İstanbul’da boyun kütletme işlemi sonrası bir kişinin yaşamını yitirmesi, sosyal medyada hızla yayılan kontrolsüz manipülasyon uygulamalarının güvenliği konusunu yeniden gündeme taşıdı. Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi uzmanları, boyun ve sırt kütletmesi olarak bilinen müdahalelerin herkes tarafından yapılmaması gerektiğini vurguladı.
Uzman değerlendirmesi: İşlem masum değil
Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Dr. Asiye Gülsüm Kakı, tıbbi literatürde servikal mobilizasyon ve manipülasyon isimleriyle anılan uygulamaların dikkatle ele alınması gerektiğini söyledi. Kakı, güçlü ve ani müdahalelerin kas, eklem ve bağ dokularında zorlanmaya yol açabileceğine dikkat çekti ve nadir de olsa damar diseksiyonu, inme ve ölüme kadar varan komplikasyonların bildirildiğini aktardı. Uzman, işlem öncesinde Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon (FTR) hekimleri tarafından ayrıntılı değerlendirme yapılmasının önemine vurgu yaptı.
Sosyal medyadaki yanlış algılar
Fizyoterapist Ayşenur Hacıhasanoğlu ise sosyal medyada ‘şifa’ veya ‘ağrı giderici’ biçiminde sunulan kütletme videolarına karşı uyarıda bulundu. Hacıhasanoğlu, videolarda duyulan çıtırtı veya küt sesinin tedavinin gerçekleştiği anlamına gelmediğini, sesin çoğunlukla eklem kapsülü içindeki basınç değişikliği ya da gaz kabarcıkları hareketine bağlı olduğunu belirtti. Hacıhasanoğlu, ağrının kişiye özgü olduğunu ve bir kişide rahatlama sağlayan hareketin başka bir kişide zarar verebileceğini söyledi.
"Ağrının nedeni bilinmeden yapılan güçlü müdahaleler ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir" — Fizyoterapist Ayşenur Hacıhasanoğlu
Riskler ve öneriler
Uzmanlar, kontrolsüz uygulamaların potansiyel sonuçları ile ilgili şu uyarılarda bulundu:
- Değerlendirme gerekliliği: Boyun ve sırt ağrısının kaynağı belirlenmeden müdahale yapılmamalı; FTR uzmanları tarafından değerlendirme şart.
- Uygulama yetkisi: Manipülasyon ve mobilizasyon işlemleri eğitimli sağlık personeli tarafından, doğru endikasyonla gerçekleştirilmelidir.
- Sosyal medya içeriklerine dikkat: İnternette paylaşılan uygulamalar kişiye özel değildir; evde veya uzman olmayan kişilerce tekrarlanması tehlikeli olabilir.
| Risk | Açıklama |
|---|---|
| Damar diseksiyonu | Boyun damarlarında yırtılma, buna bağlı inme riski bulunmaktadır. |
| Sinir veya omurilik hasarı | Güçlü manipülasyon sinir ya da omuriliğe zarar vererek felce yol açabilir. |
| Kas-eklem zorlanması | Aşırı veya uygunsuz hareketler kas, bağ ve eklem yapılarında yaralanma oluşturabilir. |
Uzmanlar, ağrı şikâyetiyle başvuran kişilerin öncelikle kapsamlı bir tıbbi değerlendirmeden geçmesi gerektiğini; kırık, enfeksiyon, tümör, nörolojik bulgu veya vasküler risk taşıyan durumların dışlanmasının önemini vurguladı. Tedavi planının muayene bulguları, görüntüleme ve gerekirse uzman görüşleri doğrultusunda kişiye özel belirlenmesi gerektiği belirtildi.
Bu uyarılar, özellikle sosyal medyada hızlıca yayılan ve tıklanma odaklı içeriklerin, tıbbi uygunluk ve güvenlik kriterleri gözetilmeden uygulanmasının potansiyel tehlikelerine dikkat çekiyor. Uzmanlar, halkı bilinçlendirmek amacıyla benzer uygulamalardan kaçınılması ve sağlık sorunlarında hekim yönlendirmesiyle hareket edilmesi çağrısını yineliyor.
