Türkiye'nin ödeme altyapısına ilişkin bir rapor, 2025 yılı verilerine göre ülkenin kartlı ödeme ekosisteminin büyüklüğünü ve ekonomiye sağladığı doğrudan katkıları ortaya koydu. Raporda öne çıkan veriler arasında 142 milyon kredi kartı, ön ödemeli kartlar dahil 319 milyon banka kartı ve kartlarla yapılan yıllık ödemelerin 24.1 trilyon TL düzeyine ulaşması bulunuyor.
Kartlı ödemelerin hanehalkı tüketimine etkisi
Raporun Türkiye verilerine uyarlanmış hesaplamalarına göre dijital ödeme kanallarının 2025 yılında hanehalkı tüketimine olan etkisi yaklaşık 1.5 trilyon TL olarak tahmin edildi. Etkinin sektör dağılımında öne çıkan kalemler şunlar:
- Seyahat: 546 milyar TL
- Restoran hizmetleri: 427 milyar TL
- Mobilya ve elektronik, giyim, konaklama: raporda katkı sağlanan diğer alanlar arasında yer alıyor
Turizm gelirlerine katkı ve yabancı turistlerin harcamaları
Rapor, kartlı ödemelerin turizmi hem kolaylaştırdığını hem de gelirleri artırdığını belirtiyor. 2000-2025 döneminde Türkiye'nin turizm gelirlerinin büyümesiyle birlikte kartlı ödemelerin turizm gelirleri içindeki payı belirgin biçimde yükseldi. Rapora göre 2025'te dijital ödemeler turizm gelirlerine 388 milyar TL (yaklaşık 9.8 milyar USD) katkı sağladı; bu dönemde turizm gelirleri yaklaşık 65 milyar dolara yaklaştı.
Nakit kullanımının maliyeti ve dijitalleşmenin potansiyel verimliliği
Çalışmada nakitin ekonomi üzerindeki maliyetleri de ölçülüyor. Buna göre 2025 için hesaplanan başlıca maliyet kalemleri şöyle:
| Kalem | Tutar (TL) |
|---|---|
| Banknot basım maliyeti (Merkez Bankası) | 4.4 milyar |
| Nakit dolaşımının bankalara maliyeti | 65 milyar |
| Şirketlerin nakit işletme maliyeti | 34 milyar |
| Tüketicilere yansıyan toplam nakit maliyeti | 8.1 milyar |
Rapor, nakit kullanımının yarattığı bu maliyetlerin dijitalleşme ile azaltılabileceğine ve böylece genel verimliliğin artacağına işaret ediyor.
Vergi gelirleri ve kayıt dışılık
Dijital ödemelerin satışların kayıt altına alınmasına yardımcı olması sonucu vergi tahsilatına sağlanan katkı da çalışmada vurgulanıyor. Buna göre dijital ödeme kullanımının 2025'te vergi gelirlerine katkısı yaklaşık 574 milyar TL seviyesinde gerçekleşti. Raporda, dijitalleşmenin KDV, ÖTV, kurumlar ve gelir vergisi başta olmak üzere vergi tahsilatında etkili olduğu not ediliyor.
Rapor, Türkiye'nin kart sayısında Avrupa içinde öne çıktığını da ifade ediyor; kredi kartı sayısında İspanya’yı geride bırakarak Avrupa'nın en büyük pazarlarından biri haline geldiği belirtiliyor. Bu dönüşümün tüketim davranışları, işletme maliyetleri ve kamunun gelirleri üzerinde çok yönlü etkileri bulunuyor.
Analiz, dijital ödeme altyapısının yaygınlaştırılmasının ekonomiye kısa vadede tüketim kanalıyla, orta ve uzun vadede ise maliyet düşürücü ve kayıtlı ekonomi lehine etkileri olacağını öne sürüyor. Ancak dönüşümün etkilerini maksimize etmek için siber güvenlik, finansal kapsama ve tüketici koruması gibi alanlarda eş zamanlı iyileştirmelerin gerektiği değerlendiriliyor.
Kaynak: posta.com.tr tarafından aktarılan rapor verileri.
