Kanada, bugün itibarıyla 27,6 milyar Kanada doları (yaklaşık 20 milyar ABD doları) değerindeki ABD menşeli mallara karşılık gelen yeni gümrük vergilerini yürürlüğe koydu. Hükümetin açıkladığı listede yer alan ürünlere uygulanan tarifeler yüzde 15 ile yüzde 50 arasında değişiyor; karar, Washington ile Ottawa arasındaki tıkanan ticaret görüşmelerinin ardından alındı.
Hangi ürünler hedefte?
Yeni vergiler geniş bir ürün yelpazesini kapsıyor. Listede öne çıkan kalemler arasında çelik ve alüminyum ürünleri ile çeşitli gıda maddeleri yer alıyor. Ayrıca giysi, bazı ev aletleri ve endüstriyel ekipmanlar da misilleme kapsamına alındı.
- Sanayi ürünleri: çelik, alüminyum, endüstriyel kalıplar, forkliftler
- Ev ve kişisel kullanım: ceket, tişört, tuvalet kağıdı, klima
- Gıda: süt, peynir (taze balık ve ıstakoz listeden çıkarıldı)
- Spor gereçleri ve diğerleri: golf sopaları
Kanada yönetimi başlangıç listesinde yer alan taze balık ve ıstakozu, deniz ürünleri sektöründen gelen itirazlar üzerine kapsam dışı bıraktı. Bu adım, Ottawa'nın sektör kaynaklı tepkilere duyarlı olduğunu gösteriyor.
Görüşmeler ve karşılıklı adımlar
Tarifelerin devreye girmesi, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin Kanada ürünlerine yönelik daha önce açıkladığı yüzde 50 seviyesindeki tarifeler ile yakın tarihte yaşanan karşılıklı adımların devamı niteliğinde. Washington'ın uyguladığı vergiler arasında hokey sopaları ve çimento gibi ürünler de vardı; bu tedbirlerin Kanada'nın ABD'ye ihracatının yaklaşık %5,5ini etkilediği belirtiliyor.
"Artık ABD'de Bombardier satışı yok!"
Gerginliğin tırmanmasına zemin hazırlayan başka bir gelişme ise ABD tarafının Kanada merkezli uçak üreticisi Bombardier'e yönelik tehditleri oldu. Başkan Trump, şirketin üretimini ABD'ye taşımaması hâlinde ABD pazarındaki satışlarına engel olunacağını duyurdu; ancak bu kararın uygulanmasına ilişkin ayrıntılar net değil.
Müzakereler açısından kritik bir dönemeç olarak kayda geçen süreçte, Washington'da sürdürülen görüşmeler 21 Ağustos'ta çıkmaza girdi. Kanada tarafı, ABD'li müzakerecilerin son anda ülkenin üçüncü ülkelerle yaptığı ticari anlaşmalara kısıtlamalar getirmeyi talep ettiğini savunarak müzakereleri askıya aldı. Haber kaynaklarına göre Kanada'da hükümet yetkilileri gelişmeleri kabul edilemez buldu.
| Kalem | Açıklama |
|---|---|
| Toplam değer | 27,6 milyar CAD (~20 milyar USD) |
| Vergi aralığı | %15 – %50 |
| İhraç etkisi | ABD tarifeleri, Kanada ihracatının ~%5,5'ini etkiledi |
Sonuçları ve olası etkiler
Tarifelerin yürürlüğe girmesi, kısa vadede iki ülke arasındaki ticaret hacminde aksamalar ve fiyat artışları doğurabilir. Sanayi tedarik zincirleri, nakliye maliyetleri ve bazı tüketim mallarının perakende fiyatları etkilenebilir. Ayrıca politik kutuplaşmanın derinleşmesi, şirketlerin uzun vadeli yatırım ve üretim kararlarını etkileme potansiyeli taşıyor.
Uluslararası düzeyde bu tür karşılıklı tarifeler, üçüncü ülkelerde faaliyet gösteren firmalar için maliyetleri yükseltebilir ve tedarik zinciri rotalarını yeniden düzenleme baskısı yaratabilir. İki ülke arasındaki müzakere kanalının yeniden açılmasına dair işaretler aranırken, taraflar arasındaki gerilim kısa vadede devam etme ihtimali taşıyor.
Bu gelişme, küresel ticaret ortamında korumacı adımların ve karşılıklı misillemelerin ekonomi üzerindeki etkisini yeniden gündeme taşıdı. Ottawa ile Washington arasındaki bir sonraki adım, hem bölgesel hem de küresel düzeyde dengeleri belirleyecek.
