Uygulamanın kapsamı ve hedefi
Hatay’ın Samandağ kıyılarında, deniz kaplumbağalarının üreme döneminde kıyıya çıktıklarında yapay aydınlatma nedeniyle yönlerini şaşırmalarını önlemek amacıyla sahil aydınlatma sisteminde değişikliğe gidildi. Toroslar EDAŞ tarafından yürütülen çalışmayla bilimsel görüşler doğrultusunda kırmızı ışık uygulaması başlatıldı. Çalışma, Kapısuyu, Çevlik, Deniz, Kurtderesi, Mağaracık, Tekebaşı ve Meydan mahallelerini kapsayan toplam 10 kilometrelik sahil şeridinde gerçekleşti.
Saha çalışmasının ayrıntıları
Yetkililer, saha çalışmasında toplam 350 armatürün dönüştürüldüğünü ve çalışmanın sahada her gün iki ekibin görev almasıyla 10 gün sürede tamamlandığını açıkladı. Değişikliğin amacı, gece kıyıya çıkan caretta-caretta türü deniz kaplumbağalarının denize yönelmesini kolaylaştırmak; beyaz ışığın ay ışığı yerine algılanması sonucu kara ve yol tarafına gitmelerini engellemek olarak ifade edildi.
Yerel gözlemler ve tepkiler
Samandağ’da yıllardır denizle iç içe yaşayan ve bölgede sörf faaliyetleri yürüten Hatay Sörf Merkezi Kurucusu Deniz Toprak, uygulamayı yerinde izleyenlerden. Toprak, beyaz ışığın kaplumbağaların yönünü şaşırttığına dair bizzat gözlemleri olduğunu belirterek uygulamanın beklenmedik ölçüde hızlı ve yapıcı olduğunu söyledi.
«Bu hikâye yıllardır doğaseverlerle, buradaki doğa koruyucularıyla veya bölgedeki Türkiye’deki çok gündeme geliyordu. Ama ben Türkiye’de bu kadar hızlı, bu kadar yapıcı bir çözüm alınacağını hiç hayal edemezdim.»
Turizm ve kıyı kullanımı açısından etkiler
Samandağ sahilleri hem yerel halkın rekreasyon ihtiyaçlarını karşılıyor hem de bölgeye gelen turistler için önemli bir çekim unsuru. Gece aydınlatmasının türlerin davranışı üzerindeki etkisi, kıyı turizmi işletmeleri ve amatör deniz kullanıcıları için de yakından izlenen bir konu. Kırmızı ışık uygulaması, gece ziyaretlerinin ve sahil güvenliğinin korunmasını hedeflerken, aynı zamanda kaplumbağa izleme faaliyetlerinin sağlıklı biçimde sürdürülebilmesine katkı sağlamayı amaçlıyor.
- Kapsam: Kapısuyu, Çevlik, Deniz, Kurtderesi, Mağaracık, Tekebaşı, Meydan mahalleleri
- Uzunluk: 10 kilometre
- Dönüştürülen armatür sayısı: 350
- Çalışma süresi: 10 gün, her gün iki ekip
Uygulamanın izlenmesi ve sonraki adımlar
Yetkililer, uygulamanın etkilerini takip edeceklerini; caretta-caretta üreme sezonu boyunca kayıtların ve gözlemlerin değerlendirileceğini bildirdi. Sahilde gözetim yapan doğaseverler ve sörfçüler, uygulamanın uzun vadeli başarısını belirlemek için yuvalama sayıları, yavru çıkış oranları ve ışığa bağlı yönlenme vakalarının kayıt altına alınmasının önemine işaret ediyor.
| Öğe | Detay |
|---|---|
| Sahil uzunluğu | 10 km |
| Mahalleler | Kapısuyu, Çevlik, Deniz, Kurtderesi, Mağaracık, Tekebaşı, Meydan |
| Armatür sayısı | 350 |
| Çalışma süresi | 10 gün (her gün iki ekip) |
Samandağ sahilinde gerçekleştirilen bu düzenleme, bölgedeki doğal dengenin korunması ve turizm faaliyetlerinin ekolojik hassasiyetle yürütülmesi açısından yerel düzeyde önemli bir adım olarak değerlendirilirken, uygulamanın bilimsel verilerle desteklenerek izlenmesi, ilerleyen dönemlerde benzer kıyıların düzenlenmesi için örnek oluşturabilir.
Ferhat Çukurova
Akdeniz Muhabiri, WE NEWS
