İhracattaki duraklama fiyatlara baskı yaptı
Denizli'nin Çivril ilçesinde hasadı devam eden şeftaliler, ağırlıklı olarak Rusya pazarı için toplanıyor. Ancak bu yıl yurt dışı taleplerindeki belirsizlik ve bazı ihracatçı ile tüccarların alımları azaltacaklarını açıklaması, pazarda ani bir daralmaya yol açtı. Saha gözlemleri ve üretici beyanlarına göre, hasadın ilk günlerinde kilogram başına 30 lira seviyesinde alıcı bulan meyve, kısa sürede 15 liraya kadar geriledi.
Üreticiler maliyetin altında satış yapıyor
Çiftçiler, kilogram başına üretim maliyetinin yaklaşık 22 lira olduğunu ifade ediyor. Mevcut fiyatlarla satış yapılması halinde üreticilerin zarar edeceği belirtiliyor. Geçen yıl zirai dona bağlı düşük rekolte nedeniyle fiyatların zaman zaman 80 liraya kadar çıktığını anımsatan üreticiler, bu yıl yüksek verim elde etmelerine rağmen emeklerinin karşılığını alamadıklarından yakınıyor.
- İhracata bağımlı pazar yapısı, yurt dışındaki tereddütlere karşı kırılganlık oluşturuyor.
- Fiyatların maliyetin altında seyretmesi üretici gelirlerini olumsuz etkiliyor; kısa vadede nakit akışı sorunları yaşanabilir.
- Uzun vadede istikrar için ihracat kanallarındaki belirsizliklerin giderilmesi gerekiyor.
"Çivril'de yetiştirilen ve günlük olarak hasat edilen şeftalileri ağırlıklı olarak Rusya'ya ihraç ediyoruz. Çivril şeftalisi kaliteli, aromatik ve sulu yapısıyla yurt dışında da tercih edilen bir ürün," dedi Osman Öner.
Sevkiyat ve sipariş akışında baskı
Kaynaklar, bu yıl yüksek rekoltenin ihracat için tedarik sorunu yaratmadığını, ancak alımlardaki gerilemenin sevkiyat planları ve sipariş akışı üzerinde doğrudan baskı oluşturduğunu bildiriyor. İhracat siparişleri geldikçe üreticilerden alım yapıldığını aktaran ihracatçılar, belirsizlik sürdüğü sürece tedarik planlamasında temkinli davranmak zorunda kalıyor.
| Kalem | Değer |
|---|---|
| Hasadın ilk günleri satış fiyatı | 30 TL/kg |
| Güncel gözlem fiyatı | 15 TL/kg |
| Yaklaşık üretim maliyeti | 22 TL/kg |
| Geçen yılın zirve fiyatı (zirai don nedeniyle) | 80 TL/kg |
Çivril, Türkiye'nin önemli şeftali üretim merkezlerinden biri olarak biliniyor. İlçede yetişen şeftalinin kalite ve aroması, ihracat pazarlarında tercih edilmesinde öne çıkan özellikler olarak gösteriliyor. Ancak üretici gelirlerindeki bu tür dalgalanmalar, bölge tarım ekonomisinde belirsizliğe yol açıyor; özellikle küçük ölçekli üreticilerin finansal dayanıklılığı risk altında bulunuyor.
Yerel sonuçlar ve beklentiler
Mevcut tablo, birkaç açıdan yerel ekonomiye yansıyacak. Öncelikle üreticilerin gelirlerinde azalma, kırsal tüketimi ve tarıma bağlı yan hizmetleri doğrudan etkileyecek. İkinci olarak, ihracat kanallarındaki belirsizlik giderilmezse tüccarların tedarik stratejilerini yeniden düzenlemesi, gelecekteki ekim ve yatırım kararlarını da etkileyebilir. Üreticiler, fiyatların sürdürülebilir hale gelmesi ve alım-satım süreçlerinin hızlanması yönünde çözüm bekliyor.
Yetkililer ve sektör temsilcilerinin alım garantileri, pazar çeşitlendirmesi veya kısa vadeli destek paketleri konusundaki adımları takip edilecek. Bu gelişmeler, Çivril'de yetişen şeftalinin hem iç pazardaki hem de ihracat pazarlarındaki konumunu yeniden şekillendirebilir.
