Genel Kurul gündeminde öncelik verilecek
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın iç hukuk bakımından uygun bulunmasına ilişkin kanun teklifinde gözler Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’na çevrildi. Edinilen bilgilere göre teklifin, 5 Kasım Çarşamba günü Genel Kurul’da ele alınması planlanıyor. Ankara’daki bu takvim, Çarşamba’da da ülkenin dış politika ve güvenlik başlıklarını takip eden yurttaşların gündeminde yer alacak.
Teklifin Genel Kurul’da bekleyen diğer gündem maddelerinin önüne alınarak görüşülmesinin öngörüldüğü belirtildi. Süreç, TBMM Dışişleri Komisyonu’nun 27 Ekim’de gerçekleştirdiği toplantıda teklifin kabul edilmesinin ardından Genel Kurul aşamasına taşındı. Böylece üç ülke arasında imzalanan anlaşmanın Meclis’teki yasama süreci bakımından bir sonraki adımının atılması bekleniyor.
Meclis gündemindeki diğer düzenlemeler
Genel Kurul gündeminde, Mekke Anlaşması’nın yanı sıra Türk Kızılay Kanun Teklifi de bulunuyor. AK Parti kaynaklarından edinilen bilgiye göre, 9 maddelik teklifin görüşmelerinin bu hafta tamamlanması ve yasalaşması bekleniyor. Teklifin ilk üç maddesi kabul edilmiş durumda. Görüşmelere, fonların tasfiyesine ilişkin kanun teklifinin ele alınması amacıyla ara verilmişti.
Meclis çalışma takvimi içinde farklı kanun tekliflerinin sıralaması, Genel Kurul görüşmelerinin hangi başlıklarla ilerleyeceğini belirliyor. Mekke Anlaşması’na ilişkin uygun bulma teklifinin diğer gündem maddelerinin önüne alınmasının planlanması, düzenlemenin bu hafta içinde görüşülme ihtimalini güçlendiriyor. Ancak haber metninde, teklifin Genel Kurul’da kesin olarak kabul edileceğine ilişkin bir bilgi yer almıyor.
Anlaşmanın temel hükümleri
Mekke Ortak Savunma Anlaşması, üç ülke arasında savunma iş birliğine dayalı bir çerçeve ortaya koyuyor. Metne göre taraflardan birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırı, bütün taraflara yönelmiş kabul edilecek. Diğer üyelerin ise saldırıya uğrayan ülkeye, sahip oldukları mevcut kapasite ölçüsünde ve askeri imkânlar da dahil olmak üzere yardım sağlaması öngörülüyor.
| Başlık | Anlaşmada öngörülen düzenleme |
|---|---|
| Taraflar | Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan |
| Saldırı karşısındaki yaklaşım | Bir tarafa yönelik dış kaynaklı silahlı saldırının tüm taraflara yapılmış sayılması |
| Yardım çerçevesi | Mevcut kapasiteler ölçüsünde, askeri imkânlar da dahil destek |
| Çekilme süresi | Yürürlüğe girişten itibaren ilk 10 yıl ayrılamama hükmü |
Anlaşmada ayrıca tarafların, yürürlüğe girdiği tarihten sonraki ilk 10 yıl boyunca anlaşmadan ayrılamayacağı hükmü bulunuyor. Kanun teklifinin gerekçesinde düzenlemenin tamamen savunma odaklı olduğu ve herhangi bir ülkeyi hedef almadığı vurgulanıyor. Bu ifade, teklifin Meclis’teki değerlendirme sürecinde öne çıkan temel çerçeveyi oluşturuyor.
Fidan’ın sunum yapması beklenmiyor
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın Genel Kurul’da anlaşmaya ilişkin sunum yapıp yapmayacağı da gündeme geldi. AK Partili yetkililer, konu hakkında bugüne kadar çok sayıda değerlendirme yapıldığını ve başlıkların açık biçimde ele alındığını belirtti. Yetkililere göre mevcut durumda Bakan Fidan’ın Genel Kurul’da ayrıca sunum yapmasını gerektirecek bir durum bulunmuyor.
Çarşamba’da Meclis gündemini izleyenler açısından teklifin seyri, Türkiye’nin Suudi Arabistan ve Pakistan’la savunma alanındaki ilişkilerinin hangi hukuki zeminde ilerleyeceğine dair önemli bir gösterge olacak. Ekonomiden dış politikaya, güvenlikten bölgesel ilişkilere uzanan sonuçları bulunan düzenlemenin kapsamı, Genel Kurul görüşmeleri sırasında yapılacak değerlendirmelerle daha görünür hale gelecek. Şimdilik bilinen takvim, teklifin 5 Kasım Çarşamba günü TBMM Genel Kurulu’nda görüşülmesinin planlandığı yönünde.
- Teklifin 5 Kasım Çarşamba günü Genel Kurul’da görüşülmesi öngörülüyor.
- Anlaşma, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında savunma iş birliği kurulmasını içeriyor.
- Metin, bir tarafa yönelik dış kaynaklı silahlı saldırının tüm taraflara yapılmış sayılmasını öngörüyor.
