Varto'da çadır nöbeti sürüyor
Muş'un Varto ilçesine bağlı Çalıdere köyünde, Ignis Enerji AŞ tarafından mera sınırları içinde planlanan jeotermal kaynak arama projesine karşı köylülerin başlattığı çadır nöbeti 143. gününe girdi. Projenin çevresinde yer alan 16 köyün yaşam alanları, mera ve tarım arazileri etkileneceği endişesiyle köylüler nöbeti sürdürüyor; çevre köylerden dayanışma ziyaretleri geliyor.
Köylüler, mera ve tarım alanlarının korunması, su kaynaklarının ve yaşam alanlarının zarar görmemesi talebiyle projeye tepki gösteriyor. Bölgedeki nöbet, günlük yaşamın içinde toplumun geniş kesimlerinden gelen desteklerle devam ediyor. Soğuyan havaya rağmen nöbet çadırlarının önünde bekleyiş sürüyor; halk, yargı sürecinin sonuçlanmasını bekliyor.
Mahkeme keşif kararı verdi
Bingöl İdare Mahkemesi, proje için verilen "ÇED gerekli değildir" kararının çevresel ve bilimsel boyutlarının değerlendirilmesi amacıyla bilirkişi keşfi yapılmasına karar verdi. Mahkeme, keşfin 8 Ekim tarihinde proje sahasında gerçekleştirilmesini kararlaştırdı.
"ÇED gerekli değildir"
Mahkeme bilirkişilerden proje ile ilgili 13 ayrı başlıkta soru yöneltti. Bu incelemelerin sonucuna göre, çevresel olumsuzluk tespit edilmesi halinde proje tanıtım dosyasında öngörülen önlemlerin ve bunların etkinliğinin somut biçimde değerlendirilmesi istendi.
- Bilirkişilerin inceleyeceği başlıca alanlar: çevresel etkiler, deprem riski, yeraltı suları, yaban hayatı ve tarımsal faaliyetler.
- Arıcılık, hayvancılık ve tarımsal üretime olası etkiler değerlendirilecek.
- Sondaj sırasında açığa çıkabilecek ağır metaller ve hidrojen sülfür gibi maddelerin su, toprak ve hava üzerindeki etkileri ele alınacak.
Mahkeme ayrıca sondaj faaliyetlerinin orman, çayır, mera ve tarım arazileri ile çevredeki yerleşimlere uzaklığını ve bu alanların ne ölçüde etkilenebileceğini belirlemeyi bilirkişilere görev olarak verdi. Sondaj kaynaklı atıkların bertarafı, jeotermal akışkanın yeniden yeraltına basılması uygulamalarının planlanması ve olası acil durum tedbirlerinin yeterliliği de inceleme kapsamında bulunuyor.
Risk başlıkları ve bilirkişi incelemesi
Mahkeme kararında, bölgenin fay hatlarının kesişim bölgesinde bulunması nedeniyle sismik hareketliliğe ilişkin değerlendirmenin önemine vurgu yapıldı. Ayrıca yaban hayatı ve koruma altındaki türlerin yaşam alanlarıyla ilgili kaygılar bilirkişilere iletildi. Bu kapsamda değerlendirilecek konular aşağıdaki tabloda özetlenmiştir.
| İncelenecek Başlık | Kapsam |
|---|---|
| Çevresel etkiler | Toprak, su, hava üzerindeki olası zararlar |
| Deprem riski | Sondajın sismik hareketliliğe etkisi |
| Yeraltı suları | Açığa çıkabilecek akışkan ve kirleticilerin etkileri |
| Yaban hayatı | Flora ve fauna, koruma altındaki türler |
| Tarımsal faaliyetler | Arıcılık, hayvancılık ve tarım üzerindeki etkiler |
Bilirkişi incelemesinin bulguları mahkemeye sunulduğunda, mahkeme projenin sürekliliği veya durdurulması yönünde karar verebilecek. Bu süreç, hem yöredeki üretimi hem de su ve mera kullanımlarını doğrudan ilgilendiriyor.
Varto'da yaşayanlar için kararın sonuçları somut ve yakındır; keşif günü sahada yapılacak ölçümler ve değerlendirilecek belgeler, yöre halkının gelecekteki yaşam ve üretim koşullarını etkileyebilecek nitelikte. Çadır nöbetini sürdüren köylüler, yargı sürecinin şeffaf gerçekleşmesini ve yöreye ilişkin bütün çevresel etkilerin titizlikle değerlendirilmesini talep ediyor.
Keşif ve bilirkişi raporunun ardından mahkeme kararının ne yönde şekilleneceği, Varto'da tarım ve hayvancılıkla geçinen ailelerin geleceği açısından yakından takip ediliyor.
