχνικές στιγμές και απευθύνονται σε ευρύ κοινό: κατοίκους των μνημονιακών περιοχών, μαθητές, εκπροσώπους φορέων και διεθνείς προσκεκλημένους. Το πλήρες, δημοσιοποιημένο πρόγραμμα έχει ως εξής:
| Ημέρα | Ώρα | Δραστηριότητα |
|---|---|---|
| Παρασκευή 11/9/2026 | 17:00 | Πορεία Μνήμης και Δικαιοσύνης από την πλατεία του Αμιρά προς τον τόπο μαζικής δολοφονίας αμάχων (τοποθεσία Αμπέλια, οικισμός Μελιανά Αμιρά) |
| Παρασκευή 11/9/2026 | 18:30 | Συζήτηση για τα Ολοκαυτώματα και τις Γερμανικές Αποζημιώσεις (εισηγητές και παρεμβάσεις από Έλληνες και ξένους επιστήμονες και πολιτικούς) |
| Παρασκευή 11/9/2026 | 20:30 | Συναυλία (διασχολική χορωδία) |
| Παρασκευή 11/9/2026 | 21:15 | Συναυλία Δημοτικής Χορωδίας «Στάθης Μάστορας» |
| Κυριακή 13/9/2026 | 10:30 | Κεντρική εκδήλωση μνήμης στον χώρο του Πανδημοτικού Μνημείου, Σελί Αμιρών (παρουσία Προέδρου της Δημοκρατίας) |
Εισηγητές και συμμετέχοντες
Στο πλαίσιο της συζήτησης για τις γερμανικές αποζημιώσεις και τη διεθνή διάσταση των ιστορικών διεκδικήσεων, το πρόγραμμα προβλέπει την παρουσία ομιλητών με διεθνές και ακαδημαϊκό προφίλ: μεταξύ άλλων, ο Αρκάντιους Μούλαρτσικ, μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και πρώην αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών της Πολωνίας, καθώς και η πρώην βουλευτής της Γερμανικής Ομοσπονδιακής Βουλής Heike Hänsel. Από την ελληνική ακαδημαϊκή κοινότητα συμμετέχει ο Δημήτρης Κούρτης, επίκουρος καθηγητής Δημοσίου Διεθνούς Δικαίου στη Νομική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Στις εκδηλώσεις προβλέπεται επίσης η παρουσία δημάρχων μαρτυρικών δήμων της Κρήτης, μεταξύ των οποίων και ο Δήμαρχος Ιεράπετρας, όπως αναφέρεται στο πρόγραμμα.
Τοπική διάσταση και σημασία
Οι τριήμερες εκδηλώσεις αποτελούν σταθερό σημείο συλλογικής μνήμης για την τοπική κοινωνία, που διατηρεί ζωντανή τη μνήμη των γεγονότων του Σεπτεμβρίου 1943. Οι εκδηλώσεις συνδυάζουν την ιστορική καταγραφή, τη νομική και διεθνιστική προσέγγιση των διεκδικήσεων αποζημίωσης και την καλλιτεχνική αναφορά, με συμμετοχή μαθητών και τοπικών χορωδιών.
- Κεντρική τελετή: Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου 2026, 10:30, Πανδημοτικό Μνημείο Σελί Αμιρών.
- Παρουσίαση διεθνών ομιλητών και νομικών προσεγγίσεων για τις γερμανικές αποζημιώσεις.
- Πορεία μνήμης, μαθητικές δράσεις και μουσικές εκδηλώσεις από τοπικούς φορείς.
«Η 83η Επέτειος του Ολοκαυτώματος και της καταστροφής των χωριών της Βιάννου και της Ιεράπετρας στις 14, 15 και 16 Σεπτέμβρη 1943 τιμάται στην Κρήτη».
Οι τοπικοί φορείς καλούν τους κατοίκους της περιοχής να συμμετάσχουν στις εκδηλώσεις, που έχουν και συμβολική και νομική διάσταση, καθώς οι συζητήσεις για τις γερμανικές επανορθώσεις παραμένουν στο επίκεντρο ευρωπαϊκών και εθνικών διεκδικήσεων. Για την Ιεράπετρα και τις γειτονικές κοινότητες, οι ημέρες μνήμης είναι ευκαιρία συλλογικής αναστοχαστικής παρουσίας και δημόσιας διατύπωσης αιτημάτων δικαίου και ιστορικής δικαίωσης.
Σταδιακή ενημέρωση για λεπτομέρειες και τυχόν αλλαγές στο πρόγραμμα αναμένεται από τους διοργανωτές το επόμενο διάστημα.
